AMERSFOORT – Waar normaal gesproken de trefballen je om de oren vliegen en het geluid van piepende sportschoenen de zaal vult, zitten nu verspreid over lange tafels 250 vrijwilligers in sporthal Zielhorst. Amersfoorters zijn massaal naar de stemhokken getrokken en 67 procent van de inwoners heeft gekozen voor een volksvertegenwoordiger, die de komende vier jaar hen mag gaan vertegenwoordigen in de gemeenteraad. De recordopkomst merken de organisatie en de stemmentellers goed, maar toch verwachten ze even snel klaar te zijn als bij eerdere gemeenteraadsverkiezingen.

Dat er geen leeftijdsgrenzen zijn om als stemmenteller te mogen helpen is gelijk bij binnenkomst duidelijk. Senioren met rollators zitten naast middelbare scholieren die vrij hebben gekregen van hun docent om bij te mogen dragen aan een gemeenteraadsverkiezing waarvoor, ze zelf nog te jong voor zijn om te mogen stemmen. De sfeer is gemoedelijk, aan veel tafels kletsen de vrijwilligers erop los, terwijl de stembiljetten langs hen schuiven. 

De vrijwilligers zijn verdeeld in meerdere groepen om het proces zo soepel mogelijk te laten verlopen. Hun taken zijn te onderscheiden aan de kleur van hun hesje of trui. Jonge studenten, gekleed in blauwe truien met spijkerbroeken, sjouwen de grote kliko’s vol stembiljetten door de zaal naar de tafels. Daar helpen de stemmentellers ze met alle stembiljetten te verplaatsen naar grote blauwe bakken. 

De tafels staan per groep in een u-vorm opgesteld. Daaromheen zitten op kleine klapstoelen  per groep tafels twaalf vrijwilligers. Deze hebben bijna allemaal een geel hesje aan, wat betekent dat zij de stemmentellers zijn. Een van de twaalf valt duidelijk op en loopt rond de tafel met een oranje hesje, dit is de stemploegleider. 

Agnes Nijhuis is de stemploegleider van de meest linker groep tafels is. Haar taak is om te controleren of alles wel goed gaat in haar cluster en om te overzien dat alles soepel en naar de planning verloopt. Volgens Agnes verloopt alles nog best wel goed vergeleken met voorgaande verkiezingen. “We hebben veel minder correcties deze keer bij de getelde stemmen”. Als oorzaak hiervoor noemt ze de ervaring van de stemmentellers: “We hebben een nieuwe manier van stemmen waar onze leden nu steeds meer gewend aan raken.” 

Ten opzichte van de vorige gemeenteraadsverkiezingen heeft de organisatie een paar veranderingen doorgevoerd in de manier hoe de stemmen worden geteld. Zo worden de stemmen nu allemaal op één plek geteld en gebeurt het tellen verspreid over een hele dag. Eerder moesten stemmentellers alle stembiljetten dezelfde avond nog zo snel mogelijk tellen.Volgens Nijhuis zijn de vrijwilligers wel iets langer bezig met tellen van de stembiljetten, “we moeten simpelweg ongeveer 15.000 stemmen meer tellen”.

Naast de oranje, blauwe en gele hesjes loopt er een man kris kras door de zaal met een rood hesje. Hij is de enige die deze kleur draagt. Het is Bert Kuijer, hoofd van de organisatie. Hij maakt met iedereen een praatje en loopt rond om vrijwilligers hun vragen te beantwoorden. Ook volgens hem is het aanzienlijk drukker dan de vorige gemeenteraadsverkiezingen, maar dat is volgens hem geen probleem. “We hebben de hoogste opkomst in 40 jaar hier in Amersfoort, maar we hebben het proces zo veel efficiënter gemaakt dat we ongeveer even laat klaar zijn als de vorige keer”.

Als laatste stap lopen er ongeveer acht duo’s in roze hesjes rond, dit zijn de stemmenteller controleurs. Zij zijn verantwoordelijk voor het natellen van de gehele tafel. Mochten zij op een andere uitkomst uitkomen dan de tafel, moet de hele kliko opnieuw geteld worden. Volgens Bert gebeurt dit gelukkig zelden, “we hebben nu al rond de 80.000 stemmen geteld en daar zaten maar 150 correcties in”. Dit komt volgens Bert ook door het nieuwe telsysteem dat ze nu al een paar jaar gebruiken. Eerst moesten de stemmen gebracht worden naar een aparte tafel waar de controleurs zaten. Dit kostte veel tijd en zorgde ervoor dat de stemmentellers langer moesten wachten, voordat ze verder konden gaan met de volgende kliko. “Nu ze zelf rondlopen, kunnen ze sneller beginnen met tellen en kunnen de vrijwilligers ook sneller verder”.

De helft van de stemmentellers krijgt rond elf uur een lunch aangeboden. De andere helft is om twaalf uur aan de beurt voor een welverdiende pauze. Buiten de sporthal staat een leger aan verschillende kleuren hesjes te genieten van het warme weer en de gratis broodjes gezond.

Aan het einde van de dag komt de burgemeester langs om de resultaten te presenteren. Het is de 250 vrijwilligers gelukt om, ondanks dat er meer stemmen waren dan de vorige gemeenteraadsverkiezingen, alle stemmen in hetzelfde aantal uren te tellen.