Duizenden boeken krijgen tweede leven op Utrechtse boekenbeurs 

UTRECHT – Tussen hoge stapels romans, kinderboeken en naslagwerken struinen bezoekers door de grote hal van Steck Overvecht in Utrecht. Het geluid van schuivende dozen en bladerende pagina’s vult de ruimte, terwijl liefhebbers op zoek gaan naar verborgen parels. Op de jaarlijkse boekenbeurs wisselen duizenden tweedehands boeken van eigenaar. De opbrengst gaat volledig naar het goede doel: De Droom van Schalkwijk. 

Bij binnenkomst worden bezoekers direct omringd door lange rijen tafels vol boeken. De hal is ingericht als een doolhof van verschillende afdelingen, met onderwerpen als zorg, literatuur, geschiedenis, hobby’s en kinderboeken. Overal staan kartonnen dozen gevuld met boeken die door particulieren zijn gedoneerd. Vrijwilligers lopen rond om bezoekers te helpen en beantwoorden vragen over de collectie. 

Vrijwilliger Marjolein Cohen helpt mee op de beurs en vertelt enthousiast over de verschillende afdelingen. Volgens de vrijwilligers gaan er jaarlijks ongeveer 40.000 boeken door hun handen. De boeken zijn afkomstig van mensen die hun boekenkast opruimen, gaan verhuizen of een verzameling nalaten aan familieleden. Niet ieder boek komt uiteindelijk in de verkoop terecht. Beschadigde exemplaren of boeken waarvan pagina’s ontbreken worden vooraf uit de collectie gehaald. 

Een bijzonder exemplaar dat ooit werd binnengebracht, bleek een eerste druk te zijn met een geschatte waarde van ongeveer 700 euro. Nadat een deskundige het boek had beoordeeld, probeerde de organisatie de eigenaar te achterhalen. Dat lukte uiteindelijk niet. 

Wat deze boekenbeurs onderscheidt van veel andere tweedehands boekenmarkten, is de manier waarop de boeken worden verkocht. Bezoekers rekenen niet af per boek, maar per gewicht. 

“Een kilo boeken kost vier euro,” vertelt een vrijwilliger. “Dat maakt het toegankelijk en zorgt ervoor dat veel mensen met stapels naar huis gaan.” 

Bij de uitgang worden de boeken gewogen voordat bezoekers afrekenen. Hierdoor kunnen mensen voor een relatief laag bedrag een grote hoeveelheid boeken meenemen. 

Opbrengst voor De Droom van Schalkwijk 

De volledige opbrengst van de boekenbeurs gaat naar De Droom van Schalkwijk, een woon- en dagbestedingsproject voor jongvolwassenen met een matige tot ernstige verstandelijke beperking. 

Bij een informatiestand tussen de boeken vertelt vrijwilliger Margot Gerrits bezoekers over het initiatief. Ze legt uit dat het project is ontstaan vanuit een persoonlijke behoefte. 

“Het begon met mijn eigen zieke zoon,” vertelt ze. 

Inmiddels is De Droom van Schalkwijk uitgegroeid tot een woonplek waar jongvolwassenen begeleiding, dagbesteding en een eigen woonruimte krijgen. Vrijwilligers van het project zijn tijdens de beurs aanwezig om bezoekers te informeren over het doel waarvoor geld wordt ingezameld. 

Boeken als levensverhalen 

Tussen de drukte door valt bezoeker Alide Jurrien op. Met een stapel boeken onder haar arm zoekt ze gericht naar boeken over gezondheid en menselijke biologie. Ze bezoekt de beurs ieder jaar en is dit keer samen met drie vrienden gekomen. 

“Ik zou mezelf wel omschrijven als een boekenworm,” vertelt ze. 

Lezen speelt een belangrijke rol in haar leven. Naast boeken gebruikt ze ook andere bronnen om informatie te verzamelen. 

“Als ik iets niet kan vinden in boeken, kijk ik het online. Voor mijn ogen vind ik het belangrijk om goed te blijven trainen en ook naar de natuur te kijken.” 

Haar favoriete boek is The Teachings of Don Juan van Carlos Castaneda. 

“Dat boek heeft veel voor mij betekend. Het veranderde mijn manier van kijken.” 

Hoewel ze veel waarde hecht aan boeken, heeft ze onlangs nog tientallen dozen weggegeven. Volgens haar zijn boeken waardevol, maar is het ook belangrijk dat anderen ervan kunnen genieten. 

Een plek voor ontdekkingen 

Niet alleen Alide zoekt naar specifieke titels. Overal in de hal bladeren bezoekers door de kisten op zoek naar een bijzonder boek. Sommigen komen met een lijstje, anderen laten zich verrassen door wat ze tegenkomen. 

De sfeer wordt door bezoekers omschreven als gemoedelijk en toegankelijk. Sommigen vergelijken de beurs met een kringloopwinkel, maar dan volledig gericht op boeken. Mensen raken met elkaar in gesprek over auteurs, geven leestips en delen herinneringen aan boeken die indruk op hen hebben gemaakt. 

Wat hen verbindt, is de zoektocht naar kennis, ontspanning of een onverwachte vondst. Terwijl de stapels boeken steeds opnieuw van eigenaar wisselen, krijgen duizenden boeken een tweede leven. Tegelijkertijd draagt iedere aankoop bij aan een maatschappelijk doel. Daarmee is de boekenbeurs niet alleen een paradijs voor lezers, maar ook een manier om een lokaal initiatief te ondersteunen. 

De Boekenbeurs Utrecht trekt ieder jaar honderden bezoekers naar Groenekan, De Bilt. Tussen duizenden tweedehands boeken gaan bezoekers op zoek naar bijzondere vondsten, terwijl vrijwilligers zich inzetten om het evenement mogelijk te maken. Maar de boekenbeurs draait om meer dan alleen het verkopen van boeken. In de reportage hieronder staat de vraag centraal waarom de Boekenbeurs Utrecht wordt georganiseerd en wat het belang ervan is voor bezoekers, vrijwilligers en het goede doel dat ermee wordt ondersteund. Deze videoreportage is gemaakt door Tuulia Berents.