De temperaturen stijgen en de seizoenen verschuiven
De Bilt – We beginnen het allemaal te merken: de aarde warmt op en daarmee veranderen ook de seizoenen. Bomen worden eerder groen en de bladeren vallen pas later van de bomen. Hoewel dit proces al langer gaande is, merken we het steeds duidelijker, vooral als het gaat om het groeiseizoen.
Sinds de 19e eeuw draaien onze fabrieken dag en nacht, met grote gevolgen voor het milieu en het klimaat. We lozen schadelijke stoffen, gebruiken fossiele brandstoffen en stoten grote hoeveelheden broeikasgassen uit. Het milieu raakt hierdoor aangetast en het klimaat verandert. Juist die klimaatverandering beginnen we inmiddels allemaal te merken.
De industriële revolutie, die rond 1830 op gang kwam, is inmiddels bijna 200 jaar geleden begonnen, en dat is zeker niet zonder gevolgen gebleven. Als we naar de grafiek hieronder kijken, zien we de bekendste verandering: de stijgende temperaturen. Vooral wanneer we kijken naar de pieken en dalen van de gemiddelde temperatuur in de zomer en winter, valt op dat deze steeds verder opschuiven.
De verschuiving
De laatste keer dat de gemiddelde temperatuur tijdens een winter onder de 0 °C lag, was in 1996. Als we vervolgens zoeken naar een zomer met een gemiddelde temperatuur lager dan 15 °C, moeten we zelfs terug naar 1965. Ook dit laat opnieuw zien hoe sterk de seizoenen veranderen.
We weten allemaal dat de winter steeds korter wordt en de zomer steeds langer. Dat is ook duidelijk merkbaar. Kijken we naar hoe de seizoenen concreet verschuiven, dan stelt het KNMI het volgende: ‘De winter is in 30 jaar tijd gemiddeld 1,5 dag per jaar korter geworden, terwijl de zomer juist 0,7 dag per jaar langer is geworden.’
Nu denken de koukleumen onder ons misschien: goed nieuws toch? Niet bepaald. Klimaatadviseur en meteoroloog Rob Groenland legt uit wat de gevolgen zijn.
De gevolgen
‘Het verschuiven van de seizoenen brengt voor meerdere sectoren problemen met zich mee. Als we bijvoorbeeld naar de natuur kijken, zorgt dit voor verstoorde voedselketens. Het ritme van trekvogels en insecten raakt uit balans, waardoor jonge vogels soms uit het ei komen op een moment waarop de rupsen al verdwenen zijn. Dat verlaagt hun overlevingskansen.
Dit is bovendien slechts het begin. In de land- en tuinbouw zullen we steeds vaker te maken krijgen met vorstschade. Doordat planten eerder in het voorjaar uitlopen, worden ze kwetsbaarder voor late nachtvorst. Dat kan leiden tot grote oogstverliezen.
Daarnaast wordt het groeiseizoen steeds vaker geteisterd door extremen. De zomers kennen hevigere regenbuien, maar ook langere periodes van hitte en droogte. Dit maakt het onderhouden van gewassen aanzienlijk moeilijker.
Ook zullen de zomers steeds warmer worden en zullen hittegolven langer aanhouden. Dat brengt ernstige gezondheidsrisico’s met zich mee voor kwetsbare groepen, zoals ouderen. Tot slot zal ook het hooikoortsseizoen langer duren, wat voor meer overlast zorgt.’
Voorlopig zullen we dus alleen maar meer gevolgen ondervinden van de stijgende temperaturen en het verschuiven van de seizoenen. Toch is niet alles negatief. Houd je van warm weer en ben je een liefhebber van ijsjes? Dan kun je deze zomer waarschijnlijk weer volop genieten, want warm wordt het sowieso.
