Stembureau en promotie

In de buurtkamer, gelegen in de wijk Lindeoord, zitten vier vrijwilligers rustig te wachten op burgers die aan hun democratische plicht komen voldoen. De buurtkamer is knus ingericht, het hangt er vol met verschillende soorten kunst. Een gehaakt lappendeken aan de muur springt in het oog. Hoogstwaarschijnlijk gemaakt door één van de senioren bezoekers van de buurtkamer. Verder staat er een piano, hangt er een dartbord en staan er bijzonder veel bordspellen in de wandkast. Genoeg vertier voor de bezoekers. Volgens de voorzitter van het stembureau, Corine van Os, is er strategisch gekozen om de buurtkamer aan te melden als stembureau ‘Zo kunnen we ook een beetje reclame maken voor de buurtkamer.’ De buurtkamer is vooral een ontmoetingsplek voor ouderen waar overdag activiteiten worden georganiseerd. De buurtkamer is omgeven door veel seniorenwoningen, dat is ook terug te zien in de demografie van de stemmers. Een oudere vrouw komt haar stem uitbrengen. Terwijl ze haar identiteitsbewijs uit haar portemonnee haalt, zegt Van Os tegen haar ‘Wist u dat hier bijna iedere dag activiteiten voor omwonenden plaatsvinden? U bent van harte welkom.’ De vrouw glimlacht vriendelijk, maar geeft aan hier geen behoefte aan te hebben.

Gezellig rustig

Er hangt een ons-kent-ons-sfeer in het stembureau. De medewerkers van het stembureau lijken bijna alle stemmers te kennen en vice versa. Ondanks de korte gesprekken met de vele kennissen is de sfeer rustig. De voorzitter vertelt dat ‘het gestaag doorloopt’, terwijl een postbode een volmacht stem komt uitbrengen. Een halve minuut later staan de volgende stemmers al in de buurtkamer een ouder echtpaar dat ook werkzaam is voor de buurtkamer. Er volgt een gesprek over hoe het stemlokaal de volgende keer ingericht moet worden ‘De tafels aan de achterkant moeten we de volgende keer weghalen, dan kan de achterdeur deur ook open,’ klinkt het. Iets na de middag staat het aantal uitgebrachte stemmen al op 275. ‘Dat is best veel als je bedenkt dat we hier pas sinds half acht zitten.’ zegt een andere vrijwilliger. Een vergelijking met vorig jaar kan er niet gemaakt worden, aangezien dit de eerste keer is dat de buurtkamer dient als stembureau.

Medewerker

Laurens van Oeijen vandaag werkt vandaag in het stembureau. Toen hij na 25 jaar terugkeerde uit Afrika naar Nederland en weer deelnam aan de verkiezingen, trok het stembureau direct zijn nieuwsgierigheid ‘Ik dacht hoe functioneert dat eigenlijk?’ Via een collega rolde hij in het eendagsvak. Het is de vijfde keer dat Van Oeijen werkzaam is als medewerker van een stembureau, dit jaar voor het eerst in zijn eigen wijk ‘Dat is leuker, want dan kom je allerlei bekenden tegen.’ De sfeer in het kleine stemlokaal is volgens hem aangenaam ‘Het loopt aardig. De opkomst was bij de Tweede Kamerverkiezingen een stuk hoger, dat merk je wel.’ Het is nu een stuk rustiger, maar de sfeer is prima ‘ontspannen, leuke collega’s en leuke stemmers.’ Van Oeijen was tot vandaag niet op de hoogte van het bestaan van de Buurtkamer, voor hem speelt het promoten ervan geen rol.

Proces

Op dit stembureau zijn vier rollen te vervullen. Eerst worden het identiteitsbewijs en de stempas gecontroleerd. Vervolgens controleert de tweede medewerker of het stembiljetnummer niet op een zwarte lijst staat. Laurens van Oeijen is dit zelf nog nooit tegengekomen ‘Het is zeer zeldzaam, maar het is een dubbelcheck.’ De derde functie is het uitgeven van het stembiljet. Als laatste zit er nog een medewerker bij de stembus om de kiezers te helpen en toe te zien dat het stembiljet goed in de stembus verdwijnt. Van Oeijen vertelt dat de medewerkers een kleine vergoeding krijgen, ‘maar de meeste mensen die hier zitten doen het niet voor de vergoeding, maar om onderdeel uit te maken van het democratisch proces.’ Er zijn in totaal 758 stemmen uitgebracht op het stembureau, goed voor een kleine 3% van het totaal aantal stemmen in Houten.