UTRECHT CENTRUM – Het aantal geregistreerde drugsmisdrijven in Utrecht is de afgelopen jaren flink gestegen. Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek melden dat dit zich in de afgelopen vijf jaar afspeelt. Terwijl het de jaren daarvoor juist een dalende lijn was. Hoe dragen veranderingen in drugshandel en politie-inzet bij aan de stijging van drugsmisdrijven in Utrecht, en welke lokale maatregelen zijn effectief?
Stijging
“Cijfers vertellen niet het hele verhaal natuurlijk”, spreekt Monica Kreuger, wijkagente in Utrecht Centrum. “De stijgende lijn die wij de afgelopen jaren hebben gezien kan door verschillende factoren verklaard worden”, vult ze aan. “De stijging in cijfers betekent niet automatisch dat er ook veel meer criminaliteit is. Zo kan het ook komen doordat de politie in de afgelopen jaren gerichter is gaan controleren en meer prioriteit geeft aan de aanpak van drugshandel of doordat er meer meldingen worden gedaan dan voorheen”, aldus Kreuger. Wat ook opvallend is aan deze stijgende lijn, is dat deze sinds 2022 is gestegen. Cijfers in het Centraal Bureau voor de Statistiek laten juist zien de drugsmisdrijven in de jaren daarvoor juist afnamen in de gemeente Utrecht. Volgens Kreuger zijn er verschillende verklaringen voor deze verandering van een dalende naar een stijgende lijn.
Handel
De handel verplaatst zich steeds vaker naar sociale media en gaat dan via versleutelde berichten. Kreuger vertelt dat dit het politiewerk belemmert. “Ja, ten eerste is het moeilijk om te controleren, omdat wij niet makkelijk bij versleutelde berichten kunnen komen. Bovendien is de handel op straat minder zichtbaar, waardoor het nog lastiger is om de handel op te sporen”, zegt ze. Ook de groei in het aantal zogeheten ‘Snapchatdealers’ speelt hier een grote rol in.
Maatregelen
“Naar aanleiding van het stijgende aantal meldingen voeren wij extra controles uit”, vertelt Kreuger. “Zodra we extra controles uitvoeren of specifieke acties organiseren ontdekken wij ook meer strafbare feiten. Onze taak is dus om tijdens deze controles ook goed te blijven opletten welke veranderingen er spelen. Zo houden we ook in de gaten of er een patroon te vinden is in de verschillende misdrijven, dit is belangrijk om bij te houden om later beter onderzoek te kunnen doen”, gaat ze verder. De afgelopen jaren is de onlinehandel via sociale media als Snapchat en Instagram een belangrijke en grote factor gaan spelen in de stijging van het aantal gemelde drugsmisdrijven. Dit is een van de patronen die duidelijk naar boven komt in de stijging en dus gezien zou kunnen worden als een factor. “De onlinehandel is erg gevaarlijk, omdat de doelgroep vooral bij de jongeren ligt. Kijk maar naar de handel in vapes via Snapchat, er komen ontzettend veel jongeren af op dit soort handelingen en ze zijn ook makkelijk bereikbaar, wat ze alleen maar meer kwetsbaar maakt”, sluit Kreuger af.
Soorten drugs
Er wordt een onderscheid gemaakt tussen twee soorten drugs: de softdrugs en de harddrugs. “Wat we onder softdrugs verstaan zijn bijvoorbeeld cannabisproducten”, vertelt Kreuger. “Zoals de cijfers ook laten zien, is het aantal softdrugsmisdrijven hoger dan het aantal harddrugsmisdrijven. Cannabisproducten worden bijvoorbeeld gedoogd in Nederland. Pas bij een grotere hoeveelheid in bezit wordt hier een wet overtreden. Dus je kan wel veel mensen op straat zien met een joint, maar dat betekent niet gelijk dat zij een misdrijf plegen”, gaat ze verder. “Voor harddrugs hebben we geen gedoogbeleid. Dit betekent dat als wij het zien, er eigenlijk al gelijk een wet overtreden wordt. Het is namelijk verboden om het in bezit te hebben, laat staan de verkoop of productie er van”, vertelt Kreuger. Onder harddrugs worden drugs als GHB en MDMA verstaan. Hoewel deze wel erg bekend zijn in de partyscène in Nederland, is het bezit ervan niet legaal in Nederland. Hoewel erg geen officieel gedoogbeleid is, hebben verschillende gemeenten in Nederland een andere regelgeving bij bijvoorbeeld festivals over het bezit van harddrugs. Zo wordt in Utrecht maximaal 1 XTC-pil of 0,5 gram voor eigen gebruik gedoogt door de politie.
