Foto: Sofie Knijff
Jurjen Zeelen en Dinda Provily hebben met de theatervoorstelling ‘ET CETERA of een begrepen kubieke meter van het heelal’ een zeer positieve recensie gescoord in de Theaterkrant: ‘Deze voorstelling is één van een gelimiteerd aantal vluchtige momenten meer dan waard.’ Jurjen vertelt hier over het denkproces achter zijn voorstelling, en hoe het element van rouw er later plots bij kwam.
‘Het is al best een oud idee. Rond de herfst van 2022 is het idee geboren voor de kubieke meter en daar wilden we graag iets mee doen. Het gaat vooral over de menselijke drang om alles te begrijpen, te benoemen en een naam te geven. Om de triestigheid daarvan te laten zien dachten we: ‘Laten we een kubieke meter pakken en doen alsof we die helemaal gaan kunnen begrijpen.’ We waren bezig met onderzoekjes om dit ook te kunnen doen.’
Onderzoek
‘We zijn ook echt in een bos gaan zitten en hebben daar ook echt een kubieke meter uitgekozen om het oprecht te proberen. Want wat is begrijpen überhaupt? Moet je jezelf meenemen terwijl je daar bent? Want als je naar iets zit te kijken, dan is het ook belangrijk om je eigen perspectief mee te nemen om een compleet beeld van alles te verkrijgen. Dit duurde vrij lang, we hadden geen haast om naar een voorstelling toe te werken. Maar je hebt er heel veel gesprekken over en dan moet je toch een voorstelling gaan verkopen, dus dan komt er een deadline. Dan moeten er wel beslissingen gemaakt worden. We hebben ook gewerkt met een eindregisseur. Een soort losse acts maken, losse stukken tekst schrijven en dan lijm je die gewoon aan elkaar.’
Rouw
‘Tijdens dit proces, dat we hiermee bezig waren, overleed mijn vader. Toen per ongeluk ineens, verbond zich dat aan de kubieke meter. In eerste instantie was het helemaal niet de bedoeling dat de voorstelling zou gaan over rouw. Maar zoals dat best vaak is, dat je toch tijdens de onderzoeken het dan vanuit een andere lens gaat bekijken. Toen dachten we ineens: ‘Oh, misschien is dat ook wel heel mooi, dat dat begrijpen ook kan gaan over een mens.’ Omdat je aan het eind van een leven toch de balans op gaat maken van ‘Wie was dat iemand?’’
‘Ik denk dat het een fijne uitlaatklep was… vast wel. Maar je wilt natuurlijk niet dat het een soort therapiesessie wordt waar mensen naar zitten te kijken. Het moet wel een voorstelling zijn. Er moet humor zijn, er moet licht zijn, het moet leuk zijn om naar te kijken. De uiteindelijke voorstelling draagt heel veel waargebeurde elementen, maar er zit ook heel veel fictie in. Het eindproduct voelt voor ons losgekoppeld van onze eigen persoonlijke ervaringen. Het is wel waar en waarschijnlijk ook waardevol voor jezelf om uit je eigen dingen te putten, en er iets van kunt maken. Want het is een verdrietig feit, maar dat je er nog wat van kan maken wat mensen aanspreekt, en het iets voor die mensen kan betekenen is dan alleen maar mooi.’
Ontvangst
‘Wij zijn er heel blij mee, de recensie van de Theaterkrant was erg mooi. Het is toch zo dat je ijdelheid wint van je eigenwaarde en dan bij de première zit je dan de hele tijd te refreshen om te kijken of er wat over geschreven is. Dan hoop je maar dat het ook een goede is. Toen ik de recensie las, had het nog niet de stempel ‘Keuze van de criticus’. Maar toen ik het las, dacht ik: ‘wauw’, ‘de recensie is niet alleen positief, maar het is echt een mooi geschreven recensie.’ Dit is iets wat voor mij wat toevoegt aan wat het al is. De stempel die er later bij kwam, is dan al helemaal mooi. Het helpt ook heel erg om mensen naar de voorstelling te krijgen. Daarna merkten we wel dat de zalen goed gevuld waren.’
