AMERSFOORT – Op een geheime locatie in het centrum van Amersfoort hangt de geur van pindasaus in de lucht, terwijl acht mensen rond een lange houten tafel schuiven. Kleine witte bordjes worden gevuld vanuit verschillende bakjes en pannetjes. Rijst, rode kool met appel en een zogenoemde kleurrijke ‘smurfensalade’ staan op het menu. Het is geen gewoon etentje, de Amersfoortse groep van Extinction Rebellion houdt een potluck.
Iedereen die binnenkomt krijgt een knuffel als welkomstgroet. ‘We zijn knuffelige mensen’ zegt iemand lachend. In totaal staan er elf bordjes met mes en vork klaar, maar aan het begin van de maaltijd zijn er acht aanwezigen. Twee van hen zijn nieuw, een man en een vrouw van eind twintig. De nieuwkomers brengen de gemiddelde leeftijd van de groep flink omlaag.
De pannen en bakjes met meegebracht eten gaan de tafel rond. Iedereen schept van elk gerecht een beetje op. Van tevoren is niet afgesproken wie wat meeneemt, maar volgens de aanwezigen past het eten altijd goed bij elkaar. Tussen de happen door gaat het gesprek over alledaagse dingen, zoals hoe saai tomatensoep eigenlijk is. Na ongeveer tien minuten tafelen komt er nog een eter binnen. Hij haalt met ovenwanten een schaal appelcrumble uit zijn tas. ‘Toetje!’ roept een van de dames enthousiast. Naast de schaal zet de man een pak soja-vanilleyoghurt neer.
Volgens Thijs, een vast gezicht binnen XR Amersfoort, is het gezamenlijke eten een belangrijk onderdeel van de avond. ‘Eten is een moment waarop mensen op hun zwakst en op hun sterkst zijn’ zegt hij. ‘De potluck is eigenlijk de specie tussen alle individuutjes die we met z’n allen zijn.’ Het doel is niet om nieuwe leden te werven, maar om verbinding te creëren binnen de groep. Critici zeggen dat dit soort avonden een echo-kamer zijn waar radicalisering begint, maar Thijs ziet dit anders. ‘Ik kan het me voorstellen dat men dat denkt. Iedereen zit natuurlijk een beetje in zijn eigen bubbel.’ geeft hij toe. ‘Maar wat ik hier merk, is dat de mensen aan tafel juist heel verschillend zijn. Dus in die zin echoot het niet echt. Het is eerder een soort multistereo-echo’ zegt hij lachend.
Romy, 28, uit Soest is een van de nieuwelingen aan tafel. Voor haar is het vooral een moment om te kijken of de beweging bij haar past. ‘Het klimaatgebeuren vind ik al heel lang heel zorgelijk’ vertelt ze. Toch komt ze nu pas naar een bijeenkomst. ‘Ik heb nu meer rust in mijn leven, dus ik wilde kijken wat ik kan doen.’ Volgens haar krijgt het klimaat minder aandacht in de politiek dan een paar jaar geleden. ‘Het was eerst een groot onderwerp, maar nu lijkt het een beetje vergeten.’ Ze wil ontdekken welke rol ze zelf kan spelen. Romy weet nog niet of ze mee zou doen aan acties op de snelweg, waar de beweging bekend om staat. ‘Ik snap waar die acties vandaan komen’ zegt ze. ‘Maar ik vraag me ook af of dit de manier is om het doel te bereiken.’
Na het eten helpt iedereen mee met afruimen. De leden zetten koffie en thee en de groep verplaatst zich naar een andere ruimte in het gebouw. Daar staan de stoelen in een kring. De vergadering begint met een korte check-in, iedereen noemt diens naam en vertelt hoe die erbij zit. Meerdere aanwezigen zeggen dat ze zich zorgen maken over het nieuws en de geopolitieke situatie. Daarna gaat de groep over tot de orde van de avond. Er worden geplande acties en organisatorische vragen besproken. De groep werkt volgens het principe van sociocratie. Dat betekent dat niet de meerderheid beslist, maar dat een beslissing pas definitief is wanneer iedereen het er tot op zekere hoogte mee eens is. Terwijl buiten het donker wordt, praat de groep verder over plannen en ideeën voor toekomstige acties.
