Dit weekend verandert de Amersfoortse wijk Hoogland in een groot openluchtmuseum. Tijdens de Kunstroute Hoogland openen kunstenaars hun huizen, tuinen en ateliers voor bezoekers die op een laagdrempelige manier kennis willen maken met kunst.

Leo’s Oord vormt het vertrekpunt van de route; in de hoge ruimte van deze oude kerk staan schilderijen opgesteld tussen bakstenen pilaren en houten banken. Zonlicht valt door de glas-in-loodramen naar binnen en werpt gekleurde patronen over de vloer. Het licht weerspiegelt op bronzen beelden, laat sieraden glinsteren en zorgt ervoor dat de felle kleuren van schilderijen extra opvallen. Bezoekers lopen langzaam langs de werken, blijven hier en daar stilstaan en praten zachtjes over wat ze zien.

Volgens Sylvia Slangen, voorzitter van de organisatie, begon de kunstroute in 2013, inmiddels vindt alweer de veertiende editie plaats. Sinds 2018 leidt Slangen de organisatie. ‘Het is een heel leuk initiatief om in de eigen wijk met kunst bezig te zijn en kunstenaars te promoten,’ vertelt ze.

Wat de route bijzonder maakt, is dat kunstenaars hun eigen woonomgeving openstellen. Achtertuinen veranderen tijdelijk in kleine exposities en ateliers worden plekken waar bezoekers direct in gesprek kunnen gaan met de maker.

‘Dat maakt het ook kwetsbaar, want mensen stellen hun eigen huis open,’ zegt Slangen. Maar juist dat persoonlijke aspect vindt ze belangrijk. ‘Ik vind het altijd leuk om te weten wat de context van de kunstenaar is, waarom iemand iets maakt en wat het verhaal erachter is.’

Slangen doet de organisatie samen met vier andere vrijwilligers. ‘Er gaan veel uren in zitten, maar het is het is heel leuk om samen zoiets neer te zetten,’ zegt ze lachend. ‘Maar het is heel leuk om samen zoiets neer te zetten.’

Naast organisator is Slangen ook zelf kunstenares. Haar portretschilderijen hangen dit weekend in de kerk. Eén werk trekt direct de aandacht: een naschildering van een oude foto van haarzelf met haar neven en nichten. Vrijwel het hele doek bestaat uit grijstinten, behalve het jasje van de jonge Sylvia, dat met grove rode penseelstreken van het doek af lijkt te springen. ‘Het was een zwart-witfoto, en ik weet niet meer welke kleuren de anderen droegen,’ vertelt ze aan een bezoeker. ‘Maar mijn eigen rode jas herinner ik me nog heel goed. Daarom heb ik alleen dat deel kleur gegeven.’

Volgens Slangen is juist de toegankelijkheid een belangrijk onderdeel van de kunstroute. ‘Anders kun je ook naar een museum,’ zegt ze. ‘Hier is het persoonlijker. Mensen lopen makkelijker naar binnen.’

Vanuit de kerk loopt de route langs twintig locaties verspreid door Hoogland. Eén daarvan is de tuin van kunstenares Ans van de Wolfshaar. Achter haar huis staan schilderijen, beelden en keramiek tussen bloeiende bloemen en hoge planten opgesteld.

‘Als alles in de schuur blijft staan, komt er niks tot leven,’ vertelt ze terwijl ze bezoekers ontvangt. ‘Nu kan ik het mooi buiten neerzetten, tussen de bloemen.’

Over de hele tuin zijn kunstwerken zorgvuldig geplaatst. Aan het einde van een smal klinkerpad staat een groot abstract schilderij met rode, zwarte en blauwe strepen tussen paarse vingerhoedskruiden en witte madeliefjes. De kleuren van het doek lijken bijna over te lopen in de bloemen eromheen. Onder een witte partytent filtert zacht licht door het tentdoek en valt op kleinere schilderijen die tussen het groen staan opgesteld. Tussen hoge grassen en bloeiende stokrozen staan bronzen beelden verscholen.

Van de Wolfshaar geniet vooral van het directe contact met bezoekers. ‘Er zijn veel bekenden en het is gezellig,’ zegt ze. ‘Ik vind het leuk om over mijn werk te vertellen.’

Toch houdt ze bewust een grens tussen privé en publiek. De tuin en schuur zijn open, maar haar huis blijft gesloten. ‘Ik zou het niet prettig vinden om dat ook open te stellen,’ zegt ze. ‘Dan denk ik niet dat ik mee zou doen.’

Het persoonlijke contact is overal merkbaar. Ondanks het wisselvallige weer zit de tuin vol bezoekers. Mensen verzamelen zich rond de kunstwerken, maar ook aan de tafels op het terras en op zonnige plekken in het gras ontstaan lange gesprekken.

Beeldhouwster Anni Balk doet dit jaar voor de achtste keer mee aan de route. Ze maakt vooral bronzen familiebeelden en heeft meerdere werken in de tuin staan.

‘Hier hangt een hele gemoedelijke sfeer,’ vertelt ze terwijl ze naast een beeld staat van vijf mannen op de fiets. ‘Dat komt door de tuin, door de kleuren en doordat mensen hier rustig rondlopen.’

Voor Balk brengt de route ieder jaar ook spanning met zich mee. ‘Echt slapeloze nachten,’ zegt ze lachend. ‘Ik wil van tevoren precies weten waar alles moet staan.’

Ze hoopt dat haar beelden dit weekend een nieuwe eigenaar vinden, al blijft ze daar ook nuchter onder. ‘Vandaag nog niet,’ antwoordt ze lachend op de vraag of ze al iets verkocht heeft. ‘Bronzen beelden zijn duur en meestal maak ik ze in opdracht.’

Anni voelt zich zichtbaar op haar gemak in de informele setting van de kunstroute. Andere kunstenaars raadt ze dan ook aan om mee te doen. ‘Je moet het doen als je het leuk vindt dat mensen je werk zien,’ zegt ze. ‘Maar je moet ook wel een beetje lef hebben.’

De Kunstroute Hoogland laat zien hoe dichtbij kunst kan voelen wanneer het niet aan witte museumwanden hangt, maar tussen bloemen, woonhuizen en oude kerkramen te zien is. Bezoekers kijken dan niet alleen naar kunstwerken, maar ontmoeten ook de mensen erachter.

Twintig Kunstenaars stelden tijdens de Kunstroute Hoogland hun werk open voor het publiek. De route liep door Hoogland en bood een gevarieerd aanbod aan kunst, van portretten en abstracten schilderijen tot bronzen beelden. Het was voor de kunstenaars niet alleen een kans om hun werk te tonen, maar ook in gesprek te gaan met bezoekers uit hun eigen omgeving. Deze reportage geeft een kijkje achter de schermen bij de Kunstroute Hoogland en drie kunstenaars die eraan deelnemen.