UTRECHT – In de Utrechtse binnenstad zijn duidelijke verschillen zichtbaar in de burgerlijke staat van inwoners per wijk. In Nieuwgracht en omgeving wonen bijna drie keer zoveel getrouwde mensen als in Nobelstraat en omgeving. Dat blijkt uit een analyse van data van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). De verschillen lijken samen te hangen met onder meer leeftijdsopbouw en woningvoorraad.
De analyse is gebaseerd op CBS-data over burgerlijke staat, leeftijdsopbouw en woningvoorraad per wijk in Utrecht Centrum. Daaruit komt naar voren dat Nieuwgracht e.o. zich op meerdere vlakken onderscheidt van andere wijken. Zo ligt het aantal getrouwde inwoners daar aanzienlijk hoger dan in Nobelstraat e.o.
Een mogelijke verklaring voor dit verschil is te vinden in de leeftijdsverdeling. In Nieuwgracht wonen namelijk bijna twee keer zoveel mensen in de leeftijdscategorie van 45 tot 65 jaar als in Nobelstraat. In de dataset is te zien dat wijken met een hogere gemiddelde leeftijd vaker ook een hoger aandeel getrouwde inwoners hebben.
Een vergelijkbaar patroon is zichtbaar in Wijk C, waar de bevolking gemiddeld ouder is dan in andere delen van de binnenstad. In deze wijk ligt het aantal weduwen en weduwnaars relatief hoger. Dit sluit aan bij het beeld dat burgerlijke staat samenhangt met levensfase, al kan op basis van deze data niet worden vastgesteld dat leeftijd de oorzaak is van deze verschillen.
Ook de woningvoorraad verschilt per wijk. In Nieuwgracht e.o. staan, met uitzondering van Hooch Boulandt, procentueel bijna twee keer zoveel woningen als in andere wijken in Utrecht Centrum. Dit wijst op een grotere wooncapaciteit, wat mogelijk invloed heeft op het type huishoudens dat zich in de wijk vestigt.
Volgens Robert Selten, medewerker bij de gemeente Utrecht, is het aannemelijk dat dit soort factoren een rol spelen. Hij zegt dat “de burgerlijke staat zeker voor een groot deel zal samenhangen met de bevolkingssamenstelling van wijken en buurten, zoals woningvoorraad, leeftijdsopbouw en huishoudenssamenstelling.” Zijn reactie bevestigt dat verschillen tussen wijken vaak voortkomen uit bredere demografische kenmerken.
Tegelijkertijd waarschuwt de woningsector voor te snelle conclusies. Jolande Uringa, werkzaam bij woningcorporatie Woonin in Utrecht, benadrukt dat woningtypen niet eenduidig samenhangen met huishoudensvormen. “Het is zeker zo dat bepaalde wijken meer sociale huur- of koopwoningen hebben, maar sociale huurwoningen kunnen ook gezinswoningen zijn,” stelt zij.
De bevindingen laten zien dat er duidelijke verschillen bestaan tussen wijken binnen Utrecht Centrum. Nieuwgracht e.o. kent relatief veel getrouwde inwoners, terwijl dit aandeel in Nobelstraat e.o. lager ligt. Tegelijkertijd vallen deze verschillen samen met variaties in leeftijdsopbouw en woningvoorraad.
De analyse toont echter vooral samenhang en geen oorzakelijke verbanden. Dat betekent dat niet met zekerheid kan worden gezegd waarom deze verschillen bestaan. Verdere analyse, bijvoorbeeld met aanvullende data over inkomens, verhuisgedrag of huishoudensgroottes, zou nodig zijn om diepere conclusies te trekken.
Wat het onderzoek vooral duidelijk maakt, is dat zelfs binnen één stadscentrum grote demografische verschillen kunnen bestaan. De data bieden daarmee een momentopname van hoe uiteenlopend de samenstelling van Utrechtse wijken kan zijn.
