Op zaterdagochtend 28 mei verzamelen de vrijwilligers van Clean Up on Tour zich langs de waterkant van Park Randenbroek in Amersfoort. Boven het park hangt een strakblauwe lucht, terwijl fel zonlicht tussen de hoge bomen door op het stille water valt. Op het gras liggen supboards in verschillende tinten blauw naast elkaar opgesteld. Vanuit de schaduw van een grote wilg klinkt gelach van deelnemers die zich aanmelden en luisteren naar de uitleg over de route van vandaag.

Naast het water staat een felblauwe bus met in grote letters “Clean Up on Tour” op de zijkant. Vrijwilligers lopen af en aan met afvalgrijpers, emmers en reddingsvesten. Verderop dobberen enkele boards zachtjes tegen de kant, terwijl het water glinstert tussen overhangende takken en groene waterplanten die langzaam meebewegen op de stroming.

De schoonmaakactie maakt deel uit van Clean Up on Tour, een initiatief waarbij vrijwilligers al suppend afval uit het water halen. Vlak voordat de eerste groep vertrekt, kijkt projectleider Daan Kaesehagen nog even over het park uit.

‘We gaan eerst het park in,’ vertelt hij. ‘Daarna gaat de middaggroep richting het centrum om de stadswateren schoon te maken.’

De twee groepen verschillen vandaag sterk in grootte. Waar de ochtendgroep uit slechts twee deelnemers bestaat, verzamelt zich later op de dag een veel grotere groep van zestien mensen langs de waterkant.

Volgens Kaesehagen is het vooraf bijna onmogelijk om te voorspellen hoeveel afval er gevonden wordt. Dat hangt niet alleen af van de locatie, maar ook van toevallige vondsten die soms letterlijk onder het wateroppervlak verborgen liggen.

‘De ene keer vinden we vooral kleine plastic zakjes en chipsverpakkingen,’ zegt hij. ‘Dan heb je uiteindelijk misschien maar tien kilo afval, maar wel een enorme impact. Een andere keer vinden we bijvoorbeeld scooters of winkelwagens. Dan zit je meteen aan honderden kilo’s.’

Hoewel de grote Amersfoortse rivier de Eem vandaag niet op de route ligt, verwachten de deelnemers genoeg afval tegen te komen in de grachten en singels van de stad. Vooral in stedelijke gebieden belandt afval uiteindelijk via straten, terrassen en kades in het water.

‘Je hoopt eigenlijk op twee dingen tegelijk,’ zegt Kaesehagen lachend. ‘Aan de ene kant wil je veel kilo’s ophalen voor de competitie, maar aan de andere kant hoop je natuurlijk juist dat er zo min mogelijk afval ligt.’

Een van de deelnemers is een man uit Leusden, die samen met andere vrijwilligers klaarstaat met een grijper op zijn board. Hij komt regelmatig in Amersfoort en ziet vooral in de grachten veel afval liggen.

‘Blikjes, flesjes, verpakkingen van eten,’ vertelt hij. ‘Eigenlijk alles wat ook op straat ligt.’

Volgens hem verschilt de hoeveelheid afval niet veel van andere steden. Toch vindt hij het belangrijk om mee te doen aan de actie.

‘Mijn vrouw kwam het tegen op Facebook,’ zegt hij glimlachend terwijl hij zijn peddel vastpakt. ‘Ik ben al bezig met het milieu, en het suppen maakt het ook gewoon extra leuk.’

Rondom de opstapplek hangt inmiddels een ontspannen sfeer. Sup boards tikken zacht tegen de steiger terwijl deelnemers elkaar helpen met handschoenen en afvalzakken. In de verte blaft een roodbruine hond die tot zijn poten in het water staat af te koelen onder een laaghangende boomtak. Af en toe klinkt gelach wanneer iemand grapt over wat er vandaag misschien uit het water gehaald gaat worden.

Voor veel deelnemers draait de dag niet alleen om schoonmaken, maar ook om het gevoel dat ze iets tastbaars bijdragen aan de stad.

‘Ik hoop vooral met een tevreden gevoel naar huis te gaan,’ zegt de deelnemer uit Leusden. ‘Dat je lekker buiten bent geweest, hebt gesupt én iets goeds hebt gedaan.’

Volgens Kaesehagen ligt daar uiteindelijk ook de grootste uitdaging van dit soort acties. Het afval van vandaag opruimen is één ding, maar voorkomen dat er morgen opnieuw afval in het water ligt, blijkt veel moeilijker.

‘Vandaag maken we al een groepje mensen bewuster,’ zegt hij. ‘Maar hoe zorgen we ervoor dat iedereen dat wordt? Dat blijft de moeilijkste vraag.’

Met een bus vol SUP boards trekt Clean Up on Tour door Nederland. Op 28 mei maakte de tour een stop in Amersfoort. Onder begeleiding van instructeurs gingen deelnemers samen het water op om zwerfafval te verzamelen en aandacht te vragen voor schoon water. In deze videoreportage volgen we de tour tijdens hun bezoek aan Amersfoort.