Een brak gevoel en misschien zelfs moeten overgeven omdat je te veel alcohol hebt gedronken. Iedereen die ooit wel eens brak is geweest, weet hoe het voelt, en zoekt een oplossing tegen een kater hebben. Scrollen op TikTok en misschien wel een vraag stellen aan Google: “Hoe voel ik me minder brak?” Om vervolgens toch een goede tip te krijgen van een TikTok video. Een blokje ijs eten, want die koude prikkel zal ervoor zorgen dat je minder snel zou moeten spugen. Maar is dat echt de enige oplossing tegen brak zijn? 

Let op: Deze factcheck is uitgevoerd op basis van de beschikbare informatie op de datum van publicatie.

Claim: “Als je in de avond hebt gedronken en je wordt ‘s ochtends misselijk wakker, moet je op ijsblokjes zuigen, want de koude prikkel van de ijsblokjes onderdrukt de misselijkheid.”

Onderbouwing: Influencer Lisa Wellenberg is bekend geworden door haar tips over alcohol en brak zijn. Op 13 april plaatst Lisa een video waarin ze een bakje ijsblokjes vasthoudt. In de video geeft ze een tip tegen misselijkheid, op de dag nadat je hebt gedronken. In de video zegt ze dat als je ‘s ochtends, na een avondje uit, misselijk wakker wordt, je op een ijsblokje moet zuigen. Door te zuigen op een ijsblokje komt er minder druk op je maag waardoor je minder snel zou moeten overgeven.

Oordeel: misleidend.

Alcohol afbreken in het menselijk lichaam

Een kater, en misselijkheid, kan ontstaan door negatieve mentale en fysieke symptomen die komen door de consumptie van alcohol (2020, Et al.). Alcohol is een giftige stof en zorgt voor vochtverlies van het lichaam. Je nieren sturen het vocht in je lichaam en door alcohol moeten je nieren dan ook harder aan het werk, wat kan zorgen voor hoofdpijn of  een gevoel van vermoeidheid. Alcohol (ethanol) wordt ook door je afgebroken in verschillende processen. Je lever is het belangrijkste orgaan voor het afbreken van alcohol, maar tijdens het afbreken van alcohol in je lever ontstaat er een stof: aceetaldehyde. Als de aceetaldehyde zich ophoopt, kan je misselijk worden, maar ook hartkloppingen en hoofdpijn krijgen.

Een glas alcohol kan rond de anderhalf uur duren om volledig te worden afgebroken. Maar de belangrijkste oorzaak van een kater is uitgedroogd zijn. Door alcohol ga je meer plassen dan normaal. Dit heet vochtverlies, en dat komt doordat van de alcohol je nieren harder moeten gaan werken. Je nieren zorgen ervoor dat het vocht je lichaam verlaat. Je houdt dus minder vocht vast dan normaal, waardoor je lichaam uitdroogt.

Misselijkheid door alcohol kan dus ontstaan door een paar dingen. Uitdroging, aceetaldehyde of irritatie van de maagwand. Maar wat kan dan helpen tegen die misselijkheid? Eigenlijk komt het neer op minder drinken. Dat is de eerste stap. Maar wat kan helpen is water drinken, zodat je weer meer vocht in je lichaam hebt. Goed eten en genoeg rusten. Maar kan een ijsblokje eten ook werken?

Onderzoek naar ijsblokjes

Om erachter te komen of een ijsblokje eten kan helpen tegen misselijkheid vraag ik het aan een paar verschillende verenigingen: Maag, darm, lever Nederland (MDL), Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) en het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Van de verenigingen en genootschappen kreeg ik het antwoord: “Hier is geen onderzoek naar gedaan dus we kunnen hier niet wat over zeggen.” Een ijsblokje is gewoon bevroren water. Een onderzoek doen naar bevroren water tegen misselijkheid blijkt dus niet gedaan te zijn. Alcoholinfo vertelt mij: “We kunnen zij geen uitsluitsel geven door wetenschappelijke onderbouwing.”

De oplossingen voor brak zijn

Er wordt weinig onderzoek gedaan naar het fenomeen van een kater. We weten hoe een kater ontstaat en dat de beste oplossing minder drinken is. Toxicoloog en klinisch farmacoloog Daan J. Touw vertelt: “Er wordt al eeuwenlang gezocht naar een middel tegen een kater. Er zijn vele boeken over geschreven en meer dan 100 middelen beschreven.” Die zoektocht naar een middel tegen een kater kan van alles zijn. Of de oplossing ijsblokjes zijn is dus lastig te zeggen. Waar Touw wel op terugkwam: “Alle middelen tegen een kater berusten op geloof, niet op wetenschap.” 

Conclusie

De claim is misleidend. Hoewel dit misschien voor Lisa Wellenberg een oplossing kan zijn tegen misselijk zijn, betekent dit niet dat het een algemene oplossing is. Uit onderzoek komt naar voren dat de enige werkelijke oplossing tegen een kater minder alcohol drinken is. Je ontkomt er bijna niet aan. De verenigingen en genootschappen die zijn benaderd (MDL, NVIC en NHG) hadden hier geen informatie over aangezien hier geen onderzoek naar is gedaan. Andere bronnen zoals het Trimbos met Alcoholinfo en Daan Touw zeggen ook dat er geen wetenschappelijk onderzoek naar is gedaan, en dat het berust op geloof.

Lisa spreekt vanuit haar eigen ervaring, waarbij zij zelf op ijsblokjes ging zuigen om van haar misselijkheid af te komen en daar ook werkelijk effect bij had. Maar wetenschappelijk onderbouwd, is het niet.

Lisa Wellenberg is in contact genomen over de uitspraak, maar heeft verder niet gereageerd op de claim.