Afgelopen zondag ging de driedaagse Vrijheidsloop voor Iran van start. De tocht begon bij het Olympisch Stadion in Amsterdam en eindigde bij de Tweede Kamer in Den Haag. Onderweg liepen Iraniërs, Nederlanders en Israëliërs samen om aandacht te vragen voor vrijheid in Iran. Bij aankomst bij de Tweede Kamer werd een petitie overhandigd aan politici. In die petitie wordt de Nederlandse regering opgeroepen zich achter de Amerikaanse en Israëlische aanvallen te scharen, met als doel het Iraanse regime te verdrijven.
Tijdens de loop wordt de boodschap duidelijk: er wordt luid geschreeuwd: ‘Weg, weg, weg! De mullahs moeten weg.’ Iraanse vrouw sol schreeuwt zelf ook luid mee. Zij vindt het zelf belangrijk om mee te lopen om de stem te zijn voor de mensen in Iran die nu afgesloten zijn van het internet en de rest van de wereld. ‘Het Iraanse bloed zit in mij en ik wil het allerbeste voor mijn eigen land.’ Zij ziet de aanval van Israël en Amerika op Iran als de enige hoop en als bevrijding van het huidige regime in Iran. ‘De Iraanse bevolking is nooit vijand geweest van Amerika of Israël, maar er is ons al 47 jaar lang door het regime aangeleerd vijandig te zijn’, stelt Sol.
Maar de vraag blijft of de Verenigde Staten en Israël niet vooral handelen uit eigen belang. Sol noemt dat logisch en maakt zich geen zorgen over mogelijk misbruik van Iran door beide landen. ‘Het draait om macht. Misschien hebben Amerika en Israël hier uiteindelijk voordeel bij, maar uiteindelijk profiteert de hele wereld ervan.’ Wat Sol en veel andere meelopende Iraniërs het liefst zien, is de val van het huidige regime en de terugkeer van Reza Pahlavi om het land te leiden. ‘Ik wil dat de kroonprins terugkomt en Iran leidt als een vrij land’, stelt Sol.
Volgens geopolitiek expert is Damon Golriz is deze toekomstvisie op Iran niet realistisch. ‘Het is een hele mooie gedachten, maar ik zie niet dat deze aanvallen in pleit zijn voor Iran en dus kunnen leiden tot zo’n uitkomst’, stelt Golriz. Hij legt uit dat de situatie in Iran nu ingewikkeld is, omdat de staat wordt aangevallen. Hij legt uit dat de situatie in Iran wezenlijk anders is dan in veel andere landen. In Iran is namelijk de staat zelf de belangrijkste actor die momenteel wordt aangevallen. Daardoor ontstaat een ingewikkelde en instabiele situatie.
Volgens Golriz is er een reëel risico dat het land uit elkaar kan vallen als er geen duidelijk plan is voor wat er na de aanvallen moet gebeuren. ‘Alleen het uitschakelen van de leiders is onvoldoende, ironisch genoeg pleitte Donald Trump eerder voor het elimineren van Iraanse leiders, terwijl hij tegelijkertijd klaagde dat er niemand overblijft om mee te onderhandelen.’
Golriz benadrukt dat wanneer onduidelijk is wie het gezag heeft, de macht automatisch terechtkomt bij degene die over wapens beschikt, en dat zijn vaak actoren die niet transparant of gecontroleerd zijn. Dit vergroot de kans op chaos en fragmentatie. Daarnaast wijst hij op de geopolitieke kwetsbaarheid van Iran. ‘Het land ligt in een regio met veel buurlanden, waarvan er weinig democratisch zijn. Dit maakt de situatie nog complexer en vergroot het risico op verdere destabilisatie.’
Luister naar de onderstaande reportage waarin verslaggever Julia Neervoort meeloopt met de Vrijheidsloop voor Iran en dieper ingaat op de aanwezigheid van niet alleen de Iraanse vlag, maar ook die van Amerika en Israël.
Achternaam van Iraanse vrouw Sol vanwege veiligheid redenen niet benoemd wel bekend bij de redactie.
