Houten- Het aantal landbouwbedrijven is sinds 2000 gehalveerd, zo blijkt uit cijfers van het CBS. Waar in 2000 nog 204 landbouwbedrijven actief waren in Houten zijn dat er anno 2025 nog 100. Deze trend is ook in heel Nederland te zien. In 2000 waren er meer dan 97.000 landbouwbedrijven actief en in 2025 nog maar 49.000. Maar wat gebeurt er met een landbouwbedrijf als deze verdwijnt? En welke gevolgen heeft dat voor onder andere de economie?
De afgelopen 25 jaar is te zien dat er, wat betreft landbouwbedrijven, een flinke daling in Houten is ingezet. In Houten waren er in 2000 nog 204 landbouwbedrijven. Het gaat om bedrijven die werken in onder andere de akkerbouw- en graasdierensector. Op dit moment houden 40 landbouwbedrijven in Houten rundvee en 30 bedrijven werken in de akkerbouwsector. In 2025 daalde het totaal aantal landbouwbedrijven in Houten naar 100. Dit is in 25 jaar een daling van 50,98%. Opvallend detail is dat het aantal bedrijven in akkerbouw(na een daling tussen 2000 en 2020) de afgelopen 5 jaar juist licht is toegenomen. In Houten waren in 2020, 13 bedrijven in de akkerbouwsector en in 2025 zijn dat er 30. Alle 30 bedrijven hebben hun grond braak liggen. Dat betekent dat zij hun land tijdelijk niet gebruiken om het land te laten herstellen. Bij de bedrijven die werken in andere sectoren zoals graasdieren en tuinbouw zet de daling wel voort.
In deze lijngrafiek is de trend van de daling van het aantal landbouwbedrijven in Houten weergegeven in een dalende lijn.
Landelijke trend
Ook in Nederland is deze halvering te zien in de cijfers van het CBS. In 2000 waren er 97.389 landbouw bedrijven terwijl er in 2025 nog 49.080 bedrijven zijn. Dat is een daling van 49,6%. Dat percentage is dus iets lager dan het percentage in Houten.
Landbouwbedrijven de dupe door woningnood
Bij de verdwijning van landbouwbedrijven speelt de overheid een grote rol. “Door de woningnood kijkt de overheid vaak naar het landelijk gebied aangezien daar de ruimte ligt om te bouwen”, legt Huub Jansen uit. Hij is eigenaar van het bedrijf LandRaad, een advies-, taxatie- en bemiddelingsbureau voor het landelijk gebied. Hij houdt zich bezig met advies bij onteigeningen, schadeloosstellingen, juridisch advies en taxaties van landelijk vastgoed. Ook adviseert hij bij aan- en verkoop van vastgoed bij agrarische en niet-agrarische bestemmingen. Hij legt uit wat er gebeurd als een landbouwbedrijf moet vertrekken. “Eigenaren van deze bedrijven worden eerst door de gemeente geïnformeerd dat zij moeten vertrekken en daarvoor krijgen zij dan een compensatie. Willen zij niet vertrekken dan worden zij onteigend. Maar meestal lossen zij dat met elkaar op”. Voor veel boeren is dat nieuws een schok. “Zij verlaten hun sociale leven. Dat geldt niet alleen voor de eigenaar maar voor zijn hele gezin”, vertelt Jansen. Of een landbouwbedrijf nog doorgaat ligt uiteindelijk in handen van de boer zelf. “Het ligt aan de leeftijd van de eigenaar en of diegene nog wilt groeien. Een oude boer zonder opvolging stopt vaak”. Jansen herkent het beeld dat er in Houten steeds minder landbouwbedrijven zijn. “De daling in landbouwbedrijven begon al in de jaren ’90 toen er vinex-wijken gebouwd werden. Daarnaast komt er ook nog industrie en natuuraanleg bij dus er zullen steeds meer bedrijven verdwijnen”.
Impact op economie
Ook heeft de verdwijning van landbouwbedrijven impact op de economie. De agrarische sector is namelijk goed voor 7,5% van de Nederlandse werkgelegenheid en via deze sector wordt 61% van ons voedsel via supermarkten verkocht, zo staat in het rapport ‘Staat van de Landbouw, Visserij, Voedsel en Natuur’, gepubliceerd door Wageningen Social & Economic Research en het CBS. Het rapport meldt ook dat het aantal zeer grote bedrijven groeit. In 2024 behoorde 17% van de bedrijven tot de categorie ‘klein’ en 27% tot ‘groot’. In 2010 was dat nog respectievelijk 30% en 17%, zo staat in het rapport. Verdwijnen deze bedrijven, dan zullen veel mensen hun baan verliezen. Ook Jansen ziet dat dit impact heeft op de economie en sociale leefbaarheid. “Het platteland heeft al moeite om mensen vast te houden en als iedereen vertrekt zal dat grote gevolgen hebben. Kijk maar naar Spanje of Frankrijk waar hele dorpen leegstaan. Op dit moment worden ook hier de dorpen steeds kleiner en de steden steeds groter. De overheid moet daar oog voor hebben”.
