Ze kwamen uit het niets en wonnen meteen zes zetels tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in Amersfoort. De lokale partij KeiHart voor Amersfoort, ontstaan uit protest tegen het nieuwe parkeerbeleid, is nu de tweede partij van de stad. Inmiddels is bekend dat de partij om tafel gaat met de grootste fractie: GroenLinks-PvdA. Hoe kijkt fractievoorzitter en medeoprichter Thom Kraanen terug op de verkiezingsuitslag? En hoe ziet hij de onderhandelingen voor zich met een partij die op veel vlakken lijnrecht tegenover hen lijkt te staan?
Jullie worden op meerdere nieuwssites de grote winnaar van de verkiezingen genoemd. Voelt dat ook zo?
“We hebben weliswaar niet de meeste zetels behaald, we eindigden als tweede, maar we hebben in absolute zin wel de grootste groei doorgemaakt. We zijn van nul naar zes zetels gegaan. Ook hebben we het beste resultaat voor een lokale partij in absolute aantallen stemmen ooit geboekt. Het was onze doelstelling om meer dan 10.000 stemmen te halen en de grootste lokale partij te worden. Dat is gelukt en daar zijn we natuurlijk heel blij mee.”
KeiHart voor Amersfoort is opgericht uit protest, onder meer omdat er onvoldoende naar inwoners geluisterd zou worden rondom het parkeerbeleid. Zien jullie deze uitslag als een duidelijke bevestiging daarvan?
“Absoluut. Wij vonden dat de gemeente in het verleden te makkelijk en te snel over de uitslag van het referendum is heengestapt. Dat er nu bij de verkiezingen zo’n duidelijke koerscorrectie plaatsvindt, toont voor ons aan dat dit een breder gevoeld sentiment is. Het parkeerbeleid was de afgelopen tweeënhalf jaar, en ook op straat tijdens de campagnetijd, een zeer vaak gehoord thema.”
Jullie geven aan graag in het college te willen. In een recente post op sociale media spraken jullie al over ‘over de eigen schaduw heen stappen’. Betekent dit dat de harde eisen van tafel gaan?
“Als tweede partij van de gemeente voelen wij de verantwoordelijkheid om bij te dragen aan een goed en stabiel gemeentebestuur. Je krijgt simpelweg meer voor elkaar als je bestuurt dan wanneer je dat niet doet. Dat betekent dat je bereid moet zijn om concessies te doen. Soms zul je besluiten en afspraken moeten verdedigen die niet in je eigen verkiezingsprogramma stonden. Dat is inherent aan ons systeem waarin je samen een meerderheid vormt. Dat ‘over de schaduw heen stappen’ geldt overigens voor alle partijen die gaan besturen.”
Nu gaan jullie als eerste in gesprek met GroenLinks-PvdA. Dat is opvallend, want op grote onderwerpen als parkeren en de bouw van windmolens verschillen jullie sterk van mening. Zal dat geen struikelblok worden?
“Het is een feit dat we verschillen en we moeten nu aftasten hoe we elkaar daarin kunnen vinden. We verkennen op dit moment of en hoe we met elkaar willen samenwerken, de diepe inhoudelijke onderhandelingen moeten nog starten. Niemand heeft bij deze verkiezingen een absolute meerderheid gehaald. Wij niet, maar GroenLinks-PvdA ook niet. Ik acht het onwaarschijnlijk dat veel plannen uit de vorige bestuursperiode exact zo doorgaan als ze er toen lagen. Dat geldt voor windmolens, al staat het voor ons buiten kijf dat we iets moeten met duurzame energieopwekking en het oplossen van netcongestie. We zullen op meerdere belangrijke onderwerpen compromissen moeten sluiten, maar op het thema van het parkeerbeleid specifiek zal er voor ons wel genoeg in moeten zitten om tot een akkoord te komen.”
Wat is voor jullie het allerbelangrijkste fundament voor een eventuele samenwerking?
“Natuurlijk is het wijzigen van het parkeerbeleid voor ons een speerpunt. Maar de laag die daaronder zit, is minstens zo belangrijk. Het beter betrekken van inwoners bij de besluitvorming. Dat moet eerder gebeuren, zeker bij fundamentele besluiten, en het moet structureel in onze processen verankerd worden. Het herstel van vertrouwen en echt luisteren naar de input van de Amersfoorters moet weer centraal komen te staan. Ook de gemeentelijke communicatie kan op dat vlak nog een stuk beter.”
Waar liggen de kansen? Op welke thema’s denken jullie, KeiHart voor Amersfoort en GroenLinks-PvdA, elkaar juist wel goed te kunnen vinden?
“Er is zeker overlap. We denken bijvoorbeeld redelijk hetzelfde over lokaal bestuur, zoals de wens om minder externe inhuur te gebruiken. Ook in het sociale domein zitten we op één lijn, bijvoorbeeld als het gaat om investeren in buurthuizen. Op die thema’s zitten meerdere gelijkenissen die potentieel als fundament voor een akkoord kunnen dienen.”
GroenLinks-PvdA en D66 hebben eerder aangegeven graag weer samen te willen besturen. Hoe staan jullie tegenover D66 in een coalitie?
“Dat ligt voor ons een stuk lastiger. Het omstreden parkeerbeleid van de afgelopen periode is uitgevoerd door een wethouder van D66, en zij lijken dit beleid ook feller te verdedigen. Dat GroenLinks-PvdA prettig met hen heeft samengewerkt, betekent niet direct dat dit de enige optie is voor de toekomst. Gezien de verkiezingsuitslag is het logisch dat de twee grootste partijen nu eerst met elkaar praten. Afhankelijk van de vraag of wij er samen uitkomen, kunnen we daarna kijken welke andere partijen daar eventueel bij passen.”
