Machtsvacuüm in Iran na dood Khamenei zet regio op scherp

Machtsvacuüm in Iran na dood Khamenei zet regio op scherp

Deelnemers aan een manifestatie uit solidariteit met het Iraanse volk.

Twee weken geleden vielen Israël en de VS Iran aan. Militaire en civiele doelwitten in het hele land worden sindsdien gebombardeerd. Iran reageert hierop door onder andere Amerikaanse legerbases in de omliggende landen aan te vallen, zoals Cyprus – een EU land.

Het nieuwe conflict zorgt voor veel instabiliteit in de regio, waar ongeveer 20% van de wereldwijde gas- en olievoorziening vandaan komt. De straat van Hormuz, een nauwe zeestraat aan die de Perzische Golf verbindt aan de Golf van Oman ligt al meerdere dagen stil. Olieprijzen stijgen daarom enorm, met wereldwijd hoge benzine- en dieselprijzen als gevolg.

Bij bombardementen op de hoofdstad Teheran kwam op 28 februari de hoogste leider van Iran, Ayatollah Ali Khamenei om het leven. Zijn zoon, Mojtaba Khamenei, zal hem opvolgen. ‘Het is het behoud van de status quo’, vertelt strategische Iran analist aan het Haagse Instituut Geopolitiek, Damon Golriz. ‘Ali Khamenei is sinds 1989 aan de macht, een van de langst zitten tyrannen ter wereld, en een zeer machtige man. Door zijn dood, verkeert Iran in een politieke machtsvacuüm.’ Golriz: ‘Zijn zoon Mojtabi heeft niet de bestuurlijke ervaring van zijn vader, wel heeft hij de beste contacten met inlichtingendiensten en militairen en dus hij kan bijna niet anders dan met harde hand de macht te grijpen’.

De toekomst van het Iraanse bestuur is nog ongewis. Veel Iraniërs zijn klaar met het huidige regime, zo blijkt uit recente protesten die zijn neergeslagen met duizenden doden tot gevolg. De schattingen lopen uiteen van 7.000 tot 36.000. 

Onder de jonge generatie in Iran en een deel van de Iraanse diaspora heerst een wens voor de terugkeer van de Sjah, die het land regeerde voordat het huidige islamitische regime aan de macht kwam. 

Onze gast in de uitzending is een van de voorstanders van de terugkeer van de Sjah. Shiva Jalalpour vluchtte negen jaar geleden voor het islamitische regime en woont sindsdien in Haarlem. Onze presentatoren Hanne en Emelie gingen met haar in gesprek.