UTRECHT – Gemeente Utrecht heeft de ambitie om in 2030 drie keer zo veel duurzame stroom op te wekken als in 2020. In 2024 werd er in totaal 204 Giggawattuur (Gwh) opgewekt, de gemeente wil dit in 2030 verhogen naar 288 Gwh. Omdat de gemeente zonnepanelen niet kan verplichten zijn er partijen die bewust geen zonnepanelen nemen door de negatieve consequenties, waaronder bedrijven. In vergelijking tot woningen, waar het doel al behaald is, lopen de cijfers op grote daken/bedrijfsdaken stevig achter.  

Cijfers van gemeente Utrecht laten zien dat bedrijven en kantoren sterk achter lopen vergeleken met andere groepen. Vergeleken met particuliere koopwoningen is dat 29 procentpunt verschil. De gemeente is zeer afhankelijk van grote daken met zonnepanelen, aangezien deze flink bijdragen aan het totaal door hun grote dakoppervlak.

Vergeleken met de andere groepen lopen kantoren en bedrijven het meest ver achter. Het kleinste verschil is nog steeds zeer groot, namelijk 15 procentpunt. Dat zonnepanelen minder aantrekkelijk zijn voor bedrijfsdaken heeft meerdere redenen. 

Teruglevercongestie 

In Utrecht is er veel sprake van teruglevercongestie. Dit houdt in dat er geen lokaal opgewekte stroom terug kan worden geleverd op het net. Grootgebruikers, met een aansluiting van groter dan 3x80A, hebben al langer dit probleem. ‘Veel bedrijven kunnen dus al een poos niet meer maximaal stroom terugleveren aan het net, als ze niet al zo’n soort aansluiting hadden.’ zegt Christine Nijenhuis, projectmanager Zon op Grote Daken bij gemeente Utrecht. Er zijn wachtlijsten ontstaan voor de grootgebruikers die extra transportvermogen willen voor het terugleveren van elektriciteit.  

Sinds april 2026 zit het stroomnet in Utrecht vol. Er kunnen geen nieuwe aansluitingen meer bij. Dit zou echter de groei van zonnepanelen niet moeten belemmeren. ‘De businesscase kan nog steeds uit’ zegt Looijestijn. Het effect van zonnepanelen op de netcongestie is niet groot genoeg, dus raad de gemeente het ook niet af om ze te nemen. 

Terugverdientijd 

Grote bedrijven met zonnepanelen krijgen vaak subsidie voor de stroom die zij opwekken. Zo zijn de kosten en opbrengsten in evenwicht. Echter veel bedrijven moeten hun panelen uitschakelen, vanwege negatieve stroomprijzen. Dit houdt in dat er meer stroom wordt opgewekt dan er daadwerkelijk nodig is. Het aanbod is groter dan de vraag, wat ervoor zorgt dat er een overschot is en dus geen ruimte om alle stroom op het net te kunnen zetten. Hierdoor moeten de producenten betalen om hun energie op het net te krijgen. Dit zorgt ervoor dat veel bedrijven hun zonnepanelen tijdelijk uitschakelen.

Stimuleren vanuit de gemeente 

Aangezien de gemeente zonnepanelen nog niet kan verplichten proberen ze nu bedrijven te stimuleren. Dit doen ze door middel van te onderzoeken, samen met bedrijven, hoe met nieuwe oplossingen toch zonnepanelen kunnen worden geplaatst. Daarnaast richt de gemeente zich op het combineren van laden en zonne-energie, het gebruiken van batterijen en het maken van e-hubs. De gemeente zet nu extra in op grote daken.‘We zien dat het bij kleine daken wel goed loopt,’ zegt Simon Looijestijn, projectmanager Zon op Kleine Daken. ‘En de problematiek op bedrijfsdaken is gewoon anders.’ legt Looijestijn verder uit. Voor veel bedrijven is het niet logisch om veel zonnepanelen te nemen, maar eerder kleine installaties te installeren voor hun eigen gebruik. 

De gemeente is een plan aan het ontwikkelen om in te zetten op het verbinden van bedrijven met een hoog stroomverbruik en bedrijven met een geschikt dak voor zonnepanelen.

Haalbaarheid doelstelling 2030 

Of het doel van de gemeente wordt behaald in 2030 blijft een lastige vraag. Looijestijn ziet het als een lastige periode. ‘Ik denk dat de groei van zonnepanelen zoals we die gezien hebben de afgelopen tien jaar, die niet gaat doorzetten in de komende tien jaar.’ Dit is vanwege de netcongestieproblematiek. Het zou echter ook kunnen zijn dat het netcongestieprobleem wordt opgelost. Daarnaast is het ook onduidelijk wat voor nieuwe technologie zich zal ontwikkelen. ‘Het doel is niet onhaalbaar, maar er moeten wel stevige veranderingen komen om te zorgen dat we al die stroom op de goede manier kunnen gebruiken.