AMERSFOORT – Met werkhandschoenen aan, kruiwagens vol zand en de geur van verse koffie in de lucht, zijn zaterdagochtend tientallen vrijwilligers druk in de weer in speeltuin Rivierenwijk. Tijdens de landelijke vrijwilligersactie NLdoet wordt de speeltuin op 14 maart klaargemaakt voor het nieuwe speelseizoen. Van snoeien tot schoonmaken: zonder de inzet van vrijwilligers zou de speeltuin niet kunnen bestaan.
Rond half tien druppelen de eerste mensen binnen aan de Dollardstraat. Uiteindelijk staan er zo’n 25 vrijwilligers klaar, variërend van buurtbewoners en gezinnen tot medewerkers van organisaties en twee wethouders. De sfeer is gemoedelijk en energiek: mensen begroeten elkaar, kinderen rennen alvast richting de speeltoestellen en iemand schenkt koffie in plastic bekers.
De vrijwilligers verspreiden zich al snel over de speeltuin. Bij de schommels wordt valzand aangevuld met scheppen en kruiwagens. Verderop knippen twee mensen bramenstruiken terug, terwijl een groepje bij het gebouw ramen lapt en tafels schoonmaakt. De speeltuin oogt op sommige plekken nog wat rommelig na de winter, maar verandert zichtbaar terwijl de ochtend vordert.
Volgens Noortje, secretaris van het bestuur van de speeltuin, is deze klusochtend onderdeel van een grotere traditie. ‘Vandaag hebben we onze maandelijkse klusochtend aangemeld als NLdoet-activiteit en zorgen we er samen met vrijwilligers voor dat de speeltuin weer klaar is voor het nieuwe speelseizoen,’ legt ze uit. Normaal gesproken komt er al een vaste groep van ongeveer tien vrijwilligers, maar door de landelijke actie is de opkomst vandaag veel groter.
De werkzaamheden zijn hard nodig, vertelt ze. ‘We doen van alles: valzand aanvullen onder speeltoestellen, onkruid verwijderen, snoeien en schoonmaken.’ Ze wijst naar een groep vrijwilligers met modderige handen die zand verspreidt onder een klimrek. ‘Het is belangrijk voor de veiligheid van de kinderen, maar ook om het hier prettig en netjes te houden.’
Dat vrijwilligers daarbij onmisbaar zijn, benadrukt ze meerdere keren. ‘Onze speeltuin wordt volledig gerund door vrijwilligers. Dat geldt voor het bestuur en voor alle mensen die hier helpen klussen.’ Zonder hen zou de speeltuin simpelweg niet kunnen draaien. ‘Dan zou er niemand zijn om alle taken op te pakken die nodig zijn.’
Tussen het werken door ontstaat er ruimte voor gesprek. Bij de picknicktafels zitten vrijwilligers even uit te rusten met koffie en koekjes. Kinderen spelen ondertussen op de glijbaan en in de zandbak, alsof het werk om hen heen vanzelf gebeurt. De combinatie van werken en ontmoeten maakt de ochtend volgens veel aanwezigen juist aantrekkelijk.
Evelien van Holten, voorzitter van het bestuur, benadrukt dat de speeltuin al jarenlang een belangrijke rol speelt in de wijk. ‘Het is van oudsher een plek met veel groen en bomen en een duidelijke maatschappelijke functie,’ vertelt ze. Het gebouw op het terrein dateert uit 1948 en werd door de jaren heen gebruikt door onder andere sportclubs en verenigingen uit de wijk.
Volgens haar is vooral de inrichting van de speeltuin veranderd. ‘De afgelopen jaren ligt de focus meer op natuurlijk buitenspelen en het gebruik van natuurlijke materialen.’ Tegelijkertijd is het gebruik toegenomen. ‘De wijk is enorm gegroeid, dus er komen ook meer mensen.’
De speeltuin is daarmee niet alleen een plek voor kinderen, maar voor de hele buurt. ‘Het is een belangrijke ontmoetingsplek,’ zegt Van Holten. ‘Voor kinderen om te spelen, maar ook voor ouders, ouderen en buurtbewoners die hier activiteiten doen zoals yoga of creatieve lessen.’ Vooral op zonnige dagen ligt het gras vol met picknickkleden en gezinnen.
Toch is het niet vanzelfsprekend dat er altijd genoeg vrijwilligers zijn. ‘Het blijft een uitdaging om mensen te vinden,’ legt ze uit. ‘Veel mensen willen zich niet vastleggen en liever flexibel helpen.’ De speeltuin probeert daarop in te spelen door vrijwilligers niet te verplichten, maar juist laagdrempelig te laten aansluiten wanneer het uitkomt.
Ondanks die uitdaging is de betrokkenheid in de buurt volgens haar groot. ‘Dat is eigenlijk altijd zo geweest. Dat maakt deze plek ook bijzonder.’ Tijdens de klusochtend is dat goed zichtbaar: mensen die elkaar niet kennen werken samen alsof ze dat al jaren doen.
Terwijl de ochtend vordert, begint de speeltuin er steeds verzorgder uit te zien. Het nieuwe zand ligt netjes onder de toestellen, gesnoeide takken liggen op stapels en de paden zijn schoongeveegd. Aan het einde van de ochtend verzamelen de vrijwilligers zich nog één keer bij de picknicktafels.
Met rode wangen en vieze handen kijken ze tevreden rond. De speeltuin is klaar voor een nieuw seizoen en dat is volledig te danken aan de inzet van de vrijwilligers. Zoals Noortje het samenvat: ‘Zonder hen zou deze plek er simpelweg niet zijn.’
