WOERDEN – Gewapend met afvalgrijpers en gele vuilniszakken trokken tientallen Woerdenaren in duo’s de stad in om zwerfafval op te ruimen tijdens de Landelijke Opschoondag. De actie vond plaats op zaterdag 21 maart, de duo’s ruimden elk een uur lang al het zwerfafval op wat ze onderweg tegenkwamen. Ook in Woerden werd de Landelijke Opschoondag georganiseerd met als doel: alle straten, parken en waterwegen in Gemeentes zwerfafval vrij te maken.
Het is een frisse maar zonnige zaterdagochtend in maart. Bij Koffiesaeck in het centrum van Woerden verzamelt een steeds groter wordende groep mensen. De geur van een frisse lenteochtend hangt in de lucht en de het geluid van geklets klinkt door de straat die maar drukker en drukker wordt. Om kwart over tien is de groep compleet. De groep bestaat uit volwassenen, ouders met kinderen en jongvolwassenen. De groep splitst zich op in duo’s. Deze duo’s krijgen een gebied in Woerden waar tot half twaalf wordt opgeschoond.
In strijd tegen zwerfafval
De Landelijke Opschoondag van Verpact vindt dit jaar al voor de 24e keer plaats. De actie is bedoeld om te laten zien dat afval niet op straat thuishoort. Zwerfafval op land en in water heeft negatieve gevolgen voor de leefbaarheid en voor ons milieu. Het vervuilt en trekt ongedierte aan. Daarnaast eten dieren het afval op of raken erin verstrikt. Verder draagt het zwerfafval bij aan de steeds groter groeiende ‘plasticsoep’.
In heel Nederland vinden er acties plaats waarbij er van alles wordt gedaan om dit zwerfafval op te ruimen. Een van die acties in Woerden is georganiseerd door Zero Waste Groene Hart. Dit is een vrijwilligersorganisatie die is ontstaan uit een burgerinitiatief, dat in 2018 van start ging. ‘Zero Waste is een organisatie die zich op een gezellige manier probeert in te zetten om een duurzamere stad te realiseren. Dit doen we door bijvoorbeeld elke maand twee keer met een groepje afval te rapen in de stad, eigenlijk vergelijkbaar met vandaag maar dan kleinschaliger,’ vertelt Hanneke Hagen. Hagen is vrijwilliger van Zero Waste Groene Hart en raapt vaker afval.
Gewapend met grijpers de stad in
Net voordat de groepen vertrekken krijgen alle deelnemers een rode GripMaster Pro en een gele vuilniszak. De vuilniszakken moeten gespannen worden op afvalzakhouders die doen denken aan een basketbalring. Het spannen van deze vuilniszakken is een taak die beter lukt met twee paar vrije handen ondervinden de duo’s. Langzaam verdwijnen alle duo’s naar alle hoeken van de stad. Tijdens het afvalgrijpen wordt onderling uitgebreid gekletst over dingen zoals het aantal sigaretten op de grond. ‘Het wordt wel een uitdaging om in deze straatjes tussen al die fietsen de sigaretten weg te halen,’ vertelt Hagen tegen Alexandra Koolmoes. Net als Hagen is Koolmoes vrijwilliger van Zero Waste Groene Hart. Zij lopen een stuk in het centrum, waarbij veel kleine steegjes zijn die ook het meeste werk zijn, zo vertelt Koolmoes.
Schone straten, maar twijfel over blijvend effect
De jaarlijkse actie zorgt ervoor dat de straten in Woerden weer schoon zijn. Er ligt geen afval op de grond en de sigaretten die aan het begin van de ochtend echt een doorn in het oog zijn volgens Hagen, liggen nu in de gele vuilniszakken. Of de actie ook langer impact heeft, dat betwijfelt deelneemster Nanda van Veen. ‘Ik denk dat het niet specifiek mensen aanspreekt om vaker afval te grijpen, maar het maakt mij in ieder geval wel meer bewust alle troep op straat. Ik zie nu denk ik wel meer wat er allemaal op straat ligt voor troep,’ vertelt Nanda. Zij loopt vandaag voor het eerst mee met een opschoonactie. Rot in het vak en lid van de organisatie Hanneke Hagen denkt ook niet dat de actie mensen actiever laat zijn in het afval opruimen. ‘Op de lange termijn denk ik niet dat deze actie helpt bij het schoonhouden van de gemeente. Mensen zullen dit niet zo snel structureel doen. Maar het is goed dat er wel weer even aandacht aan wordt besteed.’
Koffie en volle zakken
Na ruim een uur verzamelen alle duo’s zich weer bij Koffiesaeck, waar je bij het inleveren van een afvalzak een gratis warme kop koffie of thee krijgt. ‘Zo’n warm kopje koffie is wel lekker na een uur lang grijpen, je hand verkrampt wel een beetje, zeker met de kou,’ hoor je verschillende deelnemers tegen elkaar zeggen. Terwijl de lucht zich vult met de geur van vers gezette koffie ontstaat langzaam een berg met gele zakken. ‘Het is wel wat onbevredigend dat je een uur lang bezig bent met grijpen en zo’n kleine zak overhoudt, maar dat komt door de hoeveelheid sigaretten, dat heb ik echt het meeste geraapt,’ zegt Jolanda van der Spiegel. Zij neemt, net als in 2025, deel aan de actie, waar zij samen met de andere vrijwilligers veel zwerfafval heeft geraapt.
Met 1.525 opschoonacties en een recordaantal van 63.603 opschoners door het hele land is de Landelijke Opschoondag 2026 weer klaar. De actie van volgend jaar vindt plaats op 27 maart 2027. Tot die tijd probeert Zero Waste Groene Hart elke maand met hun kleine clubje de stad een stukje schoner te maken.
