[DE MEERN] – Wilgen behoren tot het typische Nederlandse landschap. De inheemse boomsoort heeft veel ecologische waarde voor insecten, vogels en amfibieën. Een goede boom voor de natuur, maar hij bezorgt ook overlast. De wilgen staan in woonwijken en veroorzaken last voor buurtbewoners. In de lente laten de bomen pluisjes los die overal terechtkomen, ook in tuinen en huizen. 

Last voor bewoners 

De vrouwelijke wilgen laten rond mei en juni pluisjes los. In het voorjaar zijn de doosvruchten (vrucht aan de boom die meerdere zaadjes bevat) rijp en opent de vrucht zichzelf om zaadjes te distribueren. Deze zaadjes zijn omringd met pluis. Doordat de pluisjes zo licht zijn, neemt de wind ze gemakkelijk mee en komen de pluisjes overal. 

‘Er zijn zo ontzettend veel pluisjes in de lucht, in de achtertuin vliegt het gewoon overal en de hele tuinset zit onder,’ vertelt Taner Korkmaz, inwoner van de Meern. De pluisjes zijn in de Meern overal en komen ook via open ramen en deuren huizen binnen. ‘Het blijft maar terugkomen. Ik heb uiteindelijk de stofzuiger erbij gepakt en ben de achtertuin en de tuinset maar gaan stofzuigen, maar het voelt alsof het geen zin heeft want het komt zo snel weer terug.’ zegt Korkmaz.  

Beleid van de gemeente 

De gemeente houdt bij het planten van bomen rekening met uitgangspunten uit de nota bomen. Zo is er een voorkeur voor inheemse bomen en een grote diversiteit aan soorten. Per project wordt er gekeken welke boomsoort het beste op de betreffende locatie past. Dit hangt af van bijvoorbeeld ondergrondse groeiruimte, de hoeveelheid aanwezige verharding en of de grond nat of droog is.  

Op dit moment staan er in het beleid geen richtlijnen voor het planten van bomen die mogelijke overlast veroorzaken. Er wordt hierbij meer gekeken naar de waarde van de bomen voor de natuur. ‘Vanuit een ecologisch oogpunt zijn knotwilgen als inheemse bomen heel belangrijk. Hoewel de bomen veel pluisjes loslaten waar mensen overlast van kunnen ervaren, is het voor de insecten weer heel erg goed.’ vertelt Lisanne van Woerden, beleidsadviseur Groen binnen de gemeente Utrecht.  

Weghalen van de knotwilgen 

Bewoners vinden dat er iets met de bomen gedaan moet worden. ‘Ik zou willen dat de gemeente er wel wat mee doet, het is echt geen doen zo. Ze moeten die bomen weghalen of iets,’ zegt Taner Korkmaz. Om een boom weg te halen is er een kapvergunning nodig. ‘De kapvergunning wordt beoordeeld op of de boom te waardevol is om weg te halen of dat deze moet blijven staan,’vertelt Van Woerden. Aangezien wilgen een hoge ecologische waarde hebben, is de kans enorm klein dat deze worden verwijderd.

De knotwilgen zijn goed voor de biodiversiteit. Als een wilg rot, ontstaan er holtes waar dieren gemakkelijk nestjes kunnen bouwen, bijvoorbeeld de wilde eend, steenuil en winterkoning. De holtes zijn ook geschikt voor insectenhotels. Om van de wind en regen te schuilen gebruiken insecten de takken om zichzelf te beschermen.

De wilgen worden vaak in lange rijen geknot. Geknot, niet geplant. Wilgen zetten zich voort door middel van stekken, dit is betrouwbaarder dan de zaden die de boom loslaat. Door een dikke wilgentak in de grond te zetten kan er weer een nieuw wortelstelsel groeien en ontstaat zo een nieuwe knotwilg.