CULEMBORG – In de Week van de Vrijwilliger staat vrijwilligerswerk centraal, maar het vinden van nieuwe vrijwilligers wordt steeds lastiger voor organisaties in Culemborg. Bij Stichting Samen Verder ligt de gemiddelde leeftijd van vrijwilligers rond de 74 jaar en stoppen steeds meer mensen noodgedwongen door hun leeftijd. Volgens welzijnsorganisatie ElkWelzijn Culemborg hebben veel organisaties moeite om jongere vrijwilligers te vinden, maar zijn er stappen die veel organisaties nog kunnen ondernemen.
Stichting Samen Verder is een vrijwilligersorganisatie die zich inzet voor het helpen van ouderen en mensen met een beperking. Met de opbrengsten van hun kringloopcentrum Bartje financieren zij ‘Klaartje’, een vervoersdienst voor deze mensen. Stichting Samen Verder telt 225 vrijwilligers. De gemiddelde leeftijd ligt rond de 74 jaar en stijgt nog steeds. Door hun leeftijd moeten steeds meer vrijwilligers stoppen, terwijl er maar weinig nieuwe vrijwilligers binnenstromen. De stichting zoekt daarom nieuwe jongere vrijwilligers, zegt Jos van Zutphen, voorzitter van het bestuur van Stichting Samen Verder. ‘Wij hopen dat mensen van begin zestig zich aanmelden, maar doordat de AOW-leeftijd steeds verder stijgt, wordt ook de instroom van vrijwilligers automatisch ouder.’ Volgens Van Zutphen zorgt dat ervoor dat organisaties daarom anders met hun vrijwilligers omgaan. ‘We moeten steeds efficiënter omgaan met onze vrijwilligers. Achter de schermen gebeurt hier veel meer werk dan mensen van buitenaf zien.’
Weinig jongeren
Een deel van het probleem ligt volgens Van Zutphen in maatschappelijke veranderingen. ‘Nieuwe generaties zijn minder opgevoed met het idee dat je iets voor een ander moet doen. Mede omdat nieuwe generaties minder vanuit de kerk zijn opgevoed. Om daar iets aan te doen wil de stichting jongeren al vroeg kennis laten maken met vrijwilligerswerk. ‘We proberen het zaadje vroeg te planten’, zegt Van Zutphen. Daarom biedt Stichting Samen Verder middelbare scholieren een maatschappelijke stage aan. Die jongeren zijn hard nodig bij de stichting, vooral bij fysiek zwaar werk. ‘In de zomer moeten we alles uitruimen, schoonmaken en weer inrichten. Dat lukt veel oudere vrijwilligers niet meer. Daarom laten we jongeren sinds twee jaar tegen betaling helpen schoonmaken.’ Toch blijft het aandeel jonge vrijwilligers klein. Van de 225 vrijwilligers zijn er ongeveer vijftien jonger dan dertig jaar. ‘Dat is niet veel, maar we proberen de stichting steeds beter onder de aandacht te brengen. Vooral via sociale media is er nog een lange weg te gaan.’
Wat kunnen organisaties doen?
Ook bij ElkWelzijn Culemborg, een welzijnsorganisatie die onder andere het vrijwilligersplatform Culemborg voor Elkaar beheert, zien ze dezelfde ontwikkeling Via het platform kunnen mensen zich aanbieden als vrijwilliger. ‘Het platform is een hulpmiddel om potentiële vrijwilligers te bereiken,’ zegt Sandra Rigter van het Vrijwilligersinformatiepunt van ElkWelzijn Culemborg. ‘Vooral voor jongeren kan het een toegankelijke manier zijn om met vrijwilligerswerk in aanraking te komen.’ Volgens Rigter speelt vergrijzing ook in Culemborg een rol. ‘Culemborg is grijzer dan gemiddeld. Veel vrijwilligers worden te oud om door te gaan, terwijl organisaties moeite hebben om jongeren te vinden.’ Verder komt daar volgens haar bij kijken dat jongeren vrijwilligerswerk niet altijd consistent willen doen. ‘Jongeren hebben het druk, dus willen niet altijd elke week vrijwilligerswerk doen. Soms willen ze maar één keer of één keer per maand helpen. Veel organisaties zeggen daar nog nee tegen, maar ze zouden vaker ja moeten zeggen op deze jonge vrijwilligers en beter kunnen kijken wat wél mogelijk is.’
In dit videoportret spreekt verslaggever Eva Langendoen met Jos van Zutphen. Hij is al vijfentwintig jaar vrijwilliger bij Stichting Samen Verder. Hij vertelt hoe hij zich heeft ontwikkeld binnen de stichting, van chauffeur voor het ouderenvervoer naar voorzitter.
