In Nieuwegein daalt het aantal rokers langzaam, de gemeente blijft een regio met relatief veel rokers. De landelijke campagne Stoptober daagt rokers uit om 28 dagen niet te roken, met als doel mensen structureel van hun gewoonte af te helpen. Leefstijlcoach Gerda Hinke begeleidt rokers en legt uit hoe de campagne werkt, wat het oplevert en waar nog uitdagingen liggen.
Wat maakt Stoptober volgens u effectief voor mensen die willen stoppen met roken?
‘De kracht van Stoptober zit hem vooral in het collectieve karakter. Deelnemers doen tegelijkertijd mee, waardoor het stoppen minder individueel en minder zwaar voelt. De campagne richt zich op een duidelijke, beperkte periode van één maand, wat het psychologisch haalbaar maakt. Voor veel mensen betekent dat een kans om de gewoonte even te doorbreken en te ervaren wat het hen oplevert, zonder direct de druk van permanent stoppen.’
In hoeverre biedt dat een mentale steun?
‘Het helpt dat mensen zichzelf uitleggen, het is Stoptober, dus ik ga het proberen. Dat maakt de stoppoging minder bedreigend. De campagne verlaagt de mentale weerstand doordat het een maatschappij brede actie is, de nadruk ligt op meedoen, niet op falen. Hierdoor durven meer mensen die al vaker hebben geprobeerd te stoppen weer een poging te wagen’
Bereikt Stoptober de doelgroep jongeren goed?
‘Jongeren blijven een uitdaging. Terwijl oudere generaties steeds meer rookvrij worden, nemen roken en vooral vapen onder jongeren toe. Dat vereist een andere communicatiestrategie en aanpak dan traditionele campagnes. Vanuit de medische wereld zijn er initiatieven om juist jongeren te bereiken en de samenleving rookvrij te maken, maar of Stoptober daar voldoende impact op heeft, blijft onduidelijk. Jongeren gebruiken vaak andere media en hebben andere motivaties, wat vraagt om extra aandacht bij het formuleren van vragen en campagne triggers.’
Welke rol spelen gemeenten zelf bij Stoptober?
‘De betrokkenheid verschilt sterk per gemeente. In Nieuwegein zie ik tot nu toe weinig concrete initiatieven rondom Stoptober zelf. In sommige andere gemeenten, zoals IJsselstein, worden informatieavonden georganiseerd, online en fysiek en werken huisartsen actief mee om het gesprek over stoppen te stimuleren. Dergelijke activiteiten worden vaak opgenomen binnen bredere gezondheidsprogramma’s zoals Gezonde Gemeenten.’
Wat is volgens u de belangrijkste waarde van Stoptober?
‘Bewustwording. De campagne zet het onderwerp opnieuw op de agenda via sociale media, publieke acties en gesprekken bij huisartsen. Daardoor komen mensen in aanraking met vragen als, Waarom rook ik eigenlijk nog? Wat levert het mij op als ik stop? Deze reflectie kan in veel gevallen het begin zijn van daadwerkelijke gedragsverandering op de lange termijn. Het zet mensen aan tot nadenken en laat ze inzien dat stoppen voordelen kan hebben voor hun gezondheid.’
Leidt die bewustwording ook tot echte verandering in rookgedrag?
‘Niet altijd direct. Stoppen met roken is vaak een proces dat meerdere pogingen vereist. Maar Stoptober kan een belangrijke eerste stap zijn in dat proces. Door het onderwerp op verschillende manieren onder de aandacht te brengen, wordt de kans vergroot dat mensen uiteindelijk kiezen voor een rookvrije levensstijl.’
Wat hoopt u in de toekomst te zien of welke verbeteringen zouden Stoptober effectiever maken?
‘Ik hoop dat Stoptober zich verder ontwikkelt om ook jongeren beter te bereiken. Dat kan via gerichte communicatie en aansprekende voorbeelden, bijvoorbeeld door sportieve of sociale voordelen te benadrukken. Daarnaast zou het waardevol zijn als gemeenten structureler deelnemen, bijvoorbeeld met informatieavonden, samenwerkingen met huisartsen en meer zichtbare acties in de publieke ruimte. Uiteindelijk gaat het erom dat stoppen met roken niet een eenmalige uitdaging is, maar onderdeel wordt van een bredere, maatschappelijke ondersteuning. Zo kan Stoptober niet alleen een maand lang impact hebben, maar bijdragen aan duurzame gedragsverandering en een gezondere samenleving.’
Juliette ging de straat op in Nieuwegein om te kijken hoe Stoptober daar verloopt.
