Fractievoorzitter, Jan Leonard Epema, van de FvD in de Provinciale Staten van Groningen, verscheen in een interview bij Ongehoord nieuws. Hij zegt dat de aardbevingen in Groningen nog decennialang doorgaan, ook als de gaswinning volledig is stopt. Als dat zo is zouden Groningers beter gecompenseerd moeten worden en is hervatting van de gaswinning misschien het overwegen waard. Maar klopt deze bewering echt?

Claim: ‘Zelfs als je volledig stopt met gaswinning, dan blijven de aardbevingen nog decennialang doorgaan.’

Oordeel: Deels waar

Deze factcheck is uitgevoerd op basis van beschikbare informatie op de datum van publicatie.

Bron van de claim

De claim is afkomstig uit een interview dat Epema gaf aan Ongehoord Nieuws, een omroep die een kritische stem heeft over maatschappelijke onderwerpen. Het interview werd op 27 maart gedeeld door de FvD, op X en Facebook. Epema koppelt de bewering dat aardbevingen sowieso doorgaan aan een bredere redenering: als de bevingen er toch zijn, moeten Groningers beter worden gecompenseerd en valt hervatting van de gaswinning te overwegen. Fractievoorzitter Epema is geraadpleegd over dit onderwerp, maar heeft niet geantwoord vóór deze publicatie.

Hoe komen die aardbevingen?

Sinds de jaren zestig wint Nederland aardgas uit de bodem van Noord-Nederland, op een diepte van zo’n drie kilometer. Door die winning klinkt de zandsteenlaag in de ondergrond in. Langs de breuken in die laag ontstaan spanningsverschillen, die op een gegeven moment leiden tot een plotselinge verschuiving: een aardbeving. De gaswinning uit het Groningse veld is inmiddels vrijwel volledig gestopt, maar de ondergrond komt niet meteen tot rust. De druk in het gasveld moet zich nog herverdelen, dat proces heet drukvereffening, en zolang dat niet is afgerond blijft de kans op bevingen bestaan.

Gaan die aardbevingen nu door?

Läslo Evers, hoofd seismologie (bestuderen trillingen in de aarde) bij het KNMI, bevestigt dat de bevingen na het stoppen van de winning inderdaad niet meteen ophouden. ‘Er is heel veel spanning in de ondergrond opgebouwd door de jarenlange gaswinning. Dat duurt nog een paar jaar voordat die ondergrond weer helemaal in evenwicht is,’ aldus Evers. Het KNMI is het nationale instituut dat wettelijk verantwoordelijk is voor het meten en registreren van aardbevingen in Nederland. Of de aardbevingen decennialang doorgaan weet Evers ook niet, ‘dat weet eigenlijk niemand. Zo absoluut kun je dat niet stellen.’ Het KNMI hangt dus bewust geen termijn aan de situatie.

Een geoloog is iemand die de aarde bestudeert en Peter van der Gaag doet dit al met meer dan dertig jaar ervaring in Nederlandse ondergrond. Hij bevestigt dat de drukverschillen in het Groningen-gasveld lang kunnen aanhouden. Maar hij nuanceert meteen, de bevingen worden gemiddeld minder. ‘Je kan niet meer energie vrij laten komen dan het maximale.’ Naarmate de resterende spanning wordt afgebouwd door kleine bevingen, neemt de kans op grote bevingen juist af. Dat Epema dit wegliet in het interview, is cruciale informatie, en een wezenlijk gemis vindt van der Gaag.

De cijfers ondersteunen dat beeld. Het KNMI registreerde in 2013 het hoogste aantal bevingen ooit: dertig stuks met een magnitude boven de 1,5. In 2024 waren dat er nog maar zes. Voorzichtigheid wordt alsnog aangeraden, want Staatstoezicht op de Mijnen concludeerde in april 2025 dat er nog altijd een kans van één procent bestaat op een beving met een magnitude van 4,0 of hoger, groot genoeg om kwetsbaren gebouwen gedeeltelijk te laten instorten.

Kunnen we dan doorgaan met gaswinning?

Dat de bevingen nog jaren doorgaan, klopt. Maar de conclusie die Epema daaraan verbindt, dat Groningers beter gecompenseerd moeten worden én dat hervatting van de gaswinning het overwegen waard is, wordt door de wetenschap niet ondersteund. Evers is helder: ‘Als je weer gas gaat winnen is de oorzaak van de bevingen weer terug.’ Hervatting voegt nieuwe spanning toe aan een ondergrond die nog altijd bezig is te herstellen. Dat maakt de situatie niet gelijk, maar slechter.

Conclusie

De claim, ‘Zelfs als je volledig stopt met gaswinning, dan blijven de aardbevingen nog decennialang doorgaan,’ is deels waar. Niemand weet exact hoe lang de ondergrond nodig heeft om te herstellen. Als het aan van der Gaag ligt had Nederland nooit moeten beginnen met gaswinning. De stelling is onnauwkeurig, omdat hij verzwijgt dat de bevingen intussen gaan afnemen in magnitude. De claim dient als politiek argument, niet als volledig beeld van de werkelijkheid.