UTRECHT CENTRUM – Wie in Utrecht een cappuccino bestelt, betaalt daar steeds vaker een paar dubbeltjes meer voor. Dat komt doordat koffiebonen wereldwijd steeds duurder worden. Slechte oogsten, hogere transportkosten en een groeiende vraag naar koffie zorgen ervoor dat de prijs blijft stijgen. Volgens koffiekenner Martijn Engels wordt die internationale ontwikkeling ook steeds verder doorgerekend in de prijs die klanten in cafés betalen.
Het drinken van koffie is al eeuwenlang een vast ritueel in de Westerse wereld en begon als iets voor de elite naar aanleiding van de wereldwijde handel die de Gouden Eeuw bracht. Dat kopje koffie wordt langzaam duurder. Volgens koffiekenner Martijn Engels, een van de eigenaren van KEEN coffee in Utrecht, heeft de prijsstijging meerdere oorzaken.
Prijsfactoren
Engels vertelt: “Extreme weeromstandigheden in de zogeheten ‘koffiebelt’, zorgen voor lagere oosten. De koffiebelt is een verzamelnaam voor alle landen die de juiste omstandigheden hebben voor het groeien van de arabica boon. Dit zijn landen als Brazilië, Ethiopië, Guatemala, Vietnam, Indonesië. De koffiebelt, ligt rond de evenaar.” Daarnaast legt hij uit dat ook de transportkosten en energiekosten stijgen. De koffiebonen in hun ongebrande vorm zijn duurder al voordat ze überhaupt in Europa aankomen.
Ondernemers merken dit al een langere tijd. “De prijs van groene koffiebonen is flink gestegen. Het is een landbouwproduct dat sterk afhankelijk is van klimaat en oogstomstandigheden.” Hoewel de prijsstijgingen op de wereldmarkt niet direct zichtbaar zijn voor consumenten, komen ze wel bij hen terecht. De cafés kopen hun koffiebonen in bij importeurs zoals Douwe Egberts, of branderijen zoals Keen.
“Voor deze koffiezaken betekent dat dat ze moeten kiezen hoe ze daarmee omgaan. Sommigen verhogen hun prijzen, anderen proberen kosten op te vangen door hun marge te verkleinen of efficiënter te werken.
Engels ziet dat ondernemers in de koffiesector voorzichtig omgaan met prijsverhogingen. “Veel koffiezaken willen hun prijs niet meteen verhogen, omdat ze bang zijn om klanten kwijt te raken,” legt hij uit. “Maar op een gegeven moment kun je er bijna niet meer omheen. Als de inkoop duurder wordt, moet dat ergens worden opgevangen.”
Impact op de portemonnee
Dit is ook merkbaar voor koffiedrinkers. Sommige cafés hebben hun prijzen al met enkele tientallen centen verhoogd. Utrechtse student Marianne van ‘t Hek valt dit op. Zij drinkt vrijwel dagelijks koffie buiten de deur en merkt dat het duurder wordt: “Ik haal bijna elke ochtend een vanille latte met havermelk voordat mijn colleges beginnen,” vertelt ze. “Vroeger betaalde ik rond de vier euro, maar nu zit ik al richting de vijf euro. Dat klinkt misschien als weinig, maar als je dat elke dag doet, merk je het wel degelijk.”
Toch blijft ze de koffie kopen. Voor haar is het niet alleen een drankje, maar ook een goed begin van haar dag. “Het hoort gewoon bij mijn routine. Ik kan dan even tot rust komen voordat mijn hoofd de hele dag aan moet staan,” verteld ze. “Maar ik denk wel steeds vaker na of ik het nou echt nodig heb.
Volgens Engels laat dit precies zien hoe prijsveranderingen in de koffiemarkt uiteindelijk bij consumenten terechtkomen. De keten van koffie is lang: van plantage naar de branderij, koffiezaak en de klant. “Veel mensen realiseren zich niet hoeveel stappen er zitten tussen een koffiebes en hun flat white,” zegt hij. “Als ergens in de keten iets verandert, beïnvloedt dit ook de rest.”
Voor klanten als van ‘t Hek blijft de vraag vooral hoe duur de koffie wordt. “Ik blijf het waarschijnlijk wel kopen,” zegt ze lachend. “Maar als het nog veel duurder wordt, ga ik misschien toch vaker thuis koffiezetten.”
