WOERDEN- Het aantal geregistreerde gewelds- en seksuele misdrijven is door een toename in incidenten hoger dan ooit tevoren gemeten. De cijfers stegen van 145 incidenten in 2024 naar 195 in 2025: een stijging van 34,5 procent. Dit blijkt uit voorlopige cijfers over 2025 uit een dataset van het CBS, gepubliceerd op 12 maart. De criminaliteitscijfers, die sinds 2012 worden bijgehouden, zijn afkomstig van de Nationale Politie en de Marechaussee.
Onder misdrijven vallen alle acties die strafbaar zijn gesteld in het Wetboek van Strafrecht. De misdrijven die in deze dataset onder het totaal aantal gewelds- en seksuele misdrijven vallen, zijn: mishandeling, bedreiging, stalking en seksuele misdrijven (zoals aanranding en verkrachting). De stijging van het aantal geregistreerde gewelds- en seksuele misdrijven is vooral te wijten aan een toename in mishandelingen en bedreigingen. Beide categorieën vertonen een toename van vijftien incidenten of meer.
Toename sociale onveiligheid
Welke redenen kunnen er achter deze plotselinge stijging zitten? In Woerden wordt veel gewerkt aan veiligheid en preventie door de gemeente, politie en andere organisaties. Wijkagent Frans Damen spreekt zich uit over de stijging: “Afgelopen jaar zag je dat er een ‘trend’ zichtbaar was waarbij jongeren het nodig vonden om andere jongeren te vernederen, waarbij deze actie dan werd opgenomen. De oorzaak hiervan is mogelijk het gebruik van sociale media. Verder merk ik ook dat er een toename is van huiselijk geweld, of in ieder geval een toename van het aantal meldingen en de meldingsbereidheid.” Een categorie van de vernedervideo’s, waar Damen het over heeft, zijn de ‘zeg sorry’-video’s. Deze komen steeds vaker voor onder jongeren. In deze video’s worden jongeren gedwongen om hun excuses aan te bieden. Het maken van dit soort vernederende beelden is met de komst van sociale media toegenomen.
Naast de gemeente en de politie zetten politieke partijen als VVD Woerden en Progressief Woerden zich ook in voor een veilige leefomgeving. De partij ChristenUnie-SGP Woerden linkt de stijging ook aan jongeren: “Wij vinden de stijging in het onderdeel gewelds- en seksuele misdrijven ook hoger dan verwacht. In gesprek met jongeren krijgen wij steeds vaker signalen binnen over sociale onveiligheid. Dit betekent dat sommige jongeren niet in hun eentje buiten durven te sporten of te fietsen”, stelt Lia Noorthoek, raadslid van de ChristenUnie-SGP. “Om dit te voorkomen brengen wij de noodzaak voor overzichtelijke fietspaden en verlichting steeds meer onder de aandacht van de wethouder. Juist ook omdat de gemeente de verlichting wilde verminderen voor onder andere de vogels. Wij vinden dat sociale veiligheid belangrijker is.”
Zowel zachte als harde hand
Om stijgingen als deze te voorkomen, zet de politie erg in op preventie. Hiervoor gaan ze bijvoorbeeld langs bij scholen om voorlichting te geven. Bij jongeren die zorgen voor sociale onveiligheid maakt de politie gebruik van een zogenaamde escalatieladder. Dit is een stappenplan dat de politie en de gemeente gebruiken om te bepalen hoe hard zij moeten ingrijpen bij jeugdoverlast. Het hoofddoel is te voorkomen dat jongeren uitgroeien tot criminelen door zo vroeg mogelijk bij te sturen. De ladder heeft drie treden: preventie, correctie en repressie. Omdat gesprekken tussen de politie en de jongeren niet altijd blijken te werken, gaat de politie nu over op een hardere aanpak: correctie.
Om sociale onveiligheid onder jongeren tegen te gaan, geldt er vanaf 20 maart voor een periode van drie maanden een samenscholingsverbod in de Wagenstraat, de Rijnstraat en omliggende straten. Het verbod geldt voor groepen van drie of meer personen tot en met 27 jaar die overlast veroorzaken en is 24 uur per dag van kracht. Deze maatregel is besloten door de burgemeester en is bedoeld om de jeugdoverlast terug te dringen.
Aangiftebereidheid
De stijging lijkt vooral te komen door sociale onveiligheid onder jongeren. Toch is een toename in aangiftebereidheid niet uit te sluiten als reden. De dataset bevat immers alleen de misdrijven die bij de politie zijn gemeld. De politie zet zich ook in om deze bereidheid te verhogen door het gebruik van hulpmiddelen.
Maaike de Groen, agent bij politie Utrecht, vertelt over het hulpmiddel Meld Misdaad Anoniem: “Hier kunnen burgers anoniem melden wat ze zien in de wijk, zonder dat ze bang hoeven te zijn dat dit gevolgen heeft voor henzelf. Dit is ook erg handig voor de wijkagenten. Zij krijgen veel mee, omdat inwoners hen veel in vertrouwen vertellen. Op het moment dat de wijkagent iets hoort van een buurtbewoner, kan hij of zij daar niet altijd meteen iets aan doen, omdat de vertrouwensband met de inwoner dan kan verdwijnen. Op zo’n moment kan de wijkagent de inwoner verzoeken om een anonieme melding te doen, zodat agenten er op die manier wel achteraan kunnen gaan.”
