ZEIST – In het gebouw van het Leger des Heils aan de Weeshuislaan klinkt dinsdagmiddag het gezang van dementiekoor Eigenwijs in Zeist. Ouderen met of zonder dementie zingen hier samen om een uur vol plezier te creëren. Het koor, een initiatief van Santé Partners, bestaat 16 april tien jaar.
Door: Noa Maat
Drie grote tafels met stoelen eromheen worden klaargezet, koffie en thee worden ingeschonken en de mappen met de muziek worden klaar gelegd. Pianist Nico Hortsink test even de toetsen en begint met wat noten om de stem op te warmen. Wat direct opvalt is de ontspannen sfeer: de ouderen zingen, lachen en kijken elkaar veel aan. De repetitie is van half drie tot half vier, maar voor de meeste mensen begint het uur al iets eerder, bij de binnenkomst.
Positieve impact
De zichtbare verandering die de muziek mee brengt is duidelijk zichtbaar. Waar sommige stil en een beetje nerveus binnen komen, komen ze bij het zingen helemaal tot leven. Gezichten lichten op, lichamen bewegen een beetje mee met het ritme. De positieve sfeer is duidelijk zichtbaar. ‘De ouderen kijken er elke week weer naar uit. Het is fijn dat we ze iets vrolijks in hun leven kunnen geven’, vertelt Marcel. Hij is al acht jaar vrijwilliger bij het koor. Zijn taak is helpen bij het vinden van de juiste pagina’s en zingt met volle tuigen mee. ‘Je ziet hoe belangrijk het is voor de mensen en wat voor plezier het ze brengt.’ Zijn partner is de pianist van het koor. Volgens hem is het een erg gezellige boel. ‘Je ziet elke week dezelfde mensen, dit zorgt voor een soort herkenning bij hen, waardoor ze zich veilig voelen. Daarom hangt er, als er iemand is overleden, een verdrietige sfeer. Ze missen toch iemand.’
Zonder dementie
Tussen alle mensen in zit mevrouw Swaap. Zij kwam bij het koor door haar man die dementie had. ‘In het begin kwam ik hier met hem, omdat hij hier plezier uithaalde. Maar ik ben het ook steeds leuker gaan vinden.’ Zelfs toen ze naar een verzorgingshuis moesten verhuizen, bleven ze nog elke dinsdag komen. ‘Het is zo’n gezellige plek. Er gebeurt altijd wel wat om over te lachen.’ Tijdens de repetitie wordt niet alleen maar gezongen. Er is ruimte voor een grap, een korte pauze en gezellige gesprekjes tussendoor. Horstink speelt flexibel op alles in. Het tempo van de muziek ligt expres laag, zodat iedereen het bij kan houden, maar de energie voelbaar blijft.
Meer animo
Het Ontmoetingscentrum van Santé Partners, die het koor ondersteunt, benadrukt het belang van dit soort initiatieven. Met het tienjarig bestaan wil de organisatie nog meer mensen trekken. ‘Des te meer, des te beter.’ Ook hoef je niet dementie te hebben om mee te doen aan het koor. De combinatie van de mensen maakt juist het verschil tussen andere koren volgens de organisatie. Aan het einde van het uur wordt er nog één lied ingezet. De stemmen vullen voor de laatste keer de ruimte. Sommige aarzelend, sommige krachtig, maar wel allemaal vrolijk. Als de laatste noten weg sterven, volgt er een applaus. Niet alleen voor de muziek, maar ook voor elkaar. Eigenwijs in Zeist laat zien dat muziek meer is dan ontspanning. Het is een middel om contact te kunnen maken, herinneringen oproepen en even los te komen van de dagelijkse zorg die ze meemaken. Hun boodschap: zingen verbindt, juist wanneer woorden soms tekortschieten.
In deze videoreportage zie je hoe de repetitie er uit ziet en waarom het belangrijk is.
Door Liv Pieterse:
