AMERSFOORT – In het Eemhuis in Amersfoort wordt op Europadag voor het eerst het laagdrempelige evenement Ontdek Europa georganiseerd. Met het evenement wil de gemeente Amersfoort haar inwoners laten zien hoe dichtbij Europa is. Er zal een informatiemarkt met verschillende activiteiten zijn, hiermee kunnen inwoners op een toegankelijke manier ontdekken hoe Europese samenwerking invloed heeft op hun stad
Europadag wordt jaarlijks gevierd op 9 mei. De dag verwijst naar de Schumanverklaring uit 1950, die wordt gezien als een belangrijk beginpunt van de Europese samenwerking. Volgens internationaal correspondent Eva Rammeloo is die geschiedenis nog steeds relevant. ‘Het begon ermee dat Europeanen niet wilden dat een oorlog als de Tweede Wereldoorlog nog een keer zou gebeuren’, zegt zij. Frankrijk en Duitsland zochten toen toenadering via samenwerking rond kolen en staal.
In Amersfoort wordt Europadag aangegrepen om juist het lokale verhaal te vertellen. Volgens Sjors Aartsen, coördinator Europese Zaken bij de provincie Utrecht en betrokken bij de organisatie van het evenement, is Europadag ‘een nuttig moment om stil te staan bij de relaties tussen de regio en de Europese Unie’. Op de informatiemarkt is informatie te vinden over Europese samenwerking, Europese subsidies en projecten in Amersfoort.
Europa dichter bij inwoners brengen
De organisatie wil op een toegankelijke manier laten zien dat Europa dichterbij is dan veel inwoners denken. ‘Wij hopen mensen bewust te maken dat Europa dichterbij ligt dan wat ze misschien in eerste instantie denken’, zegt Sietske van der Meer, stagiaire Europa bij de gemeente Amersfoort en medeorganisator van het evenement. Volgens haar vertaalt Europese samenwerking zich ook naar wat er in de stad gebeurt.
Bezoekers kunnen in het Eemhuis onder meer meedoen aan Europa-gerelateerde spellen, een Rad van Fortuin en een fotobooth. Voor kinderen is er de hele week een Europaspeurtocht in de bibliotheek. De keuze voor het Eemhuis is volgens de organisatie bewust gemaakt, omdat de bibliotheek een brede groep Amersfoorters bereikt. ‘We willen aansluiten op waar mensen al zijn’, zegt Aartsen.
Voor de provincie is deze vorm van publiekscommunicatie nieuw. Eerder organiseerde de provincie wel bijeenkomsten rond Europa, maar vooral voor bestuurders, ambtenaren, bedrijven en kennisinstellingen. Dit jaar richt de provincie zich voor het eerst nadrukkelijk op inwoners. ‘We zitten er niet in omdat we iedereen overtuigd willen laten raken van de Europese Unie’, zegt Aartsen. ‘We willen de gelegenheid bieden om meer te leren over hoe de EU werkt en wat de impact daarvan is.’
Waarom Europa ver weg voelt
Die uitleg is volgens hem nodig, omdat veel mensen Europa als ingewikkeld of ver weg ervaren. Volgens hem komt dat mede doordat Europese besluitvorming minder zichtbaar is in het nieuws en in het onderwijs. ‘Ik denk niet dat de EU veel complexer is dan de nationale overheid. Ik denk wel dat die een stuk minder bekend is, waardoor die vaak wordt ervaren als heel complex.’
Volgens Rammeloo is lokale aandacht voor Europadag belangrijk omdat Europese landen democratieën zijn. Inwoners moeten volgens haar goed geïnformeerd zijn over Europese samenwerking, omdat zij daar bij verkiezingen ook invloed op hebben. ‘Het volk mag meepraten in hoe de toekomst van Europa, maar ook de toekomst van hun eigen land eruitziet’, zegt zij. ‘En in de toekomst van hun eigen land is de Europese Unie onmisbaar.’
Tegelijkertijd plaatst Rammeloo een kanttekening bij de invloed van één evenement. Volgens haar kan zo’n dag helpen om de geschiedenis van Europa onder de aandacht te brengen, maar is het moeilijk te zeggen hoeveel effect het echt heeft. ‘Je moet het gewoon vaak genoeg zien om het uiteindelijk te laten hangen’, zegt ze. Ook Aartsen denkt dat één middag in de bibliotheek niet genoeg is om de afstand tussen inwoners en Europa kleiner te maken. Volgens hem is het belangrijk dat er vaker op een makkelijke en toegankelijke manier aandacht wordt besteed aan Europa.
Europa in het dagelijks leven
De actualiteit speelt op de informatiemarkt geen hoofdrol. De organisatie wil het niet hebben over moeilijke Europese regels of politieke discussies in Brussel, maar vooral over wat Europa betekent voor het dagelijks leven van inwoners. Daarbij gaat het niet alleen om regels en subsidies, maar ook om de ideeën achter de samenwerking. ‘Wat betekent het om Europeaan te zijn? En welke waarden vinden we belangrijk binnen Europa?’, zegt Aartsen.
Volgens Rammeloo staat er veel op het spel als Europese samenwerking afneemt. Zij wijst erop dat landen buiten de Europese Unie dan meer invloed kunnen krijgen op afzonderlijke Europese landen. Juist daarom vindt zij het belangrijk dat inwoners begrijpen waarom Europese samenwerking bestaat en welke rol die vandaag nog speelt.
Volgens Aartsen wordt eerst gekeken hoe bezoekers reageren op deze eerste editie van Ontdek Europa. Sluit het evenement goed aan bij inwoners, dan sluit hij niet uit dat het programma in de toekomst groter wordt. Voor Amersfoort moet Europadag niet alleen een moment zijn om stil te staan bij de geschiedenis van Europa, maar ook om te laten zien hoeveel invloed Europa heeft op de stad zelf.
