Woerden – De gemeente Woerden staat klaar voor gemeenteraadsverkiezingen. Inwoners van Woerden kunnen hun stem uitbrengen op een van de negen verkiesbare partijen. Tijdens de verkiezingen ligt de nadruk op een soepel en betrouwbaar verloop van het stemproces, met duidelijke procedures, extra controle en de inzet van vrijwilligers en ambtenaren.

Bij stemlocatie Het Baken in Woerden is het kort na openingstijd nog rustig. De zon staat laag, en de wind waait door je haren. Voor de ingang van het stembureau staat een groepje oudere mannen met elkaar te praten. Ze hebben het over hun stemkeuze en wisselen hun meningen uit. Volgens Bob Voss, ambtenaar die als toezichthouder op het stembureau werkt, is het rustige verloop van het stemproces het resultaat van wekenlange voorbereidingen. ‘Mijn collega’s zijn al weken bezig met het regelen van alles, zodat wij meteen kunnen beginnen en de dag goed verloopt.’ Ook Henk Veldhuizen, beheerder van Het Baken, ziet dat. ‘Voordat de stemlocatie hier komt, wordt het door de gemeente gecontroleerd of de locatie voldoet aan alle eisen’, zegt hij.

Stem-app
Om het stemproces vlot te laten verlopen, wordt gewerkt met duidelijke indelingen en hulpmiddelen. Kiezers volgen een vaste route: langs de controle aan de houten tafels richting het stemhokje aan de lange zijde van het gebouw, om daarna naast de uitgang het stembiljet in te leveren in de stembus. ‘Sinds kort maken wij gebruik van een app die de stempassen controleert,’ vertelt Voss. ‘Je scant de QR-code en ziet meteen of de stempas geldig is,’ legt hij uit. ‘Dat werkt sneller en verkleint de kans op fouten.’ Vooral tijdens piekmomenten, die later op de dag worden verwacht, moet dit zorgen voor een goede doorstroming.

Cursus
Rond het middaguur komt er een vrolijk gekleed stel binnen, dat zin heeft om te gaan stemmen. Het team op de stemlocatie bestaat uit vier personen: drie vrijwilligers en een toezichthouder van de gemeente. ‘De gemeente vraagt haar personeel om zich aan te melden om toezichthouder te worden,’ vertelt Voss. ‘Als je op een stemlocatie wilt helpen, moet je vooraf een training volgen. Die bestaat uit meerdere modules en toetsen. Zo leer je hoe je moet handelen in bepaalde situaties.’ Volgens Veldhuizen is een goede voorbereiding belangrijk. ‘Jaarlijks heb je een training over het controleren van identiteitsbewijzen, stempassen en het omgaan met volmachten. Als dat niet jaarlijks gebeurt, kan dat invloed hebben op het stemproces’, zegt Veldhuizen.

‘Iedereen die mag stemmen moet ook kunnen stemmen’, aldus Voss.

Stembureaus in Woerden zijn zo ingedeeld dat ze voor iedereen toegankelijk zijn. De gemeente zorgt ervoor dat iedere kiezer zelfstandig kan stemmen, ook mensen met een lichamelijke of visuele beperking. Daarom zijn de locaties drempelvrij en ruim opgezet, zodat er voor gebruikers van een rolstoel of rollator genoeg ruimte is. Naast de trap die naar de ingang leidt, is bij stemlocatie Het Baken aan de zijkant van de trap een aflopende helling te zien. Hierdoor kunnen rolstoelgebruikers makkelijk naar binnen.

‘In Het Baken is er ook een lager stemhokje aanwezig, zodat mensen in een rolstoel makkelijk een stem kunnen uitbrengen’, vertelt Veldhuizen terwijl hij door het raam naar de bouwplaats voor het stembureau kijkt.  Voor slechtzienden is er een stembureau in Woerden aangepast. ‘Op die locatie zijn er stemmalen aanwezig,’ zegt Voss. ‘Dit maakt het voor slechtzienden ook mogelijk om te stemmen.’

Telproces
Als om negen uur stemlocatie Het Baken zijn deuren sluit, bereiden de medewerkers zich voor om de stemmen te gaan tellen. De stembiljetten liggen op stapels gesorteerd op even en oneven lijsten. In Woerden verloopt het tellen van de stemmen volgens de Fox-methode: eerst wordt er geteld op partijen en daarna pas op personen. ‘Dit doen we om zo min mogelijk fouten te maken’, zegt Voss. Het tellen gebeurt volgens het vierogenprincipe: twee tellers tellen samen om elkaar te controleren. Ook is het voor inwoners mogelijk om het stemmentellen te bekijken. Hierdoor kunnen Woerdenaren zien dat alles eerlijk gebeurt. Eventuele afwijkingen, zoals een verschil tussen het aantal stempassen en uitgebrachte stemmen, worden genoteerd in een proces-verbaal. Zo kan achteraf precies worden gecontroleerd wat er is gebeurd. Na de verkiezingen wordt dit proces-verbaal ook gepubliceerd, zodat de uitslag controleerbaar blijft en het vertrouwen in de verkiezingen behouden blijft.

Verslaggever Jurre Riemersma deed verslag vanaf de stemlocatie aan de Kievitstraat en laat zien hoe de dag bij een stemlocatie in Woerden in zijn werking ging.