AMERSFOORT – Wat een avond moet worden waarin een nieuwe generatie haar visie op de toekomst van de Amersfoortse Stadsring deelt, verandert vooral in een bijeenkomst waarin vergelijkbare ideeën over een groenere stad centraal staan.Tijdens het Stadsringcafé staan drie jonge sprekers centraal, maar inhoudelijke tegenspraak vanuit het publiek blijft grotendeels uit.

 

Terwijl buiten de zon wordt afgewisseld door stevige regenbuien, stroomt het Stadsringcafé langzaam vol. Bij binnenkomst ontvangen twee organisatoren de bezoekers. In de zaal zit een gemengd publiek van oudere Amersfoorters, volwassenen en enkele jongeren. Op een groot bord achter in de zaal prijkt de slogan van de avond: ‘Van ring naar park’.

 

Organisator Johanna van der Wurf opent de avond en licht het doel van de bijeenkomst toe. Het Stadsringcafé is een initiatief van een lokale organisatie dat bewoners, initiatiefnemers en sprekers samenbrengt om te praten over de toekomst van de Stadsring in Amersfoort. Het doel is om verschillende ideeën en perspectieven uit de stad bij elkaar te brengen en het gesprek over de herinrichting van de Stadsring op gang te brengen. Volgens haar is deze editie van het Stadsringcafé anders dan eerdere edities, omdat juist jonge sprekers centraal staan in het debat over de toekomst van de stad. Het initiatief wil daarmee nieuwe perspectieven toevoegen aan de plannen voor de Stadsring. Het debat komt echter maar beperkt op gang omdat er nauwelijks tegenspraak uit de zaal komt.

 

Amersfoort door de eeuwen heen

 

Als eerste spreker neemt onderzoeker David de Vries het publiek mee door de geschiedenis van Amersfoort. Aan de hand van historische kaarten en beelden laat hij zien hoe de stad door de eeuwen heen verandert.

 

Volgens De Vries had Amersfoort vroeger een sterke combinatie van water en groen, maar is die geleidelijk steeds verder verdwenen. Hij vertelt dat de stad zich in de loop van de tijd steeds meer heeft ontwikkeld in de richting van bebouwing en verkeer. In de zaal wordt vooral stil geluisterd; er is weinig reactie terwijl hij spreekt.

 

Ook vergelijkt hij de ontwikkeling van Amersfoort met steden als Utrecht en Groningen. Met oude kaarten en citaten laat hij zien hoe de stad na de Tweede Wereldoorlog steeds verder is uitgebreid en hoe de auto daarbij steeds meer de boventoon is gaan voeren in hoe de stad is ingericht. Na zijn verhaal volgt kort applaus, maar er worden geen kritische vragen gesteld vanuit het publiek.

 

Spelen is essentieel

De tweede presentatie wordt verzorgd door Sandra Wolfert, die haar afstudeeronderzoek als uitgangspunt gebruikt. Haar verhaal draait om de vraag wat de openbare ruimte betekent voor kinderen. 

Volgens Sandra was er vroeger veel meer ruimte om te spelen op straat. Met foto’s van toen en nu laat ze zien hoe kinderen steeds minder zichtbaar zijn in het huidige straatbeeld. In de zaal wordt hier en daar instemmend geknikt bij het zien van de oude beelden. ‘Spelen is essentieel voor kinderen en voor hun ontwikkeling’, benadrukt ze.

Het is in de ogen van Sandra dan ook niet voldoende om simpelweg een speeltuin toe te voegen. Een stad moet zo worden ingericht dat kinderen zich veilig kunnen bewegen en spelen. Tijdens haar verhaal wordt duidelijk dat haar boodschap goed landt bij het publiek: er wordt zichtbaar instemmend gereageerd, en haar voorbeelden roepen herkenning op in de zaal. Haar ideeën, oorspronkelijk ontwikkeld voor Utrecht Overvecht, zijn volgens haar ook perfect toepasbaar op de stadsring van Amersfoort. 

Natuur als probleemoplosser

De laatste spreker van de avond is Wietse Cronenberg, die de stadsring bekijkt vanuit ruimtelijke kwaliteit, leefbaarheid en ecologie. Hij beschrijft een stad waarin natuur niet alleen wordt toegevoegd aan de stad, maar een actieve rol krijgt in het stedelijke ecosysteem. 

Hij pleit voor een veel groenere stadsring en presenteert ontwerpen waarin natuur meer ruimte krijgt om zich te ontwikkelen en een functie kan hebben in de stad. Daarbij noemt hij als voorbeeld de zwaluw als natuurlijke bestrijder van de tijgermug, om te laten zien hoe dieren kunnen bijdragen aan het oplossen van stedelijke problemen.

 

Zijn idee van een meer ‘verwilderde stadsring’ kan rekenen op belangstelling vanuit de zaal. Verschillende bezoekers reageren zichtbaar positief en knikken instemmend. Aan het einde van zijn presentatie volgt applaus. 

 

Tijdens de afsluitende vragenronde komen alle drie de sprekers nog aan bod. Bezoekers stellen vragen over onder meer woningbouw en verkeersdrukte. In de zaal wordt aandachtig geluisterd terwijl de sprekers reageren op de vragen uit het publiek. Opvallend is dat de toon rustig blijft: vragen worden netjes gesteld en leiden niet tot discussie of tegengas. Na de vragenronde loopt het programma ten einde en blijven bezoekers nog even in de zaal om met elkaar na te praten.

Toekomst van de Stadsring onzeker

 

Onder de aanwezigen bevindt zich Walter Gerritsen, secretaris van de Stichting ‘Van Ring naar Park’ en mobiliteitsdeskundige. Hij vertelt dat de beweging al sinds 2020 actief is en de afgelopen jaren invloed heeft gehad op plannen rond de Stadsring. Volgens hem zorgen al het asfalt en het verkeer nu voor problemen als hittestress en wateroverlast. 

 

‘Bomen en planten zorgen voor verkoeling, en in een groene bodem kan regenwater beter wegzakken’, legt hij uit. Tegelijkertijd wijst Gerritsen op de politieke spanningen in de gemeenteraad. Verschillende politieke partijen hebben namelijk moeite met de plannen, omdat zij vrezen dat de stad minder goed bereikbaar wordt voor de auto. 

 

Volgens Gerritsen is het daardoor nog onzeker hoe de nieuwe gemeentelijke coalitie zich zal opstellen tegenover het initiatief. In een reactie per mail laat KeiHart voor Amersfoort weten terughoudend te zijn met ingrijpende veranderingen aan de Stadsring. Voor de partij staat de bereikbaarheid van de binnenstad voorop. Doorgaand verkeer dat niet in de binnenstad hoeft te zijn, zou volgens de partij in de toekomst kunnen worden omgeleid, maar daarvoor zijn eerst investeringen in infrastructuur elders in de stad nodig. Tot die tijd wil KeiHart de Stadsring behouden zoals die nu is. Wel ziet de partij mogelijkheden om de oversteekbaarheid en de aantrekkelijkheid van de omgeving te verbeteren, bijvoorbeeld door meer groen toe te voegen.

 

Inwoner en bezoeker Gaia Son ervaart de Stadsring als een duidelijke scheiding in de stad. ‘Het is eeuwig zonde dat de Stadsring is zoals hij nu is’, zegt zij. ‘Wat zou deze stad veel mooier zijn als er minder ruimte was voor auto’s’. Volgens Son vormt de ring voor haar een harde barrière tussen verschillende delen van de stad.

 

Tegelijkertijd geeft zij toe dat zij zelf ook nog regelmatig de auto gebruikt, ook in situaties waarin dat niet altijd nodig is. Er valt kort een stilte wanneer ze dat zegt. Haar kritiek op het autogebruik staat daarmee naast haar eigen dagelijkse praktijk, waarin de auto toch een rol blijft spelen. Dat maakt duidelijk hoe lastig het is om het gebruik van de auto rond de Stadsring in de praktijk echt te verminderen.

 

Daarmee komt een einde aan een avond waarin verschillende ideeën over de toekomst van de Stadsring werden gepresenteerd, maar waarin een echt debat grotendeels uitbleef.