ZEIST – Uit onderzoek van de GGD-buurtmonitor blijkt dat jongvolwassenen in Zeist structureel lager scoren op het welzijnsniveau vergeleken met omliggende gemeenten. Op verschillende gebieden, zoals geluk en de ervaring van een goede gezondheid, bungelt Zeist onderaan, terwijl de gemeente bij angst- of depressiegevoelens en psychische klachten juist hoog scoort. De verklaring hiervoor blijft onduidelijk: is het toeval of een structureel probleem?
Door: Myrthe Buijs
Welzijn is een breed begrip maar verwijst naar de toestand van welbevinden, waarbij iemand zich lichamelijk, geestelijk en sociaal goed voelt. Iemands welzijn wordt beïnvloed door verschillende omgevingsfactoren, zoals de woning, buurtveiligheid, sociale cohesie, het sociale netwerk, groenvoorzieningen en luchtkwaliteit. Er is dus een mogelijke correlatie tussen woonplaats en welzijn.
Vergelijkbare gemeenten scoren steeds een stukje hoger op de categorieën, maar de verschillen zijn niet zodanig groot. Wel geeft Charlotte Wortmann, psycholoog in Zeist, vanuit haar praktijk voor psychologie en bewustzijnsontwikkeling, aan dat de cijfers negatief zijn en opgekrikt moeten worden. ‘Dat zesje zou ik graag wat hoger willen hebben’, zegt Wortmann. Daar opeenvolgend geeft Wortmann aan dat de huidige maatschappij hier enige invloed op heeft. Jongvolwassenen hebben veel te maken met externe prikkels en hoge verwachtingen rondom relaties en de toekomst. Hoewel de bovenstaande data uit 2024 komen vertelt Wortmann hierbij dat ze bang is dat de aantallen alleen nog maar zijn toegenomen.
Opgroeien in Zeist
Hoewel dit met betrekking met het welzijn niet is bewezen, kan er wel geconstateerd worden dat Zeist een gemeente is met een hoop verschillende gemeenschappen, wat van invloed kan zijn op de sociale cohesie. Zeist wordt gezien als een relatief rijke gemeente met een hoog aantal vermogende inwoners, wat impact kan hebben op de prestatiedruk en hoge verwachtingen.
Daarnaast is Zeist een grotere gemeente en hebben mensen volgens Wortmann weleens het gevoel dat ze tussen de stad en het dorp inzitten. Er zijn niet genoeg voorzieningen in vergelijking met Utrecht en daarnaast niet zoveel betrokkenheid als in Bilthoven.
Van een zes naar een acht
Om ook in Zeist het gevoel van welzijn te verhogen, biedt het Rode Kruis een aantal oplossingen om niet in een negatieve spiraal terecht te komen. Ten eerste zijn een gezonde leefstijl en natuurlijk licht ontzettend belangrijk. Denk bij een gezonde leefstijl aan regelmatig bewegen, voldoende slaap en gezonde voeding. Ook sociaal contact bevordert het welzijn onder jongvolwassenen. Dit vermindert namelijk stress en somberheid.
Naast dat Wortmann een toename ervaart ziet ze ook een mooie ontwikkeling onder jongvolwassenen. ‘Praten over je eigen welzijn is in de huidige generatie bespreekbaarder’, zegt ze. Jongvolwassenen praten met leeftijdsgenoten en zoeken hulp wanneer dat nodig is. ‘Ze zijn zich meer bewust van hun gevoel in tegenstelling tot de oudere generatie.’
De angst- of depressiegevoelens zijn relatief hoog: 84 van de 100 jongvolwassenen ervaren weleens negatieve gevoelens. Ook Wortmann merkt in haar praktijk de laatste tijd veel somberheidsklachten, angsten, overbelasting en stress. ‘Verklaren in vergelijking met andere gemeenten kan ik het helaas niet.’ Andere organisaties zoals de GGD regio Utrecht, Meander Omnium en Zorg4Zeist kunnen hier jammer genoeg ook geen uitspraken over doen.
Als tip geeft Wortmann dat bewustwording van gevoelens erg belangrijk is. Soms moet je jezelf afvragen waar bepaalde gevoelens vandaan komen en waar ze precies over gaan. Wat de oorzaak ook is, duidelijk is dat het welzijn van jongvolwassenen in Zeist aandacht verdient.
