AMERSFOORT – Terwijl duizenden kinderen deze week door Amersfoort wandelen tijdens de Avondvierdaagse, proberen organisaties kinderen ook bewuster te maken van gezonde keuzes. De GGD Regio Utrecht en B.Slim zetten in het Soesterkwartier een wateractie op. Ook de organisatie van de Avondvierdaagse benadrukt richting ouders dat het geen ‘snoepvierdaagse’ hoeft te worden.
De kinderen lopen in groepen door de straten van het Soesterkwartier. Sommigen dragen al snoepkettingen om hun nek, anderen hebben stukjes appel of komkommer in hun hand. Ouders lopen mee langs de stoet, terwijl kinderen druk met elkaar praten over de kilometers die nog volgen. Bij de Violenstraat staat een grote waterdruppelmascotte klaar om de wandelaars te ontvangen. Vrijwilligers vullen in hoog tempo bekertjes water, die vrijwel direct weer worden aangepakt door kinderen die snel verder moeten lopen. Tussen de drukte door staat ook de wethouder van Amersfoort langs de route.
Voor Astrid van Ouwerkerk van GGD Regio Utrecht en projectleider van B.Slim laat dit precies zien waarom de Avondvierdaagse een geschikt moment is om aandacht te vragen voor gezondheid. Water drinken, bewegen en gezonde gewoontes stimuleren komen hier samen. ‘Tijdens sporten en wandelen hoort water drinken erbij’, zegt Van Ouwerkerk. ‘Kinderen tot twaalf jaar hebben één tot anderhalve liter vocht nodig en zelfs nog meer als het warm is.’ B.Slim zet zich vanuit de GGD in voor een gezonde leefstijl en het voorkomen van overgewicht bij kinderen. ABC Amersfoort verbindt scholen en wijkorganisaties door activiteiten voor kinderen te organiseren waarbij gezonde voeding wordt gestimuleerd. Met de wateractie tijdens de Avondvierdaagse willen zij gezond drinkgedrag onder de aandacht brengen.
Volgens Van Ouwerkerk komen er via scholen en ouders regelmatig signalen binnen over grote hoeveelheden snoep en zoete drankjes tijdens het evenement. ‘Er worden heel veel ongezonde drankjes meegenomen, zoals cola en energiedrankjes. En natuurlijk snoep’, zegt ze. ‘Normaal krijgen kinderen doordeweeks ook niet zomaar allerlei tussendoortjes. Nu gaan ze wandelen en als compensatie komt er allemaal snoep bij. Dat vinden wij krom.’
De GGD probeert daar met kleine stappen verandering in te brengen. Vanuit B.Slim wordt al langer samengewerkt met scholen om gezonde gewoontes te stimuleren. Vorig jaar gebeurde dat in het Soesterkwartier met een project rond water drinken. ‘Wij proberen invloed uit te oefenen via scholen, ouders en kleine acties’, zegt Van Ouwerkerk. ‘Er moet uiteindelijk een cultuuromslag komen.’
Als je langs de route staat krijg je vanzelf een goed beeld van het probleem. Een groep kinderen drinkt water uit kartonnen bekertjes en eet komkommerreepjes uit een bakje, terwijl een andere groep kinderen zakken snoep uit hun tas halen en energy drankjes drinken. De verschillende keuzes van ouders en familieleden zijn tijdens de wandeling heel goed zichtbaar.
Die verandering naar gezond eten is niet makkelijk. Voor veel gezinnen hoort snoep inmiddels bij de traditie van de Avondvierdaagse. Terwijl kinderen verderop langs de route snoepkettingen krijgen van familieleden die langs de kant staan, probeert de GGD een ander geluid te laten horen. ‘Als twee straten verderop opa’s en oma’s kinderen volhangen met snoepkettingen, blijft het lastig’, zegt Van Ouwerkerk. ‘Maar alle kleine beetjes helpen.’
Ook de organisatie van de Avondvierdaagse herkent de discussie, al zien zij hun rol vooral als organisator van het evenement. ‘Wij verzorgen de wandeling, de routes en de verkeersregelaars’, zegt Mike Kooijman van de organisatie. ‘Qua rustpunten en eten regelen scholen dat vaak zelf.’
Volgens Kooijman ligt de verantwoordelijkheid voor gezonde voeding niet bij één partij. ‘Het begint bij ouders’, zegt hij. ‘Maar scholen moeten daar ook in ondersteunen.’ Wel probeert de organisatie gezonde keuzes onder de aandacht te brengen. Via nieuwsbrieven aan scholen en contactpersonen worden adviezen gedeeld. ‘We sturen bijvoorbeeld berichten rond dat het geen ‘snoepvierdaagse’ hoeft te worden’, zegt Kooijman. Ook externe initiatieven krijgen soms ruimte. Zo deelt een supermarkt langs de route deze week water en appels uit.
Toch ziet ook de organisatie grenzen aan hoe ver gestuurd kan worden op gezond gedrag. ‘Hoe betuttelend wil je gaan worden?’ vraagt Kooijman zich af. ‘Voor kinderen is de Avondvierdaagse ook gewoon een groot feest.’ Volgens hem verschilt het bovendien sterk per gezin. ‘De ene ouder staat daar heel anders in dan de andere.’ Zelf kiest hij thuis voor een middenweg. ‘Mijn kinderen krijgen fruit, tomaatjes, komkommer en water mee, maar ook wel een snoepje voor onderweg natuurlijk.’
Van Ouwerkerk benadrukt dat verandering niet groot hoeft te beginnen. ‘Je moet gezond eten positief en makkelijk maken’, zegt ze. ‘Niet alles ineens omgooien, want dan krijg je weerstand.’ Voor volgend jaar denkt de GGD daarom al na over nieuwe initiatieven, zoals gezonde snoepkettingen of extra samenwerkingen met scholen en organisaties.
Of de traditie van snoep tijdens de Avondvierdaagse ooit helemaal verdwijnt, durven beide partijen niet te zeggen. Langs de route lopen kinderen ondertussen verder, met bekertjes water in de ene hand en soms toch ook een snoepketting om hun nek. De discussie over gezond eten tijdens de Avondvierdaagse blijft bestaan, maar volgens zowel de GGD als de organisatie begint verandering uiteindelijk bij samenwerking tussen ouders, scholen en organisaties.
