AMERSFOORT – In de grote zaal van FLUOR klonk donderdagavond 2 juli niet de moderne reggaeton waarmee veel jongeren Latinmuziek kennen, maar de warmere klanken van Cubaanse son, bolero en salsa. Met de openingsavond Noche de Dias Latinos koos festival Dias Latinos in Amersfoort bewust voor muziek in de sfeer van de Buena Vista Social Club. De avond maakte vooral duidelijk dat de organisatie Latin niet als één genre wil presenteren, maar als brede ontmoetingsplek met Cuba als laagdrempelig vertrekpunt.
De officiële festivaleditie vindt van vrijdag tot en met zondag plaats in de binnenstad van Amersfoort, maar donderdagavond werd het festival al afgetrapt in FLUOR. De zaal was aangekleed met gekleurde belichting en voor de show begon klonk al Latijns-Amerikaanse muziek. Bezoekers zaten aan tafels, stonden bij het podium of bewogen voorzichtig mee op de muziek. Vooraf vond in de kleine zaal een sponsorborrel plaats, met hapjes in Latijns-Amerikaanse sfeer, zoals guacamole, salsa, gebakken banaan en wraps.
De keuze voor een Cubaanse openingsavond komt niet uit het niets, zegt artistiek leider Robin Bekkers. Sinds eind vorig jaar is hij verantwoordelijk voor de programmering van Dias Latinos. Volgens Bekkers is de Buena Vista Social Club voor veel mensen een toegankelijke eerste kennismaking met Latinmuziek. “Buena Vista is voor mijn gevoel een beetje de instap op Latinmuziek,” zegt hij. “Het is lekker luisterbaar, tropisch, Caribisch, zomers en persoonlijk vind ik het hele mooie muziek.”
Tegelijk benadrukt Bekkers dat de avond niet bedoeld is om Latinmuziek te beperken tot Cuba. Juist het tegenovergestelde, zegt hij. Het festival wil laten zien dat Latin meer is dan de artiesten die nu in de hitlijsten staan. “Het is niet alleen maar Bad Bunny, J Balvin of Rosalía,” zegt Bekkers. “Het is veel meer dan dat.” Volgens hem komen er op het festival stijlen en artiesten voorbij uit onder meer Colombia, Argentinië, Curaçao, Suriname, Afrika, Duitsland en België.
Ook voorzitter Laura Kan-Bommezijn ziet de Cubaanse avond vooral als onderdeel van een breder programma. Zij is al negen jaar betrokken bij de stichting Dias Latinos Amersfoort, waarvan de laatste vijf jaar als voorzitter. Volgens haar probeert de organisatie met het festival verschillende doelgroepen samen te brengen: Latinliefhebbers, stadsbezoekers, gezinnen en mensen die normaal minder snel naar een concert gaan. “We willen dat mensen in aanraking komen met allerlei genres en enthousiast raken van verschillende muziekstijlen, landen en culturen,” zegt Kan-Bommezijn.
Volgens haar is het verbindende karakter van Latinmuziek een belangrijke reden dat het festival in Amersfoort werkt. Buiten de betaalde concerten zijn er ook gratis optredens op podia in de stad, pop-upoptredens en loopbands door het centrum. Daarnaast organiseert de stichting ook fiesta’s in wijkcentra, bedoeld voor mensen die niet zelfstandig naar het festival kunnen komen. “Iedereen is welkom,” zegt Kan-Bommezijn. “Als je niet kunt dansen, mag je gewoon meedoen. Niemand kijkt je raar aan.”
De editie van dit jaar heeft volgens Kan-Bommezijn wel een andere toon dan eerdere jaren. Dat komt mede door de komst van de nieuwe artistiek leider. Bekkers heeft een achtergrond in pop, dance, dancehall en andere genres. Daardoor bevat het programma volgens de voorzitter meer crossovers. “Hij geeft er echt zijn eigen tintje aan,” zegt ze. “Er zit dit jaar wat meer crossover in, en er is goed gekeken naar wat waar en wanneer moet staan.”
Bandboeker Rob van den Bosch van Radar Agency herkent dat brede karakter. Hij verkoopt bands aan de organisatie en heeft al vaker met Dias Latinos gewerkt. Voor deze editie leverde hij onder meer acts aan die later in het weekend optreden, zoals een tango-orkest en een band uit Madrid. Volgens Van den Bosch is het belangrijk om Latinmuziek niet op één hoop te gooien. “Er zit net zoveel verschil in als tussen iemand uit Noorwegen en iemand uit Italië,” zegt hij. “Dat zijn allebei Europeanen, maar je kunt niet zeggen dat ze hetzelfde zijn.”
Toch begrijpt Van den Bosch waarom juist Cubaanse muziek geschikt is voor een openingsavond. Die muziek is voor veel bezoekers herkenbaar geworden door de Buena Vista Social Club. “Het swingt, maar het is ook altijd een beetje melancholisch,” zegt hij. “Het is zacht, maar heeft ook feelgood.” Volgens hem is het mooi dat Spaanstalige muziek inmiddels veel vanzelfsprekender is geworden in Nederland. “Vroeger zeiden mensen nog: leuke muziek, maar Spaans is moeilijk. Dat zegt nu niemand meer.”
In de zaal was die herkenning ook te merken. Bezoeker Hans uit Amersfoort kwam donderdagavond speciaal voor de muziek. Hij zegt ermee te zijn opgegroeid door zijn Surinaamse vader en zijn tijd in Suriname. “Als ik dit ritme hoor, kan ik niet meer stilstaan,” zegt hij. Hij kende de muziek van de Buena Vista Social Club al van cd’s en hoorde in de uitvoering van de avond duidelijke overeenkomsten terug. Voor hem verschilt Cubaanse muziek niet volledig van andere muziek uit Midden- en Zuid-Amerika, maar dat maakte de avond niet minder aantrekkelijk. “Ik vind het heerlijk,” zegt hij. “Hoe opwindender, hoe beter.”
Daarmee liet de openingsavond zien waar Dias Latinos dit jaar op inzet: herkenbare Cubaanse klanken als startpunt, maar met een programma dat verder wil kijken dan één land, één stijl of één doelgroep. In FLUOR begon het festival niet met de grootste moderne Latin hits, maar met muziek die voor veel bezoekers vertrouwd klonk en tegelijk de deur opende naar de bredere diversiteit van Latinmuziek.
