AMERSFOORT – Na jarenlang in het Eemhuis te hebben gelegen, is een zeldzaam stuk geschilderd behang uit de Empire-periode (begin 19e eeuw) teruggekeerd naar een monumentaal pand aan de Muurhuizen in Amersfoort. Wethouder Rutger Dijksterhuis overhandigde het gerestaureerde behang aan Uitgeverij Deviant. 

Afgelopen donderdag was het zo ver: het Amersfoortse Empire-behang werd teruggehangen op zijn oorspronkelijke plek. Volgens historicus Piet Lekkerkerk van uitgeverij Deviant is de band tussen het historische behang en het gebouw duidelijk. ‘Het heeft met dit pand een duidelijke relatie,‘ zegt hij. ‘Ik vind dat het hier hoort.‘  

Terug naar de plek waar het thuishoort 

Het deel van het behang hing oorspronkelijk ergens in dezelfde ruimte waar het nu opnieuw is geplaatst. Door verbouwingen in de loop van de tijd is niet precies meer te achterhalen op welke muur het precies zat. Het behang geeft ook een inkijkje in het verleden van de stad. Volgens Lekkerkerk woonden er in deze periode welgestelde Amersfoorters in deze buurt. ‘De Mark Rutte en Rob Jetten van de negentiende eeuw woonden hier eigenlijk,’ zegt hij.  

Jarenlang traject 

Voordat het behang terug kon keren naar het pand, moest een langdurig traject worden doorlopen. Volgens directeur Jelle Pol van Uitgeverij Deviant duurde het proces uiteindelijk bijna negen jaar. ‘Het kwam er eigenlijk als een halve belofte uit en daar heb ik een hele belofte van gemaakt,’ zegt hij. ‘En nou hangt hij hier, dus ik ben heel trots.’ Ook vanuit de gemeente speelde het proces al langere tijd. Adviseur monumentenzorg: Sandra Hovens, vertelt er ook over. ‘Het contact met het Eemhuis wat soms wel moeilijk ging, maar op een gegeven moment wilden zij het ook graag overdragen en zagen zij ook in dat het echt hier thuishoort.’ Daarnaast moest worden onderzocht hoe bijzonder het behang eigenlijk was. Toen een expert van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed betrokken raakte, bleek het stuk behang zeldzamer dan gedacht. ‘Er zijn er hier geen tien van,’ zegt erfgoedspecialist Harry Schuit. ‘Het bleek heel bijzonder en heel uniek te zijn.’ 

Restauratie en bescherming 

Omdat het behang zo kwetsbaar is, moest het eerst worden gerestaureerd voordat het terug kon naar het pand. Papier uit deze periode kan beschadigen door licht, temperatuurverschillen en luchtvochtigheid. Volgens Schuit was het daarom belangrijk om het object goed te beschermen voordat het opnieuw werd opgehangen. ‘Het is in een goede conditie overgedragen en het wordt nu heel goed beschermd,’ zegt hij. ‘Dat is eigenlijk dé manier om het over te dragen.’ Het behang hangt nu in een speciale vitrine met UV-werend glas en een gecontroleerd binnenklimaat. Daardoor blijft de temperatuur en luchtvochtigheid stabiel en wordt het papier minder blootgesteld aan schadelijk licht. Dat het fragment uiteindelijk naar het pand terugkeerde, heeft ook te maken met de manier waarop de huidige gebruikers met het gebouw omgaan. Volgens Hovens bleek tijdens het traject dat de uitgeverij veel aandacht heeft voor de geschiedenis van het pand. ‘Het bleek dat Deviant een enorm hart voor het erfgoed heeft en voor deze panden. Toen hadden we zoiets van: het moet hier gewoon terugkomen.’ 

Te zien tijdens Open Monumentendagen 

Hoewel het pand normaal gesproken niet altijd voor publiek toegankelijk is, kunnen geïnteresseerden het behang af en toe bekijken. Tijdens Open Monumentendagen wordt het gebouw opengesteld en is het historische stuk behang te zien. Daarmee blijft het bijzondere stuk erfgoed niet alleen behouden, maar ook zichtbaar voor inwoners van de stad.