ZEIST – Terwijl examenleerlingen deze weken hun schoolexamens maken, wordt op het Christelijk Lyceum Zeist ondertussen gewerkt aan een grote verbouwing van het schoolgebouw. De school uit 1922 wordt niet alleen opnieuw ingericht, maar ook verduurzaamd, wat ingrijpende aanpassingen vraagt aan de binnenkant van het historische pand.

Door: Stijn van Asselt

Verbouwen én verduurzamen.

Volgens Mark van Veen, lid van de bouwcommissie van de school, was verduurzaming niet de oorspronkelijke reden voor de werkzaamheden. ‘Wij hadden echt een verbouwing nodig’, vertelt de coördinator. ‘De school was toe aan een andere indeling en we wilden van drie losse gebouwen één grote school maken.’

Tijdens de verbouwing werd verduurzaming onderdeel van het project. Dat gebeurt steeds vaker bij grote renovaties van scholen. Gemeenten stellen verduurzaming regelmatig als voorwaarde wanneer zij financieel bijdragen aan een project.

Bij het Christelijk Lyceum wordt onder andere gewerkt aan betere isolatie van muren, vloeren en het dak. Ook worden oude ramen vervangen door beter geïsoleerd glas. Volgens Van Veen moest daarbij rekening worden gehouden met het monumentale aanzicht van het gebouw. ‘We hebben een aanvraag moeten doen om de raamkozijnen te vernieuwen, ze moesten er exact hetzelfde uitzien als de vorige’.

Monumentaal gebouw

Het Christelijk Lyceum Zeist werd gebouwd in 1922 en was het eerste christelijke gymnasium van Nederland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het gebouw tijdelijk gebruikt door de Duitse Wehrmacht en vervolgens korte tijd door Canadese militairen. Na de oorlog kwam de school weer terug in het pand, en dat is sindsdien onveranderd gebleven.

Volgens expert onderwijshuisvesting Wouter Houët zorgen dit soort oude gebouwen voor extra uitdagingen bij verduurzaming. ‘Bij monumentale gebouwen moet je rekening houden met regelgeving, vergunningen en de historische uitstraling van het pand’, zegt Houët. ‘Vaak mag je aan de buitenkant weinig aanpassen en moet de verduurzaming dus aan de binnenkant gebeuren.’

Toch ziet de expert het vernieuwen van oude schoolgebouwen juist als waardevol. ‘Een gebouw uit 1922 dat er nog steeds staat heeft eeuwigheidswaarde’, zegt hij. ‘Door zo’n gebouw te behouden en opnieuw te gebruiken, ben je eigenlijk al duurzaam bezig.’

Duur en ingewikkeld proces

Het verduurzamen van oude schoolgebouwen kost veel tijd en geld. Voordat werkzaamheden kunnen beginnen, moeten vaak verschillende onderzoeken worden uitgevoerd naar bijvoorbeeld isolatie, installaties en de staat van het gebouw.

Ook het Christelijk Lyceum is al jarenlang bezig met de plannen. De school begon het proces ongeveer tien jaar geleden. Door stijgende bouwprijzen en onzekerheid in de bouwsector liep het project vertraging op. Volgens Houët liggen de kosten van een grootschalige verduurzaming vaak dan ook even hoog als die van nieuwbouw.

Klimaatdoelen

De expert onderwijshuisvesting laat weten dat het verduurzamen van schoolgebouwen deel is van het landelijke klimaatdoel. De afgelopen jaren zijn de regels rondom duurzaamheid namelijk steeds strenger geworden. ‘Vijftien jaar geleden speelde dit veel minder’, zegt Houët. ‘Maar door onder andere het klimaatakkoord van Parijs, en de nieuwe regelgevingen zijn scholen nu steeds meer bezig met verduurzaming.”

Volgens hem moeten de komende jaren nog veel meer scholen worden aangepakt om de doelen voor 2030 en 2050 te halen. Daarbij gaat het niet alleen om energiebesparing, maar dus ook om het hergebruiken van bestaande gebouwen en materialen.

‘Als scholen dit niet doen, halen we de klimaatdoelstellingen niet’, oordeelt hij.

Examens gaan door

Ondanks de werkzaamheden gaan de examens gewoon door. Daarvoor zijn afspraken gemaakt met de aannemer. ‘Als er examens zijn, houden zij rekening met geluidsoverlast’, zegt Van Veen. ‘Werkzaamheden die veel herrie maken gebeuren buiten de examenuren.’

Leerlingen merken de verbouwing wel in deze periode, maar hebben er nauwelijks last van. Zo waren sommige looproutes aangepast en waren delen van het gebouw tijdelijk afgesloten, maar nooit heel lang. Tot op heden zijn er volgens de school nog geen klachten binnengekomen van examenleerlingen die betrekking hadden tot de verbouwing.

Als alles volgens het plan verloopt, zal het nieuwe schooljaar van 2026/27 starten zonder werkzaamheden.