CULEMBORG – Een groot probleem binnen de ouderenzorg is het gebrek aan beweging en stimulatie daarvan. Om dit aan te pakken is de Sociale Sportschool opgezet. Dit initiatief combineert een serieuze work-out met een sociale component: jongeren kunnen gratis sporten en doen hun training samen met ouderen. Ook in Culemborg is recent een sociale sportschool geopend.

Preventie als antwoord op zorgdruk

De ouderenzorg staat al langer onder druk door vergrijzing, personeelstekorten en stijgende kosten. Initiatieven zoals de Sociale Sportschool proberen die druk aan de voorkant te verminderen, zegt een woordvoerder van het bestuur. ‘Wat wij doen is eigenlijk inzetten op preventie,’ stelt de woordvoerder. ‘Als mensen langer actief blijven, zich minder eenzaam voelen en vaker buiten komen, heeft dat effect op hun fysieke én mentale gezondheid. Daarmee kun je op termijn ook de zorgvraag verminderen.’ Volgens de organisatie is het concept bewust laagdrempelig gehouden. Deelnemers hoeven niet te betalen en kunnen zonder verplichtingen meedoen. ‘We zien dat je zo ook mensen bereikt die normaal gesproken niet snel naar een sportschool of activiteit zouden gaan,’ aldus het bestuur.

Meer dan alleen bewegen

De kracht van de Sociale Sportschool zit volgens betrokkenen niet alleen in het sporten zelf, maar juist in de combinatie met sociaal contact. Tijdens de trainingen werken jongeren en ouderen samen, bijvoorbeeld door oefeningen aan te passen of elkaar te helpen. ‘Eenzaamheid is een groot probleem onder ouderen,’ zegt de woordvoerder. ‘Door samen te sporten ontstaat er op een natuurlijke manier contact. Dat is vaak effectiever dan wanneer je mensen alleen bij elkaar zet met de bedoeling om te praten.’ De organisatie werkt samen met lokale partijen, zoals zorginstellingen en welzijnsorganisaties. Die samenwerking moet ervoor zorgen dat de juiste doelgroep wordt bereikt en dat deelnemers ook buiten de trainingen ondersteuning kunnen krijgen als dat nodig is.

Voorzichtige eerste resultaten

Hoewel de locatie in Culemborg nog maar kort draait, zijn de eerste signalen volgens het bestuur positief. ‘We horen van deelnemers dat ze zich fitter voelen en uitkijken naar de volgende les. Dat klinkt misschien klein, maar dat soort ritme en motivatie is juist heel belangrijk.’ Concrete cijfers over vermindering van zorggebruik zijn er nog niet, benadrukt de organisatie. ‘Daarvoor is het nog te vroeg. Maar we zien wel indicatoren die in die richting wijzen, zoals meer beweging, meer sociale interactie en een positievere stemming.’ Op langere termijn hoopt de organisatie dat dit soort initiatieven structureel onderdeel worden van lokaal beleid. ‘Als gemeenten echt willen inzetten op het ontlasten van de zorg, dan moet je dit soort preventieve programma’s serieus nemen,’ aldus de woordvoerder.

Lokale uitvoering in opstartfase

In Culemborg bevindt het initiatief zich nog in de opstartfase. De lessen vinden plaats in de buitenlucht bij een zorgcentrum en trekken zowel bewoners als mensen uit de buurt. Lifestylecoach Nelleke Koppelaar, die betrokken is bij de uitvoering, ziet hoe snel deelnemers elkaar weten te vinden. ‘In het begin is het spannend, maar je merkt nu al dat mensen maatjes vormen,’ zegt ze. ‘Ze spreken af om terug te komen en drinken na afloop samen iets. Dat sociale aspect groeit eigenlijk vanzelf.’ Volgens Koppelaar zit de meerwaarde in de combinatie van factoren. ‘Het is niet alleen bewegen, het is ook buiten zijn, plezier maken en elkaar ontmoeten. Dat maakt het voor veel mensen aantrekkelijk.’ Ze noemt het initiatief een ‘win-win’, waarbij zowel jongeren als ouderen profiteren. ‘Ouderen komen naar buiten en blijven actief, en jongeren doen niet alleen een work-out, maar leren ook nieuwe mensen kennen.’ Of de Sociale Sportschool dé oplossing is voor de kloof tussen generaties en de druk op de zorg, durft ze niet te zeggen. ‘Er is niet één geheime formule,’ zegt Koppelaar. ‘Maar dit is wel iets wat veel mensen aanspreekt en wat echt iets in beweging kan zetten.’ Voorlopig ligt de focus in Culemborg op verdere groei en het bereiken van meer deelnemers. Daarbij wordt gekeken naar uitbreiding naar andere wijken en mogelijke samenwerkingen met lokale partijen.

Luister hieronder naar het persoonlijke portret van Nelleke Koppelaar, gemaakt door Quinty Vervat.