KAMERIK – Kinderboerderij Oortjespad in Kamerik moest op 6 februari noodgedwongen haar deuren sluiten vanwege het vogelgriepvirus dat daar is aangetroffen. Nadat meerdere vogels waren overleden, werden deze onderzocht en bleek het inderdaad te gaan om de vogelgriep. Volgens de gemeente Woerden heeft de kinderboerderij 45 vogels moeten ruimen. De kinderboerderij moet in ieder geval drie weken sluiten door de vogelgriep, daarna wordt opnieuw getest om te controleren of het virus nog aanwezig is.
Na de dood van een paar vogels op de kinderboerderij in Kamerik, gemeente Woerden, ontstonden er vraagtekens over de oorzaak en werd er gevreesd voor vogelgriep. Na het onderzoeken van de vogels in het laboratorium is de vogelgriep ook vastgesteld. ‘Als er sprake is van vogelgriep komt de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit (NVWA) om de hoek kijken en die hebben allemaal regels om het virus daar weg te krijgen, en om geen mensen en dieren te kunnen besmetten is er een sluiting van drie weken’, vertelt Femke Rodenburg, persvoorlichter van de gemeente Woerden.
Gevolgen uitbraak vogelgriep
De NVWA is verantwoordelijk voor het ruimen van de vogels, en ook de niet besmette vogels moeten geruimd worden. Dit wordt gedaan ter preventie van verdere verspreiding van het vogelgriepvirus. ‘Het risico van vogelgriep is dat het een zoönose is, wat besmettelijk is voor zoogdieren en dus ook voor de mens. De kans is klein, maar mensen kunnen het ook krijgen’, legt Daniëlla van Gennep uit. Zij is Hoofd Dierenwelzijn en Public Affairs bij Stichting DierenLot. ‘Als mensen ziek kunnen worden, dan moet je beschermende maatregelen nemen, waaronder dus ook helaas de vogels doden die mogelijk besmet zijn. Dat was vroeger erger dan tegenwoordig’. Van Gennep vertelt dat er in tegenstelling tot kinderboerderijen hele strenge regels in de pluimveesector zijn. Hierdoor moesten voorheen alle vogels op de kinderboerderij geruimd worden, maar dat is veranderd. Nu wordt alleen gekeken naar de vogels die echt risico lopen, voornamelijk watervogels en roofvogels.
Voor alsnog worden er geen extra maatregelen getroffen in de omgeving om verspreiding van het virus tegen te gaan. Pas bij een aantal van 50 of meer geruimde vogels wordt ook de omgeving van de kinderboerderij gecontroleerd op het virus. Bij kinderboerderij het Oortjespad ging het om 45 geruimde vogels, en dus scheelt het erg weinig. ‘Als het meer dan 50 vogels waren geweest dan zouden er andere maatregelen ingaan, bijvoorbeeld een vervoersverbod binnen 10 kilometer van de boerderij. Er mogen dan geen vogels vervoerd worden. Er komt dan ook een ophokplicht binnen een straal van 10 kilometer, waarbij vogels in hun hokken gehouden moeten worden en de hokken afgedicht moeten worden. Bij pluimveebedrijven binnen 3 kilometer van de kinderboerderij worden dan monsters afgenomen om te kijken of het virus daar ook aanwezig is.
Bij meer dan 50 geruimde vogels komen dat soort maatregelen om de hoek, maar dat is dus nu niet het geval,’ aldus Rodenburg.
Alternatieven voor ruimen
Wetenschappers zijn volop bezig met het ontwikkelen van een vaccin voor vogels tegen vogelgriep als alternatief voor het ruimen, maar op dit moment is er nog geen medicatie voor vogels beschikbaar. Ook wordt er gekeken of het laten uitzieken van vogels een optie is, zo zegt Van Gennep. ‘We zijn aan het kijken of die zieke vogels niet gewoon kunnen uitzieken en overleven. Dat zagen we bijvoorbeeld bij de kraanvogels. Daar zijn er naar schatting zo’n 40 duizend van overleden aan vogelgriep en nu hebben ze een soort immuniteit opgebouwd. Het zou geweldig zijn als er immuniteit ontstaat en daar pleiten wij dus voor.’
Een vogel zou na een quarantaine van zo’n zeven dagen weer opgeknapt moeten zijn.
Toch is het ontwikkelen van immuniteit lastig, vanwege de strenge quarantaine regels waaraan moet worden voldaan. Mocht het toch lukken, dan zou dit uitzieken alleen gelden voor de vogels die lichtelijk verzwakt zijn. Vogels die blind zijn en in rondjes zwerven zouden niet meer te redden zijn.
Risico van vogelgriep
Volgens Van Gennep is het risico dat mensen het vogelgriepvirus verspreiden erg klein, maar het kan wel. Wereldwijd zijn er al mensen besmet geraakt met het vogelgriepvirus, waarvan de helft van de besmette mensen eraan overlijdt. ‘Het is gewoon een heel gevaarlijk virus en dat wordt een beetje onderschat’, vertelt ze. Ook voor andere dieren is de vogelgriep een risico: ‘Laatst waren er op een boerderij in Friesland ook vijf koeien besmet met de vogelgriep en daar zijn op dezelfde boerderij ook katten aan het virus gestorven. Het komt steeds dichter bij de mens’, waarschuwt Van Gennep.
Of de kinderboerderij na drie weken weer open kan hangt af van de hokkentest die aan het einde van de week van 23 februari wordt gehouden. Daarbij worden de hokken schoongemaakt en worden overgebleven vogels gecontroleerd op vogelgriep.
Verslaggever Krit Firing spreekt met Bertus den Blanken, vrijwilliger bij de kinderboerderij, over wat zijn drijfveer is en hoe hij in de situatie staat.
