Discriminatie komt in Nederland steeds vaker terug in de cijfers. In 2025 zijn er 25.356 meldingen gedaan bij antidiscriminatievoorzieningen ten opzichte van 14.796 meldingen in 2024. Wetten en meldpunten kunnen pas ingrijpen nadat het kwaad geschied is, maar welke maatregelen kunnen nog meer worden gevolgd.
Of discriminatie ook daadwerkelijk toeneemt is moeilijk te zeggen. Volgens het jaarlijkse rapport over disciminatiecijfers geven de cijfers geen inzicht in de totale omvang, omdat de meeste incidenten niet worden gemeld. Een stijging kan dus ook komen doordat mensen meer meldingen maken. Bovendien zorgde een bericht van Geert Wilders voor maar liefst 14.402 meldingen van de 25.356.
Wetten en meldpunten pakken discriminatie overigens pas aan nadat de melding is gemaakt; Stichting Vreedzaam begint hier veel eerder mee. De stichting bestaat onderhand al 25 jaar en is erkend als anti-discriminatie interventie. Merlijn Sothouber, directeur-bestuurder van Stichting Vreedzaam, vertelt dat de aanpak is gebaseerd op verschillende waarden, zoals gelijkwaardigheid, vrijheid en saamhorigheid. ‘Dat zijn waarden waar eigenlijk niemand op tegen is’, aldus Slothouber.
Het uitgangspunt van Stichting Vreedzaam is dat samenleven aan te leren is en dat begint bij kinderen. ‘Samen leven kan je echt leren als je het van kinds af aan al meekrijgt’, zegt Slothouber. Kinderen leren dat de een iets anders mag willen dan de ander, en hoe ze daar dan samen uitkomen. ‘Jij mag anders denken dan ik. Dat is het gedachtegoed dat we meegeven’.
De school is de belangrijkste oefenplek voor samen leren leven, maar nadat de schoolbel voor de laatste keer het eindsignaal afgeeft stopt het leren niet. Dit gaat dan vervolgens door op de sportclub, de buitenschoolse opvang of de speeltuin. Wijken kloppen voor het vreedzame beleid zelf bij de stichting aan. Zij benaderen zelf niemand. ‘Het is niet een programma wat je nou eens uitrolt in heel Nederland.’
‘Het werk is nooit af’, zegt Slothouber. ‘Elk jaar worden meer kinderen geboren en komen er nieuwe ouders bij en je wordt niet geboren met een democratisch DNA’. Daarom moet de samenleving er volgens haar blijvend in investeren.
Kijk hieronder naar de videoreportage van Tessel Keizer over de masterclass ‘From Awareness To Action’. De masterclass is georganiseerd door het UNESCO Forum Against Discriminatoin and Racism, dat voor het eerst in Nederland plaatsvindt.
