Nieuwegein – Nieuwegein kreeg vorig jaar drie keer zoveel meldingen van overlast door zwervers als in 2024: de hoogste piek in tien jaar. Daarmee scoort de gemeente relatief hoger dan andere Utrechtse gemeenten, terwijl een landelijk actieplan dakloosheid juist moet laten dalen. Uit data van de politie bleek dat de politie vorig jaar de meeste meldingen gedaan heeft van overlast. 2025 telde 92 gevallen van overlast door zwervers. Dat is drie keer zoveel als in 2024, dat waren er 30, en twee keer zoveel als in de piekjaren 2020 en 2023 waar 45 gevallen zich voortdeden.

Het aantal gevallen van overlast van zwervers neemt al langer toe. Sinds 2020 is er een sterke toename te zien in de cijfers van de politie. Zo hadden bijvoorbeeld ook de Bilt, Houten, Stichtse Vecht en Utrechtse Heuvelrug een recordjaar te pakken. Waardoor de stijging precies te verklaren valt is moeilijk te zeggen. Al is de stijging al langer aan de gang. Zo zie je dat de jaren voor 2020 aanzienlijk minder gevallen kende.

Grote piek in Nieuwegein

Opvallend is dat het in Nieuwegein meer gebeurd dan in andere vergelijkbare gemeenten in provincie Utrecht. Zo had per 1000 inwoners Nieuwegein 1.38 gevallen. Daarvoor was het record voor Zeist, met 1.25 per 1000 inwoners in 2018.

Het opvallende aan de stijging is dat Nieuwegein in 2025 drie keer meer gevallen had dan het jaar ervoor. Ook het voorgaande piekjaar 2020 had minder gevallen, met enkel de helft kwam Nieuwegein toen uit op 0.71 per 1000 inwoners.

Iedereen kan dak of thuisloos worden

“in algemene zin zijn mensen die dak- en thuisloos raken net zo divers als de samenleving. Je kunt bijvoorbeeld dakloos raken doordat je je woning kwijtraakt na een scheiding, je baan en daarmee je inkomen verliest of andere financiële problemen hebt, waardoor je je huur niet meer kunt betalen.” Vertelt Maaike de Jager (33)  van De Tussenvoorziening. De Tussenvoorziening is een organisatie die mensen helpt die het niet in hun eentje redden. Zo bieden ambulante begeleiding of zelfs een groepswoning en gemengd wonen. Zo hielpen ze in 2025 95 mensen in regio Lekstroom.  Ook vertelt de Jager: “het kan ook zijn dat iemand meerdere problemen tegelijkertijd heeft: soms spelen huiselijk- of partner geweld een rol, verslaving, een psychiatrische stoornis, een verstandelijke beperking, schulden.” Samen met Branchevereniging Valent probeert De tussenvoorziening grootschalige dakloosheid voor 2030 te stoppen. Op 5 december 2022 ondertekenden de ministeries van VWS, SZW en VRO, samen met onder meer de VNG, woningcorporaties en zorgaanbieders, het Nationaal Actieplan Dakloosheid: Eerst een Thuis. Doel: in 2030 is niemand in Nederland meer dakloos. Jaarlijks is hiervoor 450 miljoen euro beschikbaar. Het plan betekent een fundamentele omslag: in plaats van dakloosheid bestrijden met maatschappelijke opvang, gaat men ervan uit dat mensen vooral een eigen woonplek nodig hebben. Deze aanpak, ‘Wonen Eerst’, staat centraal in zes leidende principes en actielijnen. De uitvoering ligt bij 44 regio’s, samen met lokale partners. Branchevereniging Valente, waarbij ook De Tussenvoorziening is aangesloten, schreef mee aan het plan en zet zich in voor de uitvoering ervan.

Waar het actie plan de dakloosheid wil laten dalen, stijgen de overlast gevallen door.