ZEIST- Zelfverdedigingslessen kunnen bijdragen aan meer zelfvertrouwen en mentale weerbaarheid bij vrouwen. Volgens trainer Agnes Schiltmans, die via JUNO Selfdefence lesgeeft in Zeist en Bilthoven, leren vrouwen tijdens de trainingen niet alleen fysieke technieken, maar ook hoe ze grenzen kunnen aangeven en situaties beter kunnen inschatten.
De aandacht voor de positie en veiligheid van vrouwen kreeg afgelopen week opnieuw een impuls door Internationale Vrouwendag op 8 maart. In het maatschappelijke debat wordt steeds vaker gesproken over grensoverschrijdend gedrag en hoe vrouwen zich daartegen kunnen beschermen. Volgens trainer Agnes Schiltmans speelt zelfverdediging daarbij een belangrijke rol.
Schiltmans geeft al ongeveer vijf jaar zelfverdedigingslessen aan vrouwen en meisjes in Zeist en Bilthoven. De trainingen maken deel uit van het programma JUNO Selfdefence. “Soms hebben vrouwen iets meegemaakt of komen ze in situaties waarin ze niet weten hoe ze moeten reageren,” zegt Schiltmans. “Ze willen tools hebben om te weten wat ze kunnen doen als er iets gebeurt.”
Bewustzijn als eerste stap
Volgens Schiltmans bestaat zelfverdediging uit meer dan alleen fysieke technieken. In haar lessen staan drie onderdelen centraal: bewustzijn, voorkomen en handelen.
“Het allerbelangrijkste is awareness en prevention,” legt ze uit. “Als je je bewust bent van je omgeving en situaties leert herkennen, kun je veel problemen al voorkomen. Dan hoef je waarschijnlijk nooit te vechten.”
Dat bewustzijn gaat bijvoorbeeld over letten op de omgeving, luisteren naar je gevoel en duidelijke grenzen aangeven. Wanneer een situatie niet goed voelt, moeten vrouwen volgens Schiltmans leren dat gevoel serieus te nemen. “Als je een ‘bad vibe’ krijgt bij iemand, luister daarnaar en zorg dat je uit de situatie komt.”
Van onzekerheid naar zelfvertrouwen
Veel deelnemers beginnen volgens Schiltmans met het idee dat ze weinig kunnen doen als ze worden aangevallen. Vooral kleinere vrouwen denken dat fysieke kracht een doorslaggevende factor is.
“Vaak denken vrouwen: als een grote sterke man mij aanvalt, kan ik toch niks,” zegt ze. “Maar er zijn juist heel veel dingen die je wél kunt doen. Alleen al dat weten geeft meer zelfvertrouwen.”
Dat effect ziet ze ook terug bij de deelnemers van haar trainingen. “Vrouwen die in eerste instantie onzeker binnenkomen, verlaten de cursus vaak met meer vertrouwen in hun eigen kunnen,” verteld ze.
Voor meisjes en volwassenen
De trainingen zijn bedoeld voor verschillende leeftijdsgroepen. Schiltmans geeft lessen aan meisjes van 12 tot 15 jaar en aan vrouwen van 16 jaar en ouder. Bij de jongere groep zijn het vaak de ouders die hun dochter aanmelden.
“Veel ouders vinden het belangrijk dat hun dochter zich zekerder voelt,” zegt ze. “Maar de meiden zelf vinden het meestal ook leuk en merken dat ze sterker worden.”
Naast fysieke oefeningen besteden de lessen aandacht aan mentale weerbaarheid. Deelnemers leren bijvoorbeeld hoe ze grenzen kunnen aangeven en hoe ze in lastige situaties voor zichzelf kunnen opkomen.
Sport als vorm van empowerment
Volgens Schiltmans sluit zelfverdediging aan bij een bredere ontwikkeling waarin sport wordt gezien als middel om vrouwen sterker te maken. Naast haar werk als zelfverdedigingstrainer werkt ze ook als personal trainer.
“Door te sporten voelen vrouwen dat ze sterker worden en dat hun lichaam kracht heeft,” zegt ze. “Dat fysieke gevoel van kracht werkt ook door in hoe je over jezelf denkt.” Die combinatie van fysieke en mentale kracht noemt ze essentieel. “Kracht is zowel extern als intern. Je kunt lichamelijk sterk zijn, maar ook van binnen kracht voelen. Weten dat je het waard bent om jezelf te verdedigen.”
Grenzen aangeven
Een belangrijke boodschap die Schiltmans haar deelnemers wil meegeven, is dat iedereen het recht heeft om grenzen te stellen.“Niemand heeft het recht om iets met jou te doen wat jij niet wilt,” zegt ze. “Je mag altijd nee zeggen en voor jezelf opkomen.”
Volgens haar speelt opvoeding daarbij soms een rol. Sommige vrouwen hebben geleerd om vooral aardig te zijn of geen ‘spelbreker’ te willen zijn. Daardoor vinden ze het moeilijk om grenzen te stellen. “Als je dat nooit leert, blijven mensen soms over je grenzen heen gaan,” zegt Schiltmans. “Daarom is het zo belangrijk dat vrouwen weten dat ze voor zichzelf mogen opkomen.”
Groeiende belangstelling
De belangstelling voor zelfverdediging groeit, merkt Schiltmans. Volgens haar komt dat deels doordat onderwerpen als veiligheid, intimidatie en grensoverschrijdend gedrag vaker in het publieke debat voorkomen. Zelfverdedigingstraining is volgens haar geen oplossing voor alle problemen, maar kan wel bijdragen aan een gevoel van controle en zekerheid. “Wat ik hoop dat vrouwen meenemen uit mijn lessen, is dat ze sterker zijn dan ze misschien dachten. En dat ze altijd het recht hebben om zichzelf te beschermen.”
