ZEIST – Inwoners van Zeist gaan in 2026 meer betalen voor gemeentelijke heffingen, zoals afvalstoffenheffing en OZB. De verhoging, bedoeld om de gemeentebegroting te dekken, kreeg brede steun van de raad. Alleen de SP stemde tegen omdat eenpersoonshuishoudens volgens hen te zwaar worden belast.
Door: Lizet Limburg
In totaal verwacht de gemeente Zeist in 2026 4,9% meer inkomsten te ontvangen uit gemeentelijke heffingen. De verhoging van de heffingen werd eind vorig jaar vastgesteld bij de behandeling van de begroting. Volgens landelijke cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek is deze stijging van gemeentelijke heffingen geen uitzondering: gemeenten in Nederland voorzien voor 2026 gemiddeld hogere opbrengsten uit belastingen en heffingen dan het jaar ervoor. Zeist volgt daarmee een bredere landelijke trend.
Nederlandse gemeenten moeten de afvalstoffenheffing kostendekkend vaststellen. De opbrengsten mogen niet hoger of lager zijn dan de gemaakte kosten. Een stijging van bijvoorbeeld verwerkings- of transportkosten leidt automatisch tot een tariefverhoging, legt de persvoorlichter van gemeente Zeist Siewerd de Jong uit. ‘De opdracht vanuit de gemeenteraad is dat de afvalstoffenheffing 100% kostendekkend is. Wanneer de kosten stijgen, moet het tarief dus ook stijgen. Voor 2026 is dit het geval geweest’, stelt de Jong.
Eenpersoonshuishoudens hard geraakt
De SP Zeist is kritisch op de verhogingen en stemde als enige van de raad tegen. Het gaat de partij dan met name om de verdeling van de afvalstoffenheffingen en de lastenverlichtingen. Dit laatste begrip, bedoeld om inwoners te ontlasten, wordt nu verdeeld over alle inwoners in Zeist, iets wat de SP niet begrijpt. ‘Deze lastenverlichting komt terecht bij inwoners die het gewoon niet nodig hebben. Wij willen mensen met een lager inkomen en eenpersoonshuishoudens tegemoetkomen met een hoger bedrag’, stelt David Tompot, fractievoorzitter van de SP. Deze eenpersoonshuishoudens worden volgens Tompot al genoeg belast met de afvalstoffenheffingen. Omdat de afvalstoffenheffing een vast bedrag is, weegt deze voor eenpersoonshuishoudens relatief zwaarder dan voor grotere huishoudens, die de kosten over meerdere personen kunnen spreiden.
Tompot diende met zijn SP daarom een voorstel in om deze ‘scheve verhouding’ recht te trekken. Tompot: ‘Wij willen lastenverlichting alleen uitkeren naar mensen met eenpersoonshuishoudens, om ze tegemoet te komen voor die hoge afvalstoffenheffingen’. Het amendement kon niet rekenen op steun vanuit de raad.
Hoewel gemeenten geen onderscheid mogen maken in belastingen tussen lage en hoge inkomens, omdat die regels op landelijk niveau zijn vastgelegd, mogen ze wel kijken naar de omvang van een huishouden. ‘Een eenpersoonshuishouden heeft uiteraard minder afval dan een meerpersoonshuishouden. Hierdoor is het tarief voor eenpersoonshuishoudens dan ook al lager. Het verschil is echter niet heel groot, omdat de vaste kosten voor bijvoorbeeld het langsrijden van de vuilniswagen gelijk zijn’, aldus de Jong.
Lage OZB in Zeist
Tot slot is er de OZB, een belasting die huiseigenaren betalen over de waarde van hun woning. In tegenstelling tot de afvalstoffenheffingen hoeven gemeenten bij de OZB niet te kijken naar kostendekking. Gemeenten hebben de vrijheid dit tarief helemaal zelf te bepalen, een politiek instrument dus. De gemeente Zeist staat erom bekend haar OZB relatief laag te houden als je het vergelijkt met andere gemeenten. Toch stijgt ook hier aankomend jaar de belasting licht. Deze landelijke trend noemt Vereniging Eigen Huis (VEH) ‘zorgelijk’ en roept het nieuwe kabinet op met een ‘structurele oplossing’ te komen en stelt: ‘Huiseigenaren mogen niet de sluitpost zijn van gemeentelijke begrotingen’.
Tompot (SP) denkt anders over die stijging: ‘Wij als SP vinden dat die OZB best wat omhoog mag. We hebben veel inwoners in Zeist die best wat meer kunnen missen en op die manier juist meer kunnen bijdragen aan collectieve voorzieningen.’
De gemeente Zeist is het daar niet mee eens en wil zich graag houden aan hun coalitieakkoord. ‘De gemeentelijke taken willen wij op een zuinige en effectieve manier uitvoeren, zodat lokale belastingen zo laag mogelijk kunnen blijven. Wij willen inwoners niet onnodig hoog belasten’, aldus de Jong.
