LEIDSCHE RIJN – Het stroomnet in grote delen van Utrecht, zo ook in Leidsche Rijn, zit vol. Bedrijven en burgers komen op een wachtlijst voor nieuwe stroomaansluitingen. Dat heeft de Rijksoverheid vorige week dinsdag besloten. Vanaf 1 juli dit jaar gaat het stroomnet op slot in Utrecht. Bewoners zullen hier in bepaalde gevallen ook hinder van ondervinden.
Huishoudens die momenteel zijn aangesloten op het stroomnet, hoeven zich nog niet direct zorgen te maken. Zij worden niet uitgesloten van het stroomnet. De Rijksoverheid geeft in een verklaring wel aan dat in delen van Utrecht het afschakelen van de stroom een reële optie is, als er een stroomuitval dreigt. Zij verwachten niet dat er dit jaar stroomuitval plaatsvindt of een stroomafschakeling nodig is. Thom Hofstede, woordvoerder bij netbeheerder Stedin, bevestigt dit. ‘De reden dat deze aansluitstop komt, is om de veiligheid op het stroomnet te behouden. Stroomuitval is een scenario waar we koste wat het kost weg van willen blijven.’ Het afschakelen van de stroom wordt dus pas gedaan als er een reële kans is op stroomuitval, bijvoorbeeld als de temperatuur ‘s winters onder de –10 graden Celsius komt, licht Hofstede toe. ‘Dan werken alle warmtepompen in Utrecht heel hard om de warmte naar boven te brengen en stijgt de elektriciteitsvraag enorm. Dan kan de stroom uitvallen als we afnemers van de stroom niet eerst afschakelen.’
Huishoudens die willen verduurzamen, gaan de aansluitstop wel merken. Wie bijvoorbeeld nog een warmtepomp wil aansluiten op het stroomnet, komt op een wachtlijst. Wie zoiets nog van plan was, kan voor de deadline van 1 juli terecht bij mijnaansluiting.nl. Rijksoverheid benadrukt wel dat niet meer elke aanvraag geaccepteerd zal worden. Hofstede brengt daarbij een hoopvolle boodschap: ‘Wat we in de praktijk nu vaak zien, is dat ook met een kleinere elektriciteitsaansluiting nog veel verduurzaamd kan worden.’ Voor grootverbruikers als bedrijven gold deze stop al, maar nu worden kleinverbruikers als huishoudens ook betrokken bij de problemen op het stroomnet.
Nieuwbouwwoningen geen prioriteit
Bewoners die uitkeken naar een nieuwbouwwoning in Utrecht hoeven niet betreurd te zijn. De woningen die de aankomende drie jaar gebouwd worden, worden nog wel aangesloten op het stroomnet. Ook laat de Rijksoverheid weten dat “alle geplande en bij de netbeheerder aangemelde woningbouwprojecten in Utrecht gebouwd kunnen worden”. Dit gaat over 35.000 woningen. Op plekken variërend van de Nieuwe Vaart in Vleuten tot hoogbouw in Leidsche Rijn Centrum worden tot 2028 nog huizen, flats en culturele voorzieningen gebouwd die gebruik gaan maken van het stroomnet.
Toezichthouder ACM heeft begin dit jaar een nieuw prioriteringskader samengesteld, die blijft bestaan uit drie lagen. Vooral laag twee is uitgebreid. De bovenste laag heeft de hoogste prioriteit, dit zijn de congestieverzachters. Denk hierbij aan bedrijven die energie opslaan of op een andere manier ruimte vrijmaken op het elektriciteitsnet. Laag twee beslaat organisaties die zorgen voor acute zorg of veiligheid, zoals politie en ziekenhuizen, en tot laag drie behoren de woningen. Deze hebben dus de laagste prioriteit in het prioriteringskader, samen met andere organisaties die zorgen voor maatschappelijke basisbehoeften. Buiten het prioriteringskader vallen zaken die bovenstaand niet genoemd zijn, zoals supermarkten of lokale ondernemers.
Laadpalen laten op zich wachten
Wie een elektrische auto heeft en zijn auto binnenkort voor de deur op wil laden, moet ook haast maken. Tot zeker 2033 hoeven huishoudens geen laadpaal voor de deur te verwachten. Ook hier komt een wachtlijst, aanvragen blijft dus wel mogelijk en de kans dat er uiteindelijk een paal komt komt, blijft ook mogelijk. Data van ElaadNL laat zien dat gebruikers door deze verhalen rondom het volle stroomnet niet sneller geneigd zijn van elektrisch rijden af te stappen, licht woordvoerder Martijn Siemes toe. ElaadNL onderzoekt hoe onder andere auto’s het best duurzaam worden opgeladen.
Siemes geeft aan dat er een piekbelasting is op het stroomnet tussen vijf uur ‘s middags en negen uur ‘s avonds. ‘Dat is de tijd dat iedereen thuiskomt. Magnetrons en dat soort dingen gaan dan massaal aan.’ Hij adviseert elektrische rijders om hun auto in het begin van de middag op te laden. ‘De zon staat dan mooi hoog, de zonne-energie wordt daarom goed opgepakt en deze energie wordt door weinig mensen gebruikt op dit moment. In de nacht opladen kan ook, dan is er weinig stroomaanvraag.’
Hoogspanningsstation Haarrijn
Om de files op het elektriciteitsnet op te lossen, is een nieuw hoogspanningsstation in Utrecht hard nodig. Vorig jaar begon netbeheerder TenneT in opdracht van de provincie met het zoeken naar mogelijkheden voor een nieuw hoogspanningsstations. Ook Stedin hoopt hier een nieuw station te plaatsen. Van de negen mogelijk locaties is alleen het grasland naast Shell-station Haarrijn overgebleven als mogelijke optie. Deze optie wordt nu verder onderzocht. De verwachting is dat in 2031 dit hoogspanningsstation klaar is. Tegenslagen kunnen ervoor zorgen dat het hoogspanningsstation pas in 2035 in gebruik wordt genomen. Hofstede geeft aan dat Stedin de komende jaren duizend transformatorhuisjes in en rondom de stad zal bouwen. Deze verlagen de belasting op het elektriciteitsnet, maar de samenwerking met het hoogspanningsstation is noodzakelijk om een snel en veilig stroomnet te garanderen.
