Hypnotherapie, waarbij hypnose wordt ingezet om diverse psychische en fysieke klachten te behandelen, heeft een lange en gevarieerde geschiedenis. In het oude Egypte, rond 500 v.Chr., werden zogenaamde slaaptempels gebruikt, waar priesters mensen in trance brachten om genezing te bevorderen. “Hypnose wordt vaak gezien als iets moderns, maar het is een techniek die al duizenden jaren wordt gebruikt. De principes die we vandaag toepassen, vinden hun oorsprong in oude tradities, maar zijn door de wetenschap verder verfijnd,” zegt Jan Joost Kolsteeg, sportpsycholoog en hypnotherapeut uit Nieuwegein.
Ontstaan
In de 18e eeuw introduceerde de Weense arts Franz Anton Mesmer het concept van ‘dierlijk magnetisme’, ook wel bekend als mesmerisme, wat wordt beschouwd als een voorloper van de moderne hypnose. De Schotse oogchirurg James Braid, werkzaam in de 19e eeuw, gebruikte hypnose als verdovingsmiddel bij operaties en introduceerde de term ‘hypnose’.
In de 20e eeuw speelde de Amerikaanse psychiater Milton H. Erickson een cruciale rol in de ontwikkeling van de moderne hypnotherapie. Zijn innovatieve benaderingen en technieken hebben de basis gelegd voor veel hedendaagse hypnotherapeutische praktijken. “Waar hypnose vroeger werd geassocieerd met magie of mystiek, is het tegenwoordig een erkende methode binnen de psychologie en sportwetenschap. Het helpt mensen om beperkende overtuigingen en mentale blokkades te doorbreken,” aldus Kolsteeg.
Onderzoek
Wetenschappelijk onderzoek heeft de effectiviteit van hypnotherapie bij verschillende aandoeningen aangetoond. Studies suggereren dat hypnotherapie effectief kan zijn bij pijnbestrijding, stressvermindering en het verbeteren van slaapkwaliteit. Bijvoorbeeld, onderzoek naar het gebruik van hypnotherapie bij het prikkelbare darm syndroom (PDS) toont aan dat het de symptomen aanzienlijk kan verminderen en de kwaliteit van leven kan verbeteren.
“We zien steeds meer studies die aantonen dat hypnotherapie effectief kan zijn bij stressreductie, pijnbestrijding en zelfs sportprestaties. In mijn praktijk merk ik hoe krachtig het kan zijn om het onderbewustzijn in te zetten als bondgenoot,”vertelt Kolsteeg. Toch benadrukt hij dat verder onderzoek nodig is: “Hoewel de resultaten veelbelovend zijn, blijft er nog een wereld te winnen op het gebied van wetenschappelijk onderzoek. Meer klinische studies zullen helpen om hypnotherapie een volwaardige plek binnen de gezondheidszorg te geven.”
Ondanks deze positieve bevindingen blijft hypnotherapie voor veel mensen onbekend terrein. “Mensen denken vaak dat hypnotherapie vooral bedoeld is voor extreme gevallen, maar het kan juist helpen bij alledaagse problemen zoals slaapproblemen, faalangst en prestatiedruk – iets waar studenten en sporters veel mee te maken hebben,” aldus Kolsteeg.
Met de groeiende wetenschappelijke onderbouwing en toenemende erkenning binnen de psychologie, lijkt hypnotherapie een steeds grotere rol te gaan spelen in de gezondheidszorg en prestatieverbetering.
Ik ging een kijkje nemen bij de 24 uur durende Hypnosemarathon van Edwin Selij en Hypnose Instituut Nederland. Dit doen ze om aandacht op te halen voor hypnotherapie in Nederland.