In De Bilt is afgelopen week de warmste dag van het jaar gemeten op het KNMI-hoofdstation. Op 19 juni werd 31,4 graden gemeten, wat het vorige record van 31,2 graden op 26 mei dus verbreekt. Op zichzelf lijkt dat een losse weerwaarneming, maar volgens klimaatdata uit De Bilt past het in een duidelijke en langdurige ontwikkeling: het wordt in Nederland, en ook in De Bilt zelf, structureel warmer. En dat heeft steeds meer invloed op het dagelijks leven van inwoners.

De Bilt speelt daarin een grote rol. Het KNMI-hoofdstation in het dorp is namelijk het officiële meetpunt voor het Nederlandse klimaat. Als hier een temperatuurrecord wordt gemeten, wordt dat gebruikt als landelijke referentie. Dat betekent dat een warme dag in De Bilt niet alleen iets zegt over het dorp, maar over heel Nederland.

Als je kijkt naar de langjarige meetreeks, zie je dat de temperatuur hier langzaam maar zeker is gestegen. Begin vorige eeuw lag de gemiddelde temperatuur nog rond de 9 graden. In recente jaren ligt dat gemiddelde vaak boven de 11 graden. Vooral vanaf ongeveer 1980 is een duidelijke versnelling zichtbaar. Warme jaren komen steeds vaker voor, terwijl echt koude jaren juist zeldzamer worden.

Dat patroon zie je ook terug in het aantal warme dagen. Het aantal dagen boven de 25 graden neemt toe, terwijl het aantal vorstdagen afneemt. Dat zorgt ervoor dat het weerbeeld in De Bilt verandert. Zomers worden warmer en duren vaak langer, terwijl winters milder verlopen dan vroeger.

De recente meting van de warmste dag van het jaar in De Bilt laat dit patroon duidelijk zien. Volgens het KNMI gaat het om een officiële meting op het hoofdstation, en zulke pieken worden steeds minder uitzonderlijk. Waar een vroege warme piek vroeger incidenteel voorkwam, zien we dat dit soort temperaturen nu vaker en soms ook al vroeg in het jaar voorkomen.

Inwoners van De Bilt merken dat op verschillende manieren. Op warme dagen wordt het sneller druk in de natuur, stad en op terrassen. Ook organisatoren van evenementen zien dat terug. Zo vertelt Manon, organisator van de Ibiza markt op het Vinkenplein, dat het mooie weer sneller veel bezoekers trekt. “Op warme dagen merk je meteen dat mensen langer buiten blijven. Het plein stroomt sneller vol en de sfeer is gezelliger, omdat mensen spontaan besluiten om nog even langs te komen,“ zegt ze.

Tegelijk kan hitte ook voor ongemak zorgen, bijvoorbeeld in woningen die warmte vasthouden of op dagen dat het lang warm blijft zonder verkoeling in de nacht. Vooral ouderen en andere kwetsbare groepen kunnen daar last van hebben.

De grafiek hierboven op basis van KNMI-gegevens laat die ontwikkeling duidelijk zien. De grafiek van de gemiddelde temperatuur in De Bilt toont net zoals de zomergemiddelde maximumtemperatuur een stijgende lijn over de lange termijn, met name vanaf 1980.  De schommelingen van jaar tot jaar blijven bestaan, maar de trend gaat gemiddeld omhoog. Warme jaren komen dus steeds vaker voor en pieken worden steeds hoger.

Volgens klimaatonderzoekers van het KNMI is die ontwikkeling goed verklaarbaar uit de langjarige data.  Ze schrijven dat niet elk jaar warmer is dan het vorige, maar dat over meerdere decennia gezien de lijn stevig omhoog gaat. Volgens hen is vooral de verschuiving in extremen belangrijk: warme dagen komen vaker voor en koude extremen nemen af. Dat ook deze zomer gemiddeld warmer wordt bevestigt door VTM-weerman Dehenauw. “Er is een consensus in de seizoensvoorspellingen dat juli en augustus tussen 1 en 2 graden warmer worden dan normaal”, zei Dehenauw in ‘VTM nieuws’.

Voor De Bilt zelf betekent dit dat het klimaat langzaam maar zeker merkbaar verandert. Waar vroeger een warme zomerdag nog bijzonder was, wordt dat steeds normaler. En hoewel er altijd koelere of wisselvallige periodes blijven bestaan, is de kans op warm weer duidelijk groter geworden dan in het verleden.

De recente warmste dag van het jaar is dus geen toeval, maar een moment van een langere trend. Als deze ontwikkeling zich doorzet, is de verwachting dat het in De Bilt de komende tijd niet alleen vaker warm wordt, maar dat echt hete dagen ook steeds normaler zullen worden.