UPD8

Selecteer Pagina

Heeft Brexit de Britse handel met de EU geschaad?

Heeft Brexit de Britse handel met de EU geschaad?

Wikimedia Commons

Op maandag 16 november zei de Britse minister van Buitenlandse Zaken, Ed Miliband, op Sky News dat mensen voor Brexit stemden omdat ze een betere economie wilden. In plaats daarvan kregen ze het tegenovergestelde. Klopt dat?

Context

Miliband sprak maandagochtend met Britse media, kort voor een toespraak van premier Andy Burnham over Brexit. Volgens vooraf verspreide delen van die toespraak, gemeld door Reuters, zou Burnham zeggen dat het land meer heeft verloren dan gewonnen. Vrijdag is er een top tussen het VK en de EU in Brussel.
Milibands zin is deels een mening. Of Brexit “het tegenovergestelde” van verbetering heeft gebracht, meet je niet met één cijfer. Daarom check ik alleen het deel dat wel te meten is: is de handel in goederen tussen het VK en de EU gedaald door Brexit?

Wat zeggen de cijfers?

Het beste onderzoek hierover komt van het Centre for Economic Performance van de London School of Economics (LSE). De onderzoekers gebruikten douanegegevens van meer dan 100.000 Britse bedrijven. Ze vergeleken de echte export met wat je zou verwachten als het VK in de EU was gebleven. Dit zijn de uitkomsten uit december 2024:

  • In 2022 was de Britse goederenexport door het handelsakkoord ongeveer 27 miljard pond lager (6,4 procent).
  • De export naar de EU was 13,2 procent lager dan verwacht. Voor landen buiten de EU vonden de onderzoekers geen effect.
  • 14 procent van de bedrijven die eerst naar de EU exporteerden, stopte ermee.
  • Kleine bedrijven werden het hardst geraakt. Hun export naar de EU daalde gemiddeld met 30 procent. De grootste bedrijven merkten er niets van.

Het handelsakkoord kent geen importheffingen. De problemen komen door douanecontroles, papierwerk en extra regels.

En in Nederland?

Ook Nederlandse cijfers laten een effect zien. Volgens ESB groeide de Nederlandse goederenexport naar het VK sinds 2016 minder hard dan naar andere landen. Dat komt vooral doordat er minder goederen via Nederland naar het VK worden doorgevoerd. Het CBS schat dat Nederlandse bedrijven mogelijk 3,2 miljard euro aan export misliepen. Maar producten die in Nederland zijn gemaakt, werden in 2021 juist 11 procent meer geëxporteerd dan verwacht. Het beeld is dus gemengd.

Wat zegt de deskundige?

Tristan Kohl is universitair hoofddocent internationale economie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij deed met collega’s onderzoek naar de gevolgen van Brexit voor de Britse handel. Zijn studie rekende scenario’s door toen de onderhandelingen nog liepen. Uitkomst: in elk scenario lijdt de Britse handel schade, ook als het VK handelsverdragen sluit met alle andere landen. Kohl: “alle opties zonder de EU zijn slecht voor het VK.”
Latere studies bevestigen dat volgens hem, nu duidelijk is wat er echt is afgesproken. Hij wijst op een LSE-rapport met een daling van 25 procent in de handel tussen het VK en de EU.
Let op: dat rapport meet iets nauwkeuriger dan Kohl het samenvat. De 25 procent gaat over de Britse import uit de EU in 2021. De waarde van de export herstelde, maar het aantal exportrelaties daalde met ongeveer 30 procent. Het onderzoek uit 2024 hierboven vindt een 13,2 procent lagere export naar de EU. De richting klopt dus bij elke meting, de omvang verschilt.

Wat kunnen we niet zeggen?

  • Het LSE-onderzoek gaat over goederen en over de jaren tot 2022. Diensten, zoals bankieren, zitten er niet in.
  • De cijfers zijn een schatting. De onderzoekers vergelijken met een situatie die nooit heeft bestaan.
  • Dat Brexit economisch “het tegenovergestelde” heeft opgeleverd, gaat verder dan handel. Dat heb ik niet gecheckt. 

Conclusie

Het deel van Miliband’s claim dat je kunt meten, klopt grotendeels. Onderzoek van de LSE wijst dezelfde kant op als de voorspelling van Tristan Kohl: Brexit heeft de handel tussen het VK en de EU geschaad, doordat nieuwe barrières exporteren en importeren lastiger maakten. Hoe groot het effect is, hangt af van wat je meet. Het gaat bovendien alleen om goederen. De bredere bewering dat Brexit economisch het tegenovergestelde heeft opgeleverd, is niet te toetsen met handelscijfers alleen.



Over de auteur