Forum voor Democratie op 18 september op X naar buiten met een bericht over de stikstofcrisis: ‘De stikstofcrisis is een papieren probleem en zou dus met een pennenstreek kunnen worden opgelost’. Met deze claim suggereert Forum voor Democratie dat het stikstofprobleem enkel is ontstaan door wetgeving, regels en de politiek.

In hoeverre is deze claim rechtvaardig? Is de stikstofcrisis inderdaad met een pennenstreek op te lossen? Om te controleren dat dat inderdaad het geval is moet er eerst gekeken worden naar wat de stikstofcrisis precies inhoudt en wat de invloed daarvan is op de natuur.

Wat is stikstof?

Stikstof is een voedingsstof voor planten en is essentieel voor het leven op aarde. ‘Het huidige stikstof probleem wordt veroorzaakt door een te hoge depositie van stikstof op natuurgebieden’, zo vertelt Wim de Vries, hoogleraar op het gebied van milieusysteemanalyse op de universiteit van Wageningen.

Een te hoge depositie van stikstof heeft alleen negatieve gevolgen, door een overschot van stikstof ontstaat er een tekort aan andere stoffen zoals bijvoorbeeld calcium en magnesium. ‘Planten die minder goed stikstof kunnen verwerken verdwijnen, maar planten die dat wel goed kunnen nemen juist toe.’ De diversiteit neemt daardoor af en ecosystemen veranderen, dit heeft ook gevolgen op vogels en andere dieren.

Het ontstaan van het stikstofprobleem

In de jaren ‘50 tot de jaren ‘70 is de uitstoot van stikstof flink gestegen, dit komt doordat in die periode de landbouw, industrie en het verkeer flink groeide. ‘Stikstof wordt toegevoegd in meststoffen, omdat het voor planten een belangrijke voedingsbron is.’ Dierlijke mest stoot ook veel stikstof uit, dit komt mede door het gevolg van veevoer.

De hoeveelheid stikstof is sinds die tijd al te hoog en vanaf de jaren ’90 is deze piek geleidelijk afgenomen. Dit komt doordat er veel beleidsmaatregelen zijn ingevoerd om de strijd tegen het stikstofprobleem tegen te gaan.

In mei 2019 werd voor veel mensen de crisis zichtbaarder. De raad van state stelde toen dat de PAS (Programma Aanpak Stikstof) niet goed genoeg was, sindsdien is stikstof een van de grootste onderwerpen in de Tweede Kamer. De overheid komt met strengere stikstofregels, hier komt ook de kritiek bij onder andere boeren vandaan.

Het papieren probleem

Forum voor Democratie heeft gelijk dat de overheid regels en wetgeving kan wijzigen en aanpassen. Forum voor Democratie stelt dat de regelgeving te streng is en moet worden versoepeld, dit is wettelijk en juridisch mogelijk en zou dus met één pennenstreek kunnen worden opgelost.

Een streep door de wetgeving zou juridische problemen oplossen, maar zou niks veranderen aan de stikstofdepositie. Het juridische probleem en het natuur probleem moet dus goed gescheiden worden. Het heeft verschillende oorzaken en gevolgen en dus ook verschillende oplossingen.

Conclusie

De uitspraak van Forum voor Democratie; ‘De stikstofcrisis is een papieren probleem en zou dus met een pennenstreek worden opgelost’, is misleidend. Het klopt dat voor boeren en andere tegenstanders van het stikstofbeleid het probleem opgelost is, maar het onderliggende natuurprobleem wordt daar niet mee opgelost.

De stikstofcrisis bestaat niet uit een concreet probleem, er bestaat dus ook niet één concrete oplossing voor het probleem.

Forum voor Democratie heeft met deze uitspraak de waarheid verdraaid en de claim is dus misleidend.