‘Jij wil dit toch, schatje?! Afstudeerpodcast over mannen en grensoverschrijdend gedrag
Waarom voelen zoveel vrouwen zich onveilig, terwijl veel mannen daar nauwelijks bij stilstaan? Die vraag vormde het startpunt van de afstudeerpodcast van Jens Noppen. Tijdens zijn zoektocht naar antwoorden veranderde niet alleen zijn kijk op grensoverschrijdend gedrag, maar ook hoe hij naar zichzelf kijkt.
Jens Noppen Foto: Emma Odijk
Dit verhaal is geschreven door gastredacteur Noortje Eijmaal
Als Jens gaat hardlopen, trekt hij zonder nadenken een sportshirt uit de kast en stapt hij de deur uit. Over de route, het tijdstip of de vraag of hij zich onderweg veilig voelt, denkt hij nauwelijks na. Tot een gesprek met een studiegenoot hem aan het denken zet. Zij vertelt dat ze vóór iedere hardloopsessie afweegt hoe laat ze gaat, welke route ze neemt, wat ze aantrekt en of ze zich onderweg veilig zal voelen. ‘Toen besefte ik dat ik me daar helemaal niets bij kon voorstellen’, vertelt Jens. Die verbazing groeide uit tot de basis van zijn afstudeerproject aan de School voor Journalistiek: de driedelige podcastserie Jij wil dit toch, schatje?!
De oplossing ligt bij mannen
Daarin onderzoekt hij niet alleen de ervaringen van vrouwen met grensoverschrijdend gedrag, maar ook de rol van mannen. Volgens Jens begint een deel van de oplossing juist bij mannen die denken dat het probleem niets met hen te maken heeft. Uit de meest recente cijfers van het CBS blijkt dat 16 procent van de vrouwen in 2024 te maken kreeg met seksueel grensoverschrijdend gedrag, tegenover 7 procent van de mannen. Bij negen op de tien vrouwelijke slachtoffers was de pleger een man.
Voor zijn afstudeerproject wilde Jens een verhaal maken over een kwetsbaar maatschappelijk onderwerp. Tijdens zijn research viel hem op dat veel aandacht uitgaat naar de ervaringen van vrouwen, maar minder naar de vraag hoe mannen onderdeel kunnen worden van de oplossing. ‘Vooral mannen zijn de daders van grensoverschrijdend gedrag. Als mannen zich daar niet van bewust zijn, kunnen vrouwen hun verhaal blijven delen, maar verandert er te weinig.Ik vroeg me af: kan ik als man überhaupt begrijpen wat vrouwen dagelijks ervaren? En wat betekent dat voor de manier waarop ik zelf naar dit onderwerp kijk?’
Voor zijn afstudeerproject wilde Jens een verhaal maken over een kwetsbaar maatschappelijk onderwerp. Tijdens zijn research viel hem op dat veel aandacht uitgaat naar de ervaringen van vrouwen, maar minder naar de vraag hoe mannen onderdeel kunnen worden van de oplossing. ‘Vooral mannen zijn de daders van grensoverschrijdend gedrag. Als mannen zich daar niet van bewust zijn, kunnen vrouwen hun verhaal blijven delen, maar verandert er te weinig.Ik vroeg me af: kan ik als man überhaupt begrijpen wat vrouwen dagelijks ervaren? En wat betekent dat voor de manier waarop ik zelf naar dit onderwerp kijk?’
Een confronterend experiment
Om daarachter te komen liet Jens zich met behulp van gespecialiseerde acteurs in een nagebootste intimidatiesituatie plaatsen. ‘Vanaf het moment dat die situatie begon, stond ik meteen aan’, vertelt hij. ‘Alles viel me ineens op. Ik was alert op iedereen om me heen.’ Verschillende vrouwen vertelden hem dat zij die alertheid dagelijks ervaren. ‘Ik kreeg een klein inkijkje in dat gevoel.’ Toch bleek niet dat experiment het meest confronterende onderdeel van zijn onderzoek.
Tijdens het maken van de podcast sprak Jens met twee ervaringsdeskundigen. Hun verhalen maakten diepe indruk. ‘Wat mij het meest raakte, was de manier waarop ze erover vertelden.’ De vrouwen spraken openhartig over situaties waarin ze waren lastiggevallen of zelfs aangerand. Niet emotioneel of dramatisch, maar bijna vanzelfsprekend. ‘Alsof het de normaalste zaak van de wereld was. Dat vond ik misschien nog wel schokkender dan mijn eigen ervaring.’ Na die nagebootste intimidatie had Jens een flashback. ‘Toen besefte ik pas wat voortdurende alertheid met iemand doet.’
Ook naar jezelf durven kijken
Tijdens het maken van de podcast keek Jens ook kritisch naar zijn eigen gedrag. ‘Ik kwam erachter dat ik vroeger ook dingen heb gedaan waarvan ik nu denk: dat was eigenlijk niet oké. Als ik vroeger in een club een meisje zag dat ik leuk vond, liep ik weleens langs en legde ik mijn hand op haar heup. Nu denk ik: dat kan gewoon niet.’ ‘Mijn generatie heeft veel minder meegekregen dat bepaald gedrag niet oké is. Als niemand je daarop wijst, weet je soms niet beter.’ Daarom vindt hij het belangrijk dat mannen elkaar aanspreken, ook binnen hun eigen vriendengroep. ‘Niet omdat mijn vrienden slechte jongens zijn’, zegt hij. ‘Integendeel. Maar ook goedbedoelde opmerkingen of grappen kunnen bijdragen aan een cultuur waarin bepaald gedrag normaal lijkt.’
Volgens Jens denken veel mannen dat grensoverschrijdend gedrag een probleem is waar zij weinig mee te maken hebben. ‘Het grootste misverstand is dat veel mannen denken: ik doe dat niet, dus het gaat niet over mij.’ Juist kleine gebaren kunnen volgens hem verschil maken. ‘Als je ziet dat iemand zich ongemakkelijk voelt, vraag dan gewoon hoe het gaat. Misschien blijkt er niets aan de hand, maar misschien geef je iemand juist de ruimte om zijn of haar verhaal te vertellen. Praat erover. Vraag eens aan je moeder, je zus of een vriendin hoe zij dit ervaren. Veel mannen weten helemaal niet wat vrouwen meemaken, simpelweg omdat ze er nooit naar vragen.’
Sparren met vriendin Vera
Tijdens het maken van de podcast kon Jens veel sparren met zijn vriendin Vera, die ook aan de School voor Journalistiek studeerde. ‘Er was een keer dat ik een opmerking maakte in een vriendengroep. Toen zei Vera: “Jens, dit is precies waar jij nu onderzoek naar doet.” Dat was confronterend, maar ook heel waardevol. Volgens hem begint verandering juist bij zulke kleine momenten.
Eerder maakte Jens tijdens zijn stage al een verhaal over woningnood. Toen was hij de geïnterviewde. Bij zijn afstudeerpodcast ligt het anders. ‘Ik wilde mezelf niet centraal zetten, maar dacht dat andere jonge mannen zich misschien in mijn vragen zouden herkennen.’ Juist nieuwsgierigheid ziet hij als een belangrijke eigenschap van een journalist. Dat maakt een verhaal beter , dan wil je begrijpen hoe iets zit en ga je vanzelf een laag dieper, volgens de oud SvJ-student.
Na zijn afstuderen wil Jens verder in de radiojournalistiek. Dat blijft zijn grootste passie. Jens zoekt een plek om die carrière te beginnen. Zijn vriendin Vera werkt inmiddels bij het Algemeen Dagblad. Een eigen huis samen, waarover SvJmedi.nl eerder dit verhaal maakte, is nog niet gelukt.
Aan studenten die binnenkort afstuderen geeft hij één belangrijk advies. ‘Kies geen onderwerp omdat het moet, maar omdat je er zelf nieuwsgierig naar bent.’ Want wat begon als een poging om vrouwen beter te begrijpen, veranderde ook zijn eigen blik als journalist en man.
