WOERDEN – Uit cijfers van het centraal bureau voor de statistiek blijkt dat er in de afgelopen 20 jaar er een daling te merken is in het gemiddelde kindertal per vrouw, dit zowel op nationaal als op regionaal niveau in Woerden. Dit dalende aantal kinderen heeft in de gemeente Woerden op verschillende vlakken consequenties, zo ook in het onderwijs.
Volgens deze cijfers van het CBS is er in de periode 2000 tot en met 2024 een daling te merken in het gemiddelde kindertal per vrouw in Woerden. Het kindertal, oftewel vruchtbaarheidscijfer, is het gemiddelde aantal kinderen van een vrouw in Nederland dat ze tijdens haar leven krijgt. Deze daling staat haaks tegenover de twaalf jaar daarvoor, waar juist in de periode 1988-2000 een stijging was in dit aantal. Niet alleen in Woerden maar in heel Nederland is deze daling meetbaar. Het kindertal daalt al jaren en zal hoogstwaarschijnlijk ook blijven dalen.
Cijfers van het ministerie van onderwijs, cultuur en wetenschap laat zien dat er in de afgelopen negen jaar 315 scholen in het primair onderwijs zijn weggegaan. Het primair onderwijs bestaat uit alle basisscholen, inclusief speciaal onderwijs. Deze sluitingen komen vaak door het dalende aantal leerlingen in Nederland, net zoals in Woerden. Zo moest de Rembrandt van Rijnschool om deze reden zijn deuren definitief sluiten op 1 augustus 2024. De sluiting van deze openbare basisschool is het meest recente voorbeeld van een regionale ontwikkeling die dus ook op nationaal niveau jaarlijks plaatsvindt
“Wij werden groter, zij werden kleiner.” Vertelt Niels Immel over de regressie van de Rembrandt van Rijnschool en de progressie in het aantal leerlingen van de christelijke basisschool waar hij directeur van is, namelijk de Willem Alexanderschool. Beide scholen zaten tot en met de sluiting van de Rembrandt van Rijnschool in hetzelfde pand, het schilderskwartier. Door heel Woerden daalt het aantal kleinere basisscholen en worden de scholen die overblijven steeds groter. “Wat wij ook wel zien is dat na ons weten eraan wordt gewerkt om de wat kleinere scholen samen te laten fuseren. Iets wat bij ons eigenlijk op een natuurlijke manier is gebeurd. Maar dat is wel een trend die je ziet gebeuren en die ook ingezet gaat worden. Je ziet de kleinere scholen al langzaam verdwijnen, om het maar even zo te zeggen.” Aldus de directeur. Hier heeft dus het dalende kindertal invloed op gehad. Doordat er minder leerlingen zijn in de omgeving hebben de kleinere scholen moeite om staande te blijven tegenover de grotere scholen. De fusering van basisscholen in Woerden is dus een ontwikkeling die hoogstwaarschijnlijk zal blijven gebeuren.
De reden voor de sluiting van de Rembrandt van Rijnschool kwam echter onder andere ook door een tekort aan docenten, maar voornamelijk door het gebrek aan leerlingen. Zo bestond de school in zijn laatste jaar uit maar 50 leerlingen. Deze kinderen waren onderverdeeld in drie groepen. Eén klas met leerlingen uit de groepen 4 tot en met 8 en de twee andere klassen die bestonden uit nieuwkomers. Dit zijn leerlingen die Nederlandse als tweede taal leerden. “Ze werden nog wat langer in leven gehouden door die extra taalklas constructie.” Aldus Niels Immel.
Maar waarom daalt het kindertal? Hier zijn diverse redenen voor. Zo beginnen vrouwen gemiddeld steeds later aan het moederschap. De leeftijd van een moeder bij het krijgen van een eerste kind is in de afgelopen 40 jaar met 4,2 jaar gestegen. Hierdoor is de periode van eerste kind naar de menopauze, de laatste menstruatie en het moment dat de vrouw niet meer vruchtbaar is, steeds kleiner. Hierdoor kunnen er dus ook minder kinderen geboren worden. Dit blijkt uit hetzelfde statistiek van het CBS die het dalende kindertal op nationaal niveau laat zien. Bovendien kiezen steeds meer vrouwen ervoor om simpelweg geen kinderen te krijgen. Deze bewuste “kinderloosheid” komt vaak door de stijgende autonomie van vrouwen in onze maatschappij. Hierdoor hebben vrouwen gemiddeld een betere socio-economische positie, waardoor steeds meer vrouwen hun carrière boven het moederschap (kunnen) zetten.
