Op woensdag 18 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. De gemiddelde leeftijd van de raadsleden in de gemeenteraad ligt rond de 50 jaar, terwijl politieke beslissingen juist veel invloed hebben op jongeren, bijvoorbeeld op het gebied van wonen, onderwijs en klimaat. Veel van deze besluiten worden lokaal genomen en hebben direct invloed op hun toekomst. Toch is de opkomst onder stemgerechtigde jongeren de afgelopen jaren laag. Wat kan helpen om meer jongeren naar de stembus te krijgen?
Dr. Bregje Holleman is universitair hoofddocent en expert over het gebruik en de invloed van stemhulpen. Stemhulpen zijn online vragenlijsten waarin kiezers hun mening over politieke onderwerpen invullen. Doctor Holleman vertelt dat ze om haar heen merkt dat gemeentepolitiek toch wel iets verder van jongeren afstaat. Het is aan de ene kant veel concreter, maar het leeft veel minder dan landelijke politiek. Dit is een bekend fenomeen. In de politicologie zijn er first order elections, dit zijn de landelijke verkiezingen. Verder zijn er second-order elections, dit zijn onder andere de gemeenteraadsverkiezingen. Ze ziet niet alleen bij jongeren maar bij alle burgers dat dit verder van mensen afstaat, mensen weten hier minder vanaf. Als ze stemhulpen gebruiken dan gaan mensen veel verder op zoek naar informatie. Niet alleen jongeren, maar iedereen weet er minder van af volgens haar.
Ze denkt dat stemhulpen kunnen helpen met het wekken van interesse bij jongeren, maar ook bij andere leeftijdsgroepen. Jongeren vragen nu sneller aan Chat of AI waar ze op moeten stemmen, dit is volgens haar een slechte ontwikkeling. Ze vindt dat stemhulpen een simpele manier kunnen zijn voor informatieontsluiting. Stemhulpen zijn makkelijk, mensen hoeven maar dertig vragen in te vullen en er is een duidelijke toelichting over onderwerpen. Stemhulpen zijn transparant en gecontroleerd in elkaar gezet en zijn vaak in samenwerking met politieke partijen en met de gemeente. Dit is een goed startpunt voor jongeren om informatie te vinden.
Door deze stemhulpen toegankelijker te maken voor jongeren, bijvoorbeeld door dit op scholen of universiteiten te promoten, zouden meer jongeren op de hoogte zijn van de gemeenteraadsverkiezingen en zo dus ook meer gaan stemmen. Iedereen moet zich oriënteren op een manier hoe ze dit zelf willen, maar Doctor Holleman denkt wel dat het goed is dat jongeren zich meer zouden informeren en dat dit hen kan motiveren om te gaan stemmen.
Worden jongeren wel genoeg gerepresenteerd in de gemeenteraad? Volgens een onderzoek van Binnenlandse Zaken is maar zeven procent van ongeveer 8.500 raadsleden jonger dan 30. Redacteur Hanne Messchendorp spreekt in de reportage hieronder met jonge kandidaten van de gemeenteraad over dit onderwerp.
