Een nieuwe Netflix documentaire, De Linda, vrijwel alle nieuwsmediums en zelfs Vogue hebben het over de “manosfeer”.  Het vrouwenhatende, sportverlslaafde netwerk van influencers die reels, videos en podcast maken waarin ‘mannelijkheid’ centraal staat.

Deze groepen waren eerst diep op het internet te vinden en erg afgeschermd. Maar uit verschillende onderzoeken blijkt dat het gedachtegoed steeds gangbaarder wordt via influencers op sociale media die zich richten op mentaal welzijn, sporten of snel geld verdienen.

Maartje Laterveer is journaliste en schrijver, ze schrijft vooral over thema’s als diversiteit en inclusiviteit. Vrouwen en feminsisme hebben bij haar bijzondere belangstelling. “Wat ik heel zorgelijk vind, is dat er een bepaald beeld van mannelijkheid wordt gepromoot dat zich definieert tegenover vrouwelijkheid. Daarbij ontstaat een gevoel van superioriteit ten opzichte van vrouwen. Jongens leren dat ze pas een ‘echte man’ zijn als ze dominant zijn over vrouwen. Dat kan grote gevolgen hebben: gebrek aan respect, het zien van vrouwen als object in plaats van als autonome personen met eigen grenzen en ambities. In extreme gevallen kan dit zelfs leiden tot geweld tegen vrouwen.”

Laterveer verteld ook dat jongens in die onlinewereld worden meegenomen in een narratief waarin de buitenwereld wordt neergezet als iets dat tegen mannen werkt. Veel jonge mannen zijn volgens haar onzeker of eenzaam, en vinden daar een verklaring voor hun gevoelens: die ligt buiten henzelf, bijvoorbeeld bij feminisme of emancipatie. Dat zijn vaak antifeministische en antiprogressieve denkbeelden. Ze krijgen het idee dat het verleden met ‘traditionele genderrollen’ beter was, en dat we daarnaar terug zouden moeten, hoe het bijvoorbeeld in de jaren 50 was.

Die ideeën hebben direct invloed op gedrag. Jongeren nemen ze mee naar de stembus, naar hun relaties en naar hoe ze omgaan met vrouwen, zonen en dochters. Het beïnvloedt hun normen en waarden. Naarmate die groep groeit, zie je ook politieke gevolgen, zoals de opkomst van rechtspopulisme. ‘Achter de manosfeer zit vaak een bredere conservatieve agenda die gericht is op het herstellen van traditionele machtsverhoudingen. Ik maak me zorgen over het politieke klimaat en over verworven rechten van vrouwen. Er kunnen opnieuw discussies ontstaan over zaken als abortus, anticonceptie, werk en zelfs stemrecht.’ Legt Laterveer uit.

Volgens experts is het vooral belangrijk dat media hierover blijven berichten en dat er maatschappelijk debat wordt gevoerd. Ouders moeten weten hoe ze hierover met hun kinderen kunnen praten. Ongelijkheid bestaat nog steeds, bijvoorbeeld in politiek, economie, gezondheidszorg en media. De manosfeer staat dus niet op zichzelf, maar komt voort uit bredere maatschappelijke verhoudingen.