NIEUWEGEIN – Kunstmatige intelligentie is niet iets dat mensen moeten vrezen, maar een technologische ontwikkeling waar kritisch én nieuwsgierig naar gekeken moet worden. Dat was de centrale boodschap van de lezing ‘AI en ik’ die filosoof en wetenschapper Bas Haring donderdagavond gaf in Bibliotheek Nieuwegein. De bijeenkomst trok tientallen bezoekers die meer wilden weten over de invloed van AI op hun dagelijks leven. De lezing maakte duidelijk hoe technologie ons denken en handelen verandert en waarom het belangrijk is om daar bewust mee om te gaan.

De avond vond plaats in het Podium van het Stadshuis in Nieuwegein. Haring, die zichzelf graag ‘professor in de snapkunde’ noemt, staat bekend om zijn vermogen om ingewikkelde wetenschappelijke en filosofische onderwerpen begrijpelijk te maken voor een breed publiek. Tijdens de lezing onderzocht hij de relatie tussen mens en technologie en stelde hij vragen over de rol die kunstmatige intelligentie in de toekomst zal spelen.

Volgens Haring wordt er vaak gesproken over AI alsof het een zelfstandige kracht is die de mens kan vervangen. Dat beeld klopt volgens hem maar gedeeltelijk.

“AI is vooral een hulpmiddel dat patronen herkent en voorspellingen doet,” vertelde Haring tijdens zijn presentatie. “De echte vraag is niet of machines slimmer worden dan mensen, maar hoe wij ervoor kiezen die technologie te gebruiken.”

Daarmee raakte hij een onderwerp dat veel bezoekers bezighield. De snelle ontwikkeling van AI roept vragen op over werk, privacy en menselijke autonomie. Haring benadrukte dat technologie nooit losstaat van de keuzes die mensen maken.

“Technologie bepaalt niet onze toekomst,” zei hij. “Wij bepalen hoe technologie wordt ingezet. Dat vraagt om verantwoordelijkheid en inzicht.”

De bibliotheek organiseerde de lezing omdat kunstmatige intelligentie een steeds grotere rol speelt in de samenleving. Van zoekmachines en chatbots tot medische toepassingen en sociale media: AI is op veel plekken aanwezig, vaak zonder dat mensen zich daarvan bewust zijn. Door een toegankelijke lezing aan te bieden wil de bibliotheek inwoners helpen om beter te begrijpen wat AI is en welke gevolgen deze ontwikkeling kan hebben.

Tijdens de avond werd duidelijk dat veel bezoekers niet alleen geïnteresseerd waren in de technische kant van AI, maar vooral in de maatschappelijke gevolgen. Haring ging daarom uitgebreid in op vragen over ethiek en verantwoordelijkheid. Hij stelde dat de discussie over AI uiteindelijk gaat over menselijke waarden.

“Een algoritme heeft geen eigen moraal,” legde hij uit. “De normen en waarden die erin zitten, komen van mensen. Daarom moeten we blijven nadenken over wat we belangrijk vinden.”

Na afloop kregen bezoekers de gelegenheid om vragen te stellen. Daarbij ontstond een levendige discussie over onderwijs, werkgelegenheid en de betrouwbaarheid van AI-systemen. Sommige aanwezigen uitten zorgen over de snelheid waarmee nieuwe technologieën worden ingevoerd.

Bezoeker Marieke van den Berg uit Nieuwegein vond de lezing verhelderend. “Ik gebruik soms AI-toepassingen, maar ik had nooit echt stilgestaan bij de filosofische kant ervan,” vertelde zij. “Bas Haring liet zien dat het niet alleen om technologie gaat, maar ook om hoe wij als samenleving keuzes maken.”

Ook andere bezoekers waardeerden de toegankelijke manier waarop complexe onderwerpen werden uitgelegd. De combinatie van wetenschap, filosofie en praktische voorbeelden maakte de lezing begrijpelijk voor een breed publiek.

De belangstelling voor de bijeenkomst past binnen een bredere trend. Bibliotheken organiseren steeds vaker activiteiten over digitale ontwikkelingen en mediawijsheid. Daarmee spelen zij in op de groeiende behoefte aan betrouwbare informatie over onderwerpen die veel invloed hebben op het dagelijks leven. Kunstmatige intelligentie is daarvan momenteel een van de meest besproken voorbeelden.

Aan het einde van de avond bleef Haring optimistisch over de toekomst. Volgens hem is angst voor nieuwe technologie begrijpelijk, maar niet altijd terecht.

“De geschiedenis laat zien dat mensen zich telkens aanpassen aan nieuwe ontwikkelingen,” concludeerde hij. “AI verandert veel, maar uiteindelijk blijft de mens degene die beslist wat ermee gebeurt.”

Met die boodschap verlieten de bezoekers het Podium Stadshuis. De lezing bood geen eenvoudige antwoorden op alle vragen rond kunstmatige intelligentie, maar gaf wel inzicht in het waarom en hoe van deze technologische ontwikkeling. Juist dat maakte de avond voor veel aanwezigen waardevol: niet de technologie zelf stond centraal, maar de vraag wat het betekent om mens te zijn in een tijdperk waarin machines steeds meer kunnen.