HILVERSUM – Tijdens de Kersteditie van de LocalFoodmarkt in Hilversum sprak ik met de organisator Ronald van der Spek over het ontstaan van de markt, het belang voor lokale producenten en de rol van duurzaamheid en sociale verbinding. In dit interview vertelt hij hoe de markt uitgroeide tot een plek waar ondernemers én buurtbewoners samenkomen.
Hoe bent u op het idee gekomen van de markt?
“Ik had een vriendin in Ierland en die ging altijd naar zo’n boerenmarktje. Dat was op een parkeerterrein bij een supermarkt. Daar is eigenlijk het zaadje gelegd, al jaren geleden. En toen was ik in Londen om een film te maken, en midden in Londen was zo’n marktje als dit. Een wat grotere markt waar tuinders en boeren van om Londen heen kwamen om hun producten te verkopen. Op een gegeven moment hebben we een mailtje gestuurd naar de gemeente of we dat hier mochten doen. En dat werd meteen heel positief opgepakt.’’
Waarom organiseert u deze markt en welk doel wilt u ermee bereiken?
“De markt is voor lokale kleinschalige ondernemers, die echt uit Hilversum komen of net eromheen, om die een kans te geven te groeien in hun bedrijf. Ze zitten meestal buiten het dorp en daardoor is het lastiger om afzet te hebben. Als je die naar het centrum haalt, verkoop je dat veel makkelijker. Hier staat bijvoorbeeld een tuinder die zit bij het vliegveld, en dat is voor mensen toch best wel ver. Die willen gewoon naar de Albert Heijn of naar een supermarktje om de hoek. Die missen gewoon heel veel klandizie. Je kan niet een tuinderij midden in de stad beginnen.”
Wat maakt deze foodmarkt anders dan andere foodmarkten of evenementen?
“Dit is echt een markt waar alleen maar lokale producenten staan. Het verste weg is Weesp, omdat hier in Hilversum geen kaas gemaakt wordt. En Weesp het dichtstbij is die wel kaas maakt, en ik wil hier wel kaas op de markt hebben. Er staat bijvoorbeeld olijfolie, maar dat zijn Hilversummers die dat maken in Spanje, geloof ik. En met een heleboel vrijwilligers gaan ze naar Spanje, gaan ze die olijven oogsten, dan maken ze daar die olijfolie en nemen ze het mee naar Hilversum. En dan wordt dat hier verkocht. Ja, iedereen heeft wel echt een band met Hilversum. Op de normale markt staan er mensen die spullen gewoon inkopen en verkopen. En dit zijn mensen die zelf hun product maken.”
Hoe helpt deze markt lokale ondernemers en producenten?
“Op dit moment is het natuurlijk maar vier keer per jaar, en dat is volgend jaar ook nog zo.
Dat maakt het wat lastiger voor producenten. Sommigen kunnen wel iets produceren en dat wat langer bewaren. Maar mijn doel is om dit elke week te doen, zodat een tuinder ook gewoon elke week kan oogsten en weet van: we hebben een markt, we kunnen onze producten kwijt. Bijvoorbeeld de bakker, je ziet hem, hij is al half leeg.
Hij heeft gewoon niet meer ruimte nu, omdat hij zijn afzetmarkt beperkt. Dus als je weet dat je elke week hier een markt hebt, dan weet je gewoon: er komt zoveel publiek gemiddeld, dus ik kan mijn bedrijf opschalen. En dan kan je van een kleinschalig bedrijf misschien groeien.”
Hoe zorgt de markt ervoor dat mensen elkaar ontmoeten en verbonden raken?
“Er zijn natuurlijk heel veel mensen die hier in de straten om de markt heen wonen. En daar heb ik voornamelijk de promotie op gericht. Dus die mensen komen elkaar weer tegen. Net kwam ik twee mensen tegen die hadden elkaar twintig jaar niet gezien, en eigenlijk tranen in hun ogen dat ze elkaar hier weer tegenkomen. Soms wonen mensen naast elkaar of vlakbij elkaar en hebben ze eigenlijk nooit contact. Dan komen ze hier elkaar tegen en komen ze toch makkelijker in gesprek. Dat is het sociale karakter daarvan. Je komt hier makkelijker in een praatje dan op de markt. Dan kom je boodschappen doen en dan ga je door. En hier heb je toch met iedereen wel een gesprekje. Wat te drinken, wat te proeven. Zeker nu met kerst. Maar ook de andere markten: in mei was het de eerste, en daar was het eigenlijk ook al dat mensen elkaar hier ontmoeten.”
Hoe speelt duurzaamheid een rol in deze foodmarkt?
“De meeste tuinders en boeren, die boeren met vlees, die zitten in de Lage Vuursche. De kaas komt uit Weesp. En de groente komt uit Loosdrecht. Wij halen altijd meel bijvoorbeeld in Vreeland. Als je je boodschappen lokaal wil doen, dan ben je veertig kilometer aan het rijden voordat je je boodschappen bij elkaar hebt. Dus als die boeren en tuinders naar de markt komen en de mensen komen met de fiets of lopend, dan heb je heel veel bewegingen minder. En buiten dat het heel veel biologische partijen zijn, maakt dat het natuurlijk ook duurzaam.”
Ten slotte, waar bent u het meest trots op in de organisatie van deze editie?
“Dat er heel veel bezoekers komen. Mijn werk is het promoten van de markt en ik regel dat er kramen zijn. Maar promotie is het grootste onderdeel van zo’n markt organiseren: zorgen dat er bezoekers komen. En als ik daar zo omheen kijk, denk ik: dat heeft gewerkt. Daar ben ik het meest trots op. Dat mensen hier niet voor niks investeren in een kraampje en in productie. Maar dat het ook mensen zijn die dingen kopen, en niet alleen maar denken: leuk, maar dit is veel te duur voor mij. Want het is natuurlijk allemaal wel duurder. Het is allemaal handgemaakt. Het is iets anders dan een fabrieksproduct.”
